Saıasat • 20 Qańtar, 2026

Basty maqsat – halyqtyń ál-aýqatyn jaqsartý

20 ret
kórsetildi
8 mın
oqý úshin

Qazaqstan Respýblıkasy Premer-mınıstriniń orynbasary – Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaevanyń tóraǵalyǵymen Qyzylorda qalasynda óńirdiń áleýmettik salasyn damytý máseleleri qaraldy. Keńeske oblys ákimi Nurlybek Nálibaev, sondaı-aq salalyq mınıstrlikterdiń ókilderi qatysty.

Basty maqsat – halyqtyń ál-aýqatyn jaqsartý

Jıyn barysynda aldymen joǵary bilim men ǵylym má­­seleleri talqylandy. Qaty­sý­shylar óńirdegi joǵary bi­lim men ǵylym salasynyń áleýe­tin jan-jaqty saralady. Qy­zylorda oblysynda úsh joǵary oqý orny jumys isteıdi, onda 20 myńǵa jýyq stýdent bilim alýda. Keıingi úsh jylda stýdentter sany 21 %-dan astam artqan. Bul – jastar arasynda joǵary bilimge degen turaqty suranys bar ekenin kórsetetin mańyzdy kórsetkish.

Salaǵa jaýapty mınıstr eńbek naryǵynda suranysqa ıe mamandyqtar boıynsha basym baǵyttardy atap ótti. Sonymen qatar óńirge qajetti kadrlardy daıarlaý jumysyn bilim berý tapsyrysymen naqty sáı­kes­tendirý jáne oqytýdy prak­tıkaǵa baǵyttap kúsheıtý qajet ekenin aıtty.

«Mamandar daıarlaýda formaldy tásilden arylatyn ýaqyt keldi. Ákimdikter kadr daıarlaý jumysyn aldyn ala jos­parlap, bilim berý tapsyrysyn naqty baǵyttar boıynsha júr­gizýge tıis. О́ńirlik qoldaý tetik­teri, onyń ishinde ákim grant­tary men óńirlik granttar da bolýy kerek. Eger qandaı da bir baǵyttar nátıje bermeı, ekonomıkanyń suranysyna sáıkes kelmese, onda naqty sheshimder qabyldaý qajet. Tipti jekelegen fakýltetterdi ońtaılandyrýǵa deıin barý kerek», dedi Aıda Balaeva.

Keńeste densaýlyq saqtaý salasyna qatysty máseleler de talqylandy. Vedomstvonyń málimetinshe, óńirde alǵashqy me­dısınalyq-sanıtarlyq kó­mektiń ınfraqurylymyn jáne aýdandyq aýrýhanalar­dy damytý jumystary jalǵa­syp jatyr. Bul baǵytta jańa ny­sandar salý, sondaı-aq dıag­nostıkalyq bazany jańartý sharalary júıeli túrde júrgizilýde.

Sonymen qatar naqty she­shim­derdi qajet etetin birqa­tar túıtkil de kóterildi. Atap aıtqanda, alǵashqy medısı­nalyq-sanıtarlyq kómektiń tıimdiligin arttyrý, aldyn alý jumystarynyń nátıjesin kú­sheıtý, balaly otbasylarǵa kórse­tiletin patronaj qyzme­tiniń sapasyn jaqsartý, skrı­nıng­terdiń obektıvtiligin qam­tamasyz etý jáne aýrýlardy erte anyqtaý tetikterin jetildi­rý qajettigi aıtyldy. Sondaı-aq keıbir aýdandyq aýrýhanalarda dıagnostıkalyq múmkindiktiń jetkiliksizdigi saldarynan ınsýlt qyzmetiniń jumysy shek­telip otyrǵany sekildi ózekti máseleler de nazarǵa alyndy.

Osy rette Aıda Balaeva basty basymdyq aldyn alý jumystary bolýy kerektigin erekshe atap ótti.

«Biz úshin basty mindet – aýrýdy emdeýden buryn, onyń aldyn alý sharalaryn júıeli túrde kúsheıtý. Bi­rin­shiden, skrınıng sapasyn art­tyryp, dertti erte anyq­taýdy formalızmsiz júr­gizý qajet. Ekinshiden, medısı­nalyq qyzmet kórsetý deń­geıi joǵary bolýǵa tıis. Úshin­shiden, halyqpen turaqty ári tıimdi aqparattyq-túsindirý jumystaryn uıymdastyrý mańyzdy. Sonymen qatar baqy­laý qatań bolýǵa kerek. Bó­lingen qarajattyń qalaı jumsalǵanyn jáne turǵyn­dardyń naqty qandaı nátıje alǵanyn kórip otyrýymyz qajet. О́ıtkeni Úkimettiń qar­jysy – halyqtyń aqshasy», dedi Premer-mınıstrdiń orynbasary.

Jıynda Oqý-aǵartý mı­nıstrligi basqarý sapasy men oqý nátıjelerine qatys­ty júr­gizilgen taldaýdyń qory­tyn­dy­laryn tanystyrdy. О́zekti máselelerdiń qatarynda bilim sapasyn ishki jáne syrtqy baǵalaý nátı­jeleri arasyndaǵy aıyrmashylyq erekshe ataldy.

Sondaı-aq baıandamada keıbir bilim berý uıymdary biliktilik talaptaryna saı kelmegendikten jabylǵany aıtyldy. Bul jaǵ­daı bilim sapasyn baqylaýdy kúsheıtýdi, mektepterge nysanaly ádistemelik qoldaý kórsetýdi, sonymen qatar salanyń sıfrlyq transformasııasyn jedeldetýdi qajet etetini atap ótildi.

О́ńir úshin basym baǵyt retinde Baıqońyr qalasyndaǵy mektepterdi damytý jobalary, sondaı-aq Qyzylorda qala­syndaǵy №3 IT mektep-lıseıi bazasynda «Jasandy ıntellekt» beıindi mektebin qurý bastamasy kórsetildi.

Sonymen qatar jumyspen qamtýdy ákimshilendirý jáne mem­lekettik qoldaý sharalary­nyń tıimdiligin arttyrý másele­leri boıynsha Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý bi­rin­­shi vıse-mınıstri Asqarbek Ertaev baıandama jasady. Ol sýbsıdııalanatyn jumys oryndaryn uıymdastyrý qaǵıdalaryna engizilgen ózgeristerdi qosymsha pysyqtaý jáne óńirlermen kelisý qajet ekenin jetkizdi. Bul rette jumys berýshilerge qoıylatyn talaptardy naqtylaý, sondaı-aq qoldaý sharalaryn sıfrlyq quraldar arqyly súıemeldeý tájirıbesin jetildirý qajettigi aıtyldy.

Tarıhı-mádenı mura nysandaryna baı Syr óńirinde mádenı týrızmdi damytý máselesi de keńestiń kún tártibinen tys qalǵan joq. Sonymen qatar jıynda Baıqońyr ǵarysh aılaǵynyń týrıstik áleýeti de talqylandy.

Mańyzdy baǵyttardyń biri retinde tarıhı-mádenı muramen júıeli jumys júrgizý qajettigi atap ótildi. Mádenıet jáne aq­parat mınıstrliginiń málime­tinshe, óńirde mádenıet jáne arhıv isi salasynda 413 uıym qyzmet etedi. Keıingi jyldary birqatar jańa nysandar paı­dalanýǵa berilip, bul máde­nı ınfraqurylymdy kezeń-kezeńimen jańartýǵa jáne turǵyn­dardyń jergilikti deńgeı­de kórsetiletin qyzmetterge qoljetimdiligin keńeıtýge múmkindik berip otyr.

Sonymen qatar belgilengen normatıvterge sáıkes, turǵyn­dardy mádenıet mekemelerimen jetkilikti qamtý úshin ınfraqu­rylymdy áli de keńeıtý qajet ekeni aıtyldy.

Qorytyndylaı kele, Aıda Balaeva óńirdiń negizgi damý baǵyttary boıynsha júıe­li jumysty kúsheıtýdi tapsyrdy. Ásirese kadr daıarlaý isin ekonomıkanyń naqty sura­nysy­men úılestirý, nátı­je bermeıtin bilim berý baǵdar­lamalaryn qaıta qaraý, sondaı-aq mektepter men joǵary oqý oryndaryndaǵy ıdeologııalyq jáne tárbıelik jumysty bastaýysh synyptan bastap únemi baqylaýda ustaý qajettigine erekshe nazar aýdaryldy.

Sonymen qatar ǵylym salasynda ǵylym men óndiris arasyndaǵy baılanysty kúsheı­tý mindeti qoıyldy. Bul ǵylymı ázirlemelerdiń naqty nátıjege aınalyp, ónerkásiptiń tıimdiligin arttyrýǵa tikeleı yqpal etýge tıis ekeni atap ótildi.

Sonymen qatar MÁMS júıesinde saqtandyrylmaǵan azamattarmen jumysty kúsheı­tý, aldyn alý sharalary men skrı­­nıngti jandandyrý, vak­sı­­na­­laýǵa qatysty jalǵan aqpa­rattyń taralýyna qarsy áre­ket etý, emhanalardaǵy qyz­met kórsetý sapasyn arttyrý boıyn­sha naqty tapsyrmalar berildi.

Budan bólek orfandyq aýrýlar men pallıatıvtik kómek máseleleri, sondaı-aq bıýd­jet qarajatynyń maqsatty jumsalýy qatań baqylaýda bolýǵa tıis ekeni erekshe atap ótildi.

Áleýmettik salada jastar arasyndaǵy jumyssyzdyqty taldaý, olardy qoldaýǵa arnal­ǵan naqty ári júıeli is-shara­lar josparyn ázirleý, sondaı-aq múgedektigi bar adamdardy krea­tıvti ındýstrııa jáne qol­óner baǵyttary arqyly eńbekke tartý qajettigi kórsetildi.

Bilim berý salasynda bas­taýysh synyptaǵy bilim sapasyn kóterý, muǵalimderdiń kásibı daıyndyǵyn kúsheıtý, ári pedagogterdiń jumysyn jeńildetýge jasandy ıntel­lektini kómekshi qural retinde engizý mindeti qoıyldy. Sony­men qatar balalardyń syn turǵy­synan oılaýyn jáne shyǵar­mashylyq qabiletin qatar damy­týǵa basymdyq berilýge tıis.

Týrızm salasynda óńirdiń týrıstik áleýetin kúsheıtýge damý tujyrymdamasyna naq­ty usynystar engizý, ınfra­qurylymdy jaqsartý jáne aqparattyq qoldaýdy arttyrý tapsyryldy. Sonymen qatar mádenı týrızmdi damytý, is-sharalar kúntizbesin qalyp­tastyrý, sondaı-aq biregeı festıvalder uıymdastyrý arqyly óńirdiń týrıstik brend­terin júıeli túrde ilgeriletý qajet ekeni aıtyldy.

Keńes qorytyndysynda óńirlik jáne respýblıkalyq deńgeıde aqparattyq jumysty kúsheıtýdiń mańyzyna erekshe nazar aýdaryldy. Naqty nátıjelerdi ashyq kórsetip otyrý qajettigi aıtylyp, negizgi maqsat eldiń damýyn qamtamasyz etý jáne halyqtyń áleýmettik jaǵdaıyn jaqsartý ekeni atap kórsetildi.