Mamandar fermerge jylyna 45 tonna balyq óndirýge shamamen 1 mlrd teńgedeı qarjy kerek ekenin aıtady. Shaǵyn bıznes úshin óndiriske mundaı qomaqty qarajat salý qıynǵa soǵatyny belgili. Sondyqtan memleket tarapynan osy salaǵa kásiptengen shaǵyn kásipkerlerge dem beretin kóptegen qolaıly jaǵdaı qarastyrylyp jatyr. Máselen, ótken jyly balyq sharýashylyǵyn júıeli jolǵa qoıý maqsatynda «Akvasharýashylyq týraly» zań qabyldandy.
«Atalǵan zań baǵaly balyq ósiretin shaǵyn fermalardyń damýyna serpin beredi. Mysaly, kásipkerlerge sýbsıdııadan basqa, jeńildetilgen nesıe qarastyrylyp otyr. Atap aıtsaq, balyq ósiretin jańa sharýashylyq salýǵa nemese ony keńeıtýge, balyq óńdeýge 2,5 paıyzben bıýdjettik nesıe qarastyrylǵan. Odan keıin kásipkerdiń qarajat aınalymyn tolyqtyrý maqsatynda 5 paıyzdyq jeńildetilgen nesıe berý kózdelip otyr. О́ıtkeni balyqty jasandy jaǵdaıda ósiretin fermalar jemge kóp qarjy jumsaıdy. Al jeńildetilgen nesıe fermerdiń taryqpaı jem, shabaq satyp alýyna múmkindik beredi. Sonymen qatar zańnamaǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizilip, ákimshilik kedergilerdi alyp tastaý boıynsha kóptegen jumys júrgizildi. Sondaı-aq endi shalǵaı eldi mekenderde kásipkerler «Aýyl amanaty» baǵdarlamasy aıasynda shaǵyn balyq sharýashylyǵyn asha alady», deıdi Tobyl–Torǵaı oblysaralyq basseındik balyq sharýashylyǵy ınspeksııasynyń basshysy Bereke Toǵaev.
Oblys kóleminde balyq sharýashylyǵynda mańyzy bar 187 sý aıdyny jeke paıdalanýshylarǵa bekitilip berilgen. Sonyń 56-sy taýarly balyq ósirýmen aınalysady. Olar byltyr 750 tonna balyq óndirgen. Munyń syrtynda, Tobyl qalasynda jasandy jaǵdaıda balyq ósiretin jalǵyz ındýstrııalyq sharýashylyq bar. Atalǵan sharýashylyq jabyq ǵımarat ishindegi 16 basseınde bekire ósiredi. Sharýashylyq basshysy Valentın Ishenkonyń aıtýynsha, memlekettik sýbsıdııa alý múmkindiginiń keńeıýi shaǵyn fermalardyń qýatyn arttyryp, óndiris kólemin ulǵaıtýǵa jol ashady.
«Biz 2024 jyly 300 mln teńge qarjyǵa jańa ǵımarat salyp, óndiristi iske qostyq. Biraq jylyna 45 myń tonna ónim bere almaıtyn bolǵandyqtan, memlekettik sýbsıdııadan qaǵyldyq. Oǵan qol jetkizý úshin óndiriske taǵy
300 mln teńge qarjy salý qajet boldy. Budan tys basseınge, jemge, sý qubyryn tazartýǵa sýbsıdııa berilýi tıis edi. Biraq ol sýbsıdııa aldymen basseın nemese azyq satyp alyp nemese balyqty ósirip, ony satqan soń ǵana qolǵa tıedi. Sol sebepti tıisti qujattardy resimdep, quzyrly orynǵa kórsetý kerek boldy. Bulaı isteýge shamamyz jetpeı, tek nesıe paıyzyn jabýǵa bólingen sýbsıdııany ǵana aldyq. Endi memleket tarapynan qoldaý kúsheıedi. Bıyl 25 tonna balyq ótkizýdi josparlap otyrmyz. Demek, sýbsıdııaǵa iligemiz degen úmit bar. Bul jeńildik basqa fermalardy da yntalandyratyny sózsiz. Investısııalyq sýbsıdııa alsaq, dál osyndaı qosymsha kásiporyn salamyz. Qural-jabdyq alamyz. О́ndiristi keńeıtemiz, deıdi kásipker. Sharýashylyq ıesiniń aıtýynsha, bekire shabaǵy taýarly balyqqa aınalǵanǵa deıin ony baǵyp-qaǵý kerek. Onyń aýyrtpalyǵy kóp. Jabyq basseındegi balyqtyń oıdaǵydaı ósip-jetilýine sýdy únemi tazartyp, ottegimen baıytyp otyrý kerek. Munyń syrtynda, balyqtyń jemi, sýy, dári-dármegi bar, shyǵyny shash etekten. Endi osynyń bári memleket tarapynan sýbsıdııalanady» .
Tobyl–Torǵaı oblysaralyq basseındik balyq sharýashylyǵy ınspeksııasynyń málimetinshe, bıyl óńirde qosymsha 40 sý aıdyny «E-qazyna» elektrondyq portaly arqyly bássaýdaǵa túsip, jeke kásipkerlerge paıdalanýǵa beriledi.
Qostanaı oblysy
