Byltyr Soltústik Qazaqstan oblysynda «Aýyl amanaty» baǵdarlamasy boıynsha 1,3 mlrd teńge kólemindegi 134 ótinim qabyldanǵan. «Aýyl amanaty» boıynsha mıkronesıe beretin «Soltústik» ÁKK bólim basshysy Talǵat Jumabekovtiń aıtýynsha, teriskeı jastarynyń aýyl sharýashylyǵyn órkendetýge degen belsendiligi joǵary. Baǵdarlamaǵa oblystyń barlyq aýdanyndaǵy jastar qatysqan. Olar mal, ósimdik ósirý, týrızm men balyq óndirisin damytý maqsatynda shaǵyn nesıe alǵan. Sonymen qatar jıhaz jasaýǵa arnalǵan jabdyqtar satyp alý, kólik jýý oryndaryn ashý sııaqty baǵyttarǵa da qarjy berilgen.
Barlyq 134 jobanyń 43-ine qoldaý bildirilip, 477,7 mln teńge bólingen. Jalpy aıtqanda, osy jobany iske asyrýǵa oblysqa respýblıkalyq bıýdjetten 1,5 mlrd teńge qarastyrylǵan.
Bıyl baǵdarlamaǵa qatysý talaptary birshama jeńildetilgen. Endi mıkronesıe alýǵa jumyssyz azamattar, jeke kásipker retinde tirkelmegen ózin-ózi jumyspen qamtyǵandar da qatysa alady. Mysaly, taksı aıdap júrgender aýylǵa baryp, sharýashylyq bastaımyn, mal ósiremin dese quba-qup. Sonymen qatar qyzmetin ýaqytsha toqtatqan jeke kásipkerler de ótinish bere alady.
«Mıkronesıe maquldanǵannan keıin azamat mindetti túrde jeke kásipker retinde tirkelýi kerek. Kelisimshart merzimi bitkenshe sol mártebeni saqtaýǵa tıis. Sondaı-aq bıznes jobasy qaryz alýshy tirkelgen jerde júzege asyrylýy qajet. Basqa oblystyń aýmaǵyna baryp bıznes júrgizýge ruqsat joq. Baǵdarlama aıasynda ǵımarattar men turǵyn úılerdi satyp alý nemese salý, olardy jalǵa berý, jeńil avtokólik alýǵa bolmaıdy. Jaqyn týystardan aýyl sharýashylyǵy janýarlaryn satyp alý, sondaı-aq kóterme men bólshek saýdaǵa nesıe berýge tyıym salynady», deıdi Talǵat Jumabekov.
Mıkronesıeniń eń joǵary somasy – 2 500 AEK-ke deıin, ıaǵnı 10,8 mln teńgege deıin artqan. Al aýyl sharýashylyǵy ónimderin óńdeý men kooperatıvterdi damytý jobalary úshin burynǵydan da kóbeıip, 34,6 mln teńgege deıin beriledi.
Oblysta byltyr «Aýyl amanaty» baǵdarlamasyn iske asyrý aıasynda 242 jańa jumys orny ashylǵan. Oblystyq aýyl sharýashylyǵy jáne jer qatynastary basqarmasynyń basshysy Dáýren Toqýjanovtyń aıtýynsha, «Aýyl amanaty» jobasy aýyldyq aýmaqtardy damytýǵa, turǵyndardyń ómir súrý sapasyn jaqsartýǵa úlken kómek. Oblysta «Amanat» partııasynyń fılıaly jáne Kásipkerler palatasymen birlesip, baǵdarlamany iske asyrý boıynsha barlyq aýyldyq okrýg ákimderin oqytý jumystary júrgizilgen. «Baǵdarlama aıasynda aýyldyq jerlerde biregeı kásiporyndar ashylyp, tutas otbasylardy turaqty jumyspen qamtýǵa múmkindik berildi. Baǵdarlamany iske asyrýdyń jarqyn mysaldarynyń biri – Qyzyljar aýdany Beskól aýylynda ashylǵan «Semeınaıa ferma» JK sharýashylyǵyn aıtýǵa bolady. Munda úsh ınkýbatordyń kómegimen bódene ósirý jolǵa qoıylǵan. Qus sharýashylyǵynyń jalpy syıymdylyǵy – 1 500 bódene, qazir munda 500-ge jýyq amerıkalyq Tehas jáne eston tuqymdy bódene bar», deıdi Dáýren Toqýjanov.
Kooperasııa qurý boıynsha da birneshe joba qolǵa alynǵan. «Bul baǵytta 6 ótinim tústi, olardyń bári qarjylaı qoldaýǵa ıe boldy. Bes kooperatıv mal sharýashylyǵymen aınalysady, al bir kooperatıv sút ónimderin qaıta óńdeýdi qolǵa aldy. Aldaǵy ýaqytta aýyl sharýashylyǵy kooperatıvterin damytý jalǵasady, «Aýyl amanaty» baǵdarlamasyna qatysatyn ár aýyldyq okrýgte kooperatıvter qurylyp, jeke qosalqy sharýashylyqtar tartylady», dedi basqarma basshysy.
Baǵdarlamanyń tıimdiligin arttyrý maqsatymen oblystyq ekonomıka basqarmasy aýyldyq jerlerde damytýǵa bolatyn salalar boıynsha saraptama júrgizgen. Saraptama qorytyndysy boıynsha qus sharýashylyǵy men et óndirisimen aınalysatyn azamattar qatary basym ekeni anyqtalǵan. «Osy salada jumys istep jatqan 190-ǵa jýyq aýyldyq okrýg bar. Eginshilik pen jylyjaı sharýashylyǵy 186 aýyldyq okrýgte qolǵa alynǵan. Keıbir eldi mekenniń turǵyndary ara, balyq sharýashylyǵymen, teri óńdeýmen aınalysady. Endi oblys basshylyǵy jylyjaılarda gúl ósirý men kókónisterdi konservileý, jún men teri óńdeý, qurylys materıaldaryn shyǵarý sekildi baǵyttardy qoldaýǵa kóbirek kóńil bólmek.
Soltústik Qazaqstan oblysy
