«Sıfrlyq mektep» bilim júıesin qalaı ózgertedi?

Kompıýter men ınteraktıv – kúndelikti qural

О́ńirde bilim berý salasyn sıfrlandyrý qanatqaqty jobalar deńgeıinen asyp, turaqty tájirıbege endi. Búginde bul úderis bastaýysh synyptan bastap kolledjderge deıingi barlyq bilim berý deńgeıin qamtyp otyrǵany baıqalady. Nátıjesinde, basqarý júıesi jeńildep, bilimge qoljetimdilik keńeıip, mamandardy daıarlaý eńbek naryǵynyń suranysyna jaqyndaı túsken.

Oblystyq bilim berý basqarmasy aqparattyq tehnologııalar ortalyǵynyń dereginshe, óńirdegi barlyq mektep ınternet jelisine qosylǵan. Ásirese aýyldyq jáne shalǵaı mektepterge basymdyq berilgen. Ondaǵan bilim berý uıymy «Starlink» spýtnıktik baılanysy arqyly sekýndyna 150 megabıtqa deıingi joǵary jyldamdyqtaǵy ınternetke qol jetkizdi. Eldi mekenderdi optıkalyq talshyqqa qosý jumystary jalǵasyp jatyr. Bul qashyq­tan oqytýǵa, onlaın sabaqtar ótkizý­ge, sıfrlyq bilim berý platforma­la­ryn paıdalanýǵa naqty múmkindik beredi.

Mamandardyń aıtýynsha, sıfrlandyrý tek ınternetpen shektelmeıdi. О́ńir mektepterinde materıaldyq-tehnıkalyq baza júıeli túrde jańartylý ústinde. Búginde oblys boıynsha 40 myńǵa jýyq kompıýterlik tehnıka (stasıonarlyq kompıýterler, noýtbýktar men planshetter) qoldanysta. Buǵan qosa, 1 700-den astam ınteraktıvti qural-jabdyq orna­­tyl­ǵan. Sonyń nátıjesinde elektron­dyq oqýlyqtar, sıfrlyq zerthanalar men ınteraktıvti tapsyrmalar oqý úderisiniń turaqty bóligine aınalǵan. 

Qaǵazbastylyq azaıdy, júıe avtomattandy

Bilim berý salasyndaǵy basqarý júıesi de sıfrlyq formatqa kóshirilip jatyr. Qazir oblysta onnan astam aqpa­rat­tyq júıe men platforma jumys isteıdi. Negizgi derekter Ulttyq bilim derek­qo­ryn­da jınaqtalsa, mektepterdiń basym bóligi «Kúndelik» elektrondyq jýrnaly men kúndeligin paıdalanyp otyr. Ata-analar men oqýshylar 36 memlekettik qyzmetti elektrondyq formatta ala alady. Pedagogterdi monıtorıngteý men attes­tasııalaý «Ustaz» platformasy arqyly júrgiziledi. Kitaphana qory «E-Kitaphana» júıesinde esepke alynsa, al mektepterdiń qarjy-sharýashylyq qyzmeti «Favorıt» ulttyq júıesinde avtomattandyrylǵan. «OnlineMektep», «Daryn Online», «Bilim App» syndy otandyq platformalar da oqý úderisine keńinen engizilgen.

«Sıfrlyq tehnologııalar áleýmettik salada da óz tıimdiligin kórsetip otyr. «Áleý­mettik ámııan» jobasy arqyly oqý­shy­lardy tegin ystyq tamaqpen qamta­ma­syz etý úderisi edáýir jeńildedi. Ata-analar elektrondyq vaýcherdi mobıldi qosymsha arqyly belsendi etse, al mektepter qyzmetti sıfrlyq túrde tirkeıdi. Bul memlekettik qoldaýdyń ashyqtyǵy men qoljetimdiligin arttyrdy», deıdi aqparattyq tehnologııalar ortalyǵynyń basshysy Elnar О́tebaev. 

Shaǵyn mektepterge – jańa múmkindik

Resýrsy shekteýli aýyldyq jáne shaǵyn jı­naqty mektepter úshin sıfrlyq tehno­logııalar erekshe mańyzǵa ıe. Máselen, Pavlodar aýdanynyń Birlik orta mektebi «Qazaq Digital Mektebi» jobasyna qatysyp jatyr. Bul model onlaın sabaqtarǵa, sıfrlyq materıaldarǵa jáne jasandy ıntellekti elementterine negizdelgen. Joba kadr tapshylyǵyn azaıtyp, oqýshylardyń bilim alý múmkindigin mek­teptiń ornalasqan jerine qaramastan keńeı­tedi.

Tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý salasy da sıfrlyq ózgeristerden tys qalǵan joq. Oblys kolledjderinde zerthanalar men sheberhanalar jańartylyp, zamanaýı IT-sheshimder engizilýde. IT-mamandyqtar boıynsha memlekettik bilim berý tapsyrysy ósip keledi. Aqparattyq tehnologııalar kolledji ázirlegen «Úıirme» aqparattyq júıesi úıirmelerge qatysýdy esepke alýǵa múmkindik berse, sabaq kestesin jasandy ıntellekti arqyly qurý júıesi oqý úderisin ońtaılandyrýǵa baǵyttalǵan. Atalǵan kolledj bazasynda ashylǵan IT-hab búginde «Microsoft», «Festo», «IT Hub Academy», Skolkovo ınstıtýty jáne basqa da halyqaralyq seriktestermen jumys isteıdi. Sondaı-aq jaqynda Ońtústik Koreıa ýnıversıtetimen jańa memorandýmǵa qol qoıyldy. Onyń aıasynda kolledj bazasynda atalǵan ýnı­ver­sıtettiń fılıaly ashylmaqshy. 

Robottehnıka men jasandy ıntellekt

STEM-bilim berý aıasynda robottehnı­kaǵa da erekshe kóńil bólinip otyr. Qazir ob­lystyń 122 mektebinde robottehnıka kabınetteri jumys isteıdi, taǵy 163 mek­tep qajetti qural-jabdyqtarmen qamta­masyz etilgen. «Bolashaq ınjenerler» baǵdarlamasy aıasynda 24 mektepke robottyq keshender jetkizildi. Sonymen qatar jasandy ıntellekti baǵytynda da naqty qadamdar jasalyp otyr. О́tken jyldan bastap úsh qaladaǵy bes mektepte joǵary synyp oqýshylaryna arnalǵan «Jasandy ıntellekti» jáne «Oıyn ázirleý» elektıvti kýrstary iske qosylǵan. «Daryn Uztaz» platformasynda 8 myńnan astam pedagog JI boıynsha biliktiligin arttyrǵan. Al Pavlodar qalasynda jańadan ashylǵan №48 «Keleshek mektebinde» engizilgen «AI Mektep» jobasy beıneanalıtıka men jasandy ıntellekti arqyly qaýipsizdik pen oqý sapasyn qatar arttyrýǵa baǵyttalǵan.

«Sıfrlandyrý biz úshin jeke-jeke jobalar emes, ol kúndelikti úderiske kirikken júıe. Sonyń arqasynda ár bala sapaly bilim men zamanaýı tehnologııalarǵa teń qol jetkize alady. Nátıjeleri qazirden-aq baıqalyp otyr. Ony mektep oqý­­shylary, stýdentter, pedagogter bilim konkýrstaryndaǵy jetistikterimen dáleldep keledi. Eń bastysy, bul úrdis jalǵasyp jatyr», deıdi Elnar О́tebaev.

Atap óterligi, Pavlodar oblysynyń koman­dalary keıingi jyldary respýblı­ka­lyq jáne halyqaralyq jarystarda únemi tuǵyr basynan kórinip júr. Byltyr «Satýrn» robottehnıka mektebiniń «Atlantis» komandasy «Almaty Tech Cup 2025» halyqaralyq týrnırinde «FIRST LEGO LEAGUE Explore» sanatynda absolıýtti chempıon atanyp, AQSh-taǵy álem chempıonatyna joldama aldy. Keıin komanda Hıýstonda 50 myń qatysýshy arasynan «Team Model Award» marapatyn ıelendi. Al Astanadaǵy «Fibonacci International Robot Olympiad Kazakhstan» jarysynda Baıanaýyl aýdanynan qatysqan «Bayanaul №1» jáne «Bayanaul №2» komandalary «Lego Sumo» sanatynda birinshi orynǵa ıe boldy. Sondaı-aq bıyl qańtar aıynda Nazarbaev ýnıversıtetinde 900-den astam oqýshy qatysqan FIRST Kazakhstan 2025–2026 Astana FIRST AGE týrnıri ótip, Ertis-Baıan óńirinen oǵan 21 komanda joldama alǵan. Solardyń birnesheýi «Central Asia FIRST® Championship 2026» jarysyna qatysý quqyǵyn ıelenip otyr.

Jergilikti bilim berý salasynyń maman­dary sıfrlyq tehnologııalar, robot­­tehnıka men jasandy ıntellekt zama­naýı bilim berý ortasyn júıeli túrde qalyptastyrýda dep esepteıdi. Qazaqstannyń «OpenAI» kompanııasynyń «Education for Countries» baǵdarlamasyna qo­sylýy bul baǵyttaǵy jumysty odan ári kúsheıte túsken. Sarapshylardyń aıtýyn­sha, bilim berý salasyna salynǵan árbir ınvestısııa óńirdiń adam kapıtaly men turaqty damýynyń kepili bolmaq. Pavlodar oblysynyń tájirıbesi «sıfr­lyq mektep» tek bolashaqtyń jobasy emes, búgingi shynaıy tájirıbe ekenin kórsetip otyr.

Pavlodar oblysy