Múgedek jandarǵa qandaı salyq jeńildigi bar?

Parlamentte salyq reformasy talqy­lanǵan kezde múgedektigi bar adam­dardy jumysqa alatyn uıym­dar­ǵa qatysty ereje ózgertildi. Depýtat­tar­dyń usynysyna sáıkes, bıyldan bastap mundaı qyz­met­kerlerge tólene­tin eńbekaqy qory­nyń 51%-y korpo­ratıvtik tabys saly­ǵy boıynsha jeńil­dik retinde esep­teledi. Buǵan deıin estý, sóıleý, kórý qabileti buzyl­ǵan adamdar jumys isteıtin arnaıy uıymdarda 35% mólsheri qol­danylǵan edi. Endi bul norma ózgertildi.

Jańa tártip jumys berýshilerge tańdaý jasaýdyń qajeti bolmaıtyndaı etip engizildi. Uıymnyń túrine qara­mastan, múgedektigi bar adamdy jumys­qa alý múmkindigi keńeıedi. Sony­men q­atar qyzmetkerlerdiń jeke tabys saly­ǵyna beriletin jeńildigi burynǵy­daı tolyq saqtalady. Bul ózgeristiń bas­ty ma­qsaty jumys berýshilerdi jańa ju­­mys oryndaryn ashýǵa ári olardy tu­raq­ty saqtaýǵa yntalandyrý bolyp otyr.

Sonymen qatar Salyq kodeksine alǵash ret múgedektik tobyna baı­lanys­ty jeke tabys salyǵynda áleýmettik shegerimdi bólek esepteý tártibi engizildi. Buǵan deıin jumys isteıtin múgedektigi bar adamǵa shegerimniń jalpy shegi 882 AEK bolatyn. Jańa ózgerister bo­ıynsha bul mólsher úshinshi topqa saqtalyp qaldy. Al birinshi jáne ekinshi toptaǵylarǵa shegerim kólemi 5000 AEK-ke deıin ulǵaıtyldy.

Osy jańa normany qoldanýǵa baı­lanysty memlekettik organdarǵa ótinishter túse bastaǵan. Mysaly, eger bir jyl ishinde qyzmetkerdiń den­­saý­lyǵy nasharlap, úshinshi top birin­shi nemese ekinshi topqa aýyssa ıa keri­sinshe ózgerse, sol jylǵa jeke tabys salyǵyn qalaı esepteý kerek degen suraqtar týyndady. Salyq kodeksiniń 404-babynyń 2-tarmaǵyna sáıkes, áleýmettik shegerim sol negiz paıda bolǵan nemese buryn qoldanylǵan kúntizbelik jylǵa esepteledi.

Osy máseleniń áleýmettik mańyzyn eskere otyryp, Jobalyq keńseniń otyrysynda naqty sheshim qabyldandy. Eger múgedektik toby birinshi men ekinshi nemese úshinshi top arasynda ózgerse, sol jyl úshin tolyqtaı 5000 AEK mól­sherinde áleýmettik salyq shegerimi qol­danylady. Bul sheshim jumys isteıtin múgedektigi bar adamdardyń tabysyn qosymsha qorǵaýǵa, salyq júktemesin azaıtýǵa, ádiletti júıe qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan.

Eń jıi kóteriletin máselelerdiń biri – salyq tóleýshiniń jeke shotynda artyq tólem bolǵan jaǵdaıda, qosyl­ǵan qun salyǵyn tólegennen keıin elek­trondyq shot-faktýrany qan­daı tár­tippen jáne qandaı merzimde rásimdeý kerek degen suraq. Osyǵan baılanysty Memlekettik kirister komıteti jaqyn ýaqytta óz resmı aqparattyq resýrstarynda arnaıy túsinikteme jarııalaýdy josparlap otyr.

Sonymen qatar Jobalyq keńseniń otyrysynda «Atameken» ulttyq kásip­ker­ler palatasynyń bastamasymen taǵy bir másele kóterildi. Ol – kvazı­memlekettik kompanııalardy satyp alý kezinde salyq tóleýshiniń shyǵyn­daryn esepke alý tártibi. Ásirese ońaı­latylǵan deklarasııa negizinde arnaıy salyq rejimin qoldanatyn kásipkerlerden alynatyn taýarlar, jumystar men qyzmetterge qatysty shyǵyndardy kor­­poratıvtik tabys salyǵy boıynsha she­gerý­ge jatqyzý máselesi talqylandy. Bul baǵytta qosymsha taldaý jasap, zań­ǵa táýeldi qujattarǵa ózgerister engizý jáne jetkizýshilerge qoıylatyn talaptardy qaıta qaraý qajet ekeni aıtyldy.

Sondaı-aq ótken aptada mem­lekettik organdarǵa jáne Mem­lekettik kirister komıtetine call-ortalyq pen Salykbot Telegram-arnasy arqyly shamamen 14 myń ótinish túskeni habarlandy. Bul kórsetkish aldyńǵy aptamen salys­tyrǵanda 2,1 myńǵa azaıǵan.