О́miri shytyrman oqıǵalarǵa toly Elle Maılart kezinde bizdiń dalamyzǵa da at basyn burypty. Ol Jerorta teńizinen Tıbetke, Beıjińnen Kashmırge deıin saıahat jasap, rýhanı izdenis pen qıyn joldardy bastan ótkeredi. О́tken ǵasyrdyń 30-jyldarynyń basynda Ortalyq Azııaǵa jasaǵan sapary onyń ómirindegi eń eleýli oqıǵaǵa aınaldy. Mońǵolııa óńiri, О́zbekstannyń Tashkent, Samarqan, Buhara qalalaryn aralap júrgende fotoapparat nysanasyna osy bir qazaq áıeli ilinipti. Onyń kózine ulttyq kıim kıip, qamsyz kúıde kúlip turǵan beıne tym ádemi kóringen bolar. Sol saparynda Maılart túıemen Aral teńiziniń shyǵysyndaǵy Qyzylqum shólin kesip ótkenin de bildik.
«Jalǵyz Túrkistan» kitabynda Maılart qazaq dalasyndaǵy kóshpeli ómirdi, qyrǵyz búrkitshilerin, keńes odaǵynyń qupııa organdarymen kezdesýlerin sıpattaıdy. Ol saparynda kózimen kórgen halyqtyń turmysyn, dástúrin, kóshpeli malshylardyń kúndelikti tirshiligin sýretteıdi. Mysaly, Qyzylqumdaǵy qazaq áıelderi shaǵyn stansada samaýrynmen sý satyp, otbasy qamyn oılaǵanyn Maılart qaǵazǵa túsirgen.
Ella hanym túsirgen osy bir sýretten keshegi kúngi ulttyq kıimderimizdiń stıli qandaı bolǵanyn ańdaı alamyz. Sýrettegi aqjarqyn beıne jınaqylyqtyń, ıbalylyqtyń úlgisin kórsetip-aq tur.
Maılart atalǵan kitabynda tarıhı derekterdi de keltirip, qazaq jeriniń tól ataýyn, jergilikti halyqty, olardyń dástúrin qaǵazǵa túsirýden jalyqpaıdy. Syrdarııanyń úlken ıirimderi men jer bederin, árbir eldi mekenniń ereksheligin kartadan qarap, naqty kórsetedi. Ol sapar barysynda jergilikti adamdardan mádenı jáne turmystyq aqparat jınap, qazaqtardyń kúndelikti tirshiligin, saýda-sattyq pen otbasy ómirin egjeı-tegjeıli baıandaıdy. Maılarttyń saparnamasy tek jeke zertteý ǵana emes, Batys oqyrmany úshin qazaq dalasy men Ortalyq Azııanyń mádenıetin tanystyrýshy eńbek bolǵany anyq.
Elle Maılart 1997 jyly 94 jasynda qaıtys boldy, artynda kóptegen ǵylymı jáne kórkem eńbekter qaldyrdy. «Jalǵyz Túrkistan» – onyń Túrkistan aımaǵyndaǵy saparyn, halyqtyń turmysyn, qazaq dalasynyń baı tabıǵatyn beıneleıtin eńbegi.
