Memlekettik qyzmette 20 jyldan astam tabandy eńbek etip, aýyldyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna súbeli úles qosyp kele jatqan Sáýle Alıpovanyń Baltabaı aýyldyq okrýginiń ákimi bolyp bekigenine eki jyldan asa ýaqyt ótti. Aýyl ákimderin tikeleı saılaý týraly Prezıdent bastamasyna sáıkes, ótkizilgen saılaýda basym daýysqa ıe bolǵan S.Alıpova ózine júktelgen mindetterdi oryndaýda jarǵaq qulaǵy jastyqqa tımeı eńbek etip keledi.
«Aýyl ákimi bolyp saılanǵan kúnnen bastap eń aldymen halyq únine qulaq túrýdi jón kórdim. Osy maqsatta WhatsApp jelisinen aýyl turǵyndary úshin «Ashyq ákimdik/ Dostýpnyı akımat» atty arnaıy chat ashyp, 7 aýyl boıynsha olardyń talap-tilekterin tyńdadym. Almatydaı alyp megapolısten 60-aq shaqyrym jerde turatyn aýyldyń kórkeıýi de mańyzdy. Sol sebepti aýyl halqynyń birinshi kezektegi suranysy aýylishilik jol, jaryq jáne áleýmettik nysandardyń jańartylýy boldy», deıdi Sáýle Bazarbaıqyzy.
Aýyldaǵy aǵaıynnyń tilin taýyp, ashyq dıalog qurýda «Qurmetti dostarym» dep sóz bastaýdy daǵdyǵa aınaldyrǵan aýyl ákimi náziktigine qaramastan halyqpen qoıan-qoltyq jumys istep, qıynnan qıystyra jol tabýǵa bar bilim-biligin, kúsh-jigerin jumyldyrady.
«Eki jylda atqarylǵan jumystan aýyl jurty tolyq habardar. Bıýdjettiń kiris-shyǵystary týraly chatta tolyq esep beriledi. Okrýgke qarasty 7 aýylda 55 kóshe bolsa, sonyń 50 paıyzy ǵana asfalttalǵan. Qazir bul kórsetkish 86 paıyzǵa jetti. Osy jyly 10 kósheni asfalttaýǵa usynys berildi. Merdigerlermen birlese jumys isteý nátıjesinde aýylishilik kósheler sapaly jasalyp, turǵyndar kóńilinen shyqty. Asfalt tóselmes buryn 7 aýyldyń jolyna demeýshilerdiń kómegimen 15 mln teńgege qıyrshyq tas tóselip, joldyń taqtaıdaı tegis bolýyna septigi tıdi. Jalpy alǵanda, aýylishilik kóshelerdiń asfalttalýyna 428 mln 194 myń teńge qarjy jumsaldy. Baltabaı aýylyna sý qubyrlary 60-jyldary tartylǵan, sodan beri ábden tozyp bitken. Biri jamalsa, taǵy bir jeri jarylyp, aýyzsý eń úlken problemaǵa aınalǵan edi. 25 mln teńgege jobalyq smetalyq qujat jasalyp, bıyl sý qubyry tolyq jańartylady. «Prometeı» saıajaıynyń sý munarasy nasostarymen 1 mln teńgege jańartyldy. Endi 3 saıajaıǵa demeýshilerdiń kómegimen 12 mln teńgege sý qubyrlaryn jerastyna túsirý jumystary atqarylady. Sonymen qatar osy jyly Baltabaı aýylyna kógildir gaz keledi. Bul da – eń úlken jańalyq», degen aýyl ákimi aýyldyń iri kásipkerleri áleýmettik jobalarǵa qolushyn berýden aıanyp qalmaıtynyn atap aıtty.
Buǵan qosa, aýyldyq ambýlatorııanyń keshendi jóndeý jumystary merziminen buryn atqarylýy aýyl jurtyn qýantqan. Oǵan bıýdjetten 174 mln teńge jumsalǵan. Sonymen qatar Aqbastaý aýylyndaǵy elektr baǵanalary men transformator, jelilerimen qosa 158 mln teńgege jańartylǵan. Burnaǵy jyly Kúsh aýylyna 50 mln teńgege modýldy ambýlatorııa salynyp, paıdalanýǵa berilgen. Baltabaı aýylyndaǵy Ekinshi dúnıejúzilik soǵys ardagerlerine arnap boı kótergen eskertkishtiń eskirip, tozyp ketkeni eskerilip, byltyr 80 jyldyqqa oraı aınalasyn qorshap, aǵash kóshetterin otyrǵyzyp, kúrdeli jóndeýden ótkizilýi de úlken jetistik. Alleıaǵa balalar alańy salynyp, túnde samaladaı jarqyrap turatyn arnaıy arkanyń jasalýy jurtshylyqtyń kóńilin serpiltken. Sondaı-aq Baltabaı-Birlik aýyly arasyndaǵy 6 shaqyrym jol boıyndaǵy baǵanalarǵa túngi shamdar ornatylyp, eki aýyldyń arasy jarqyrap tur.
Buǵan qosa, Birlik aýylynda «Aýyldy damytý» baǵdarlamasy aıasynda shaǵyn fýtbol alańy men balalar alańy jasaqtalǵan. Kúrejol boıyndaǵy aýyl kóshelerine avtobýs aıaldamalary salynyp, jolaýshylarǵa jaǵdaı jasalǵan. Jalpy, Baltabaı aýyldyq okrýginde О́rnek, Kúsh, Birlik jáne 3 saıajaıdan mektep oqýshylary tasymaldanyp oqytylady. Osy 4 aýylǵa oqýshylar aıaldamasyn jasaý josparlanǵan.
Okrýgte kásibin ashyp, sharýasyn dóńgeletip otyrǵan azamattar az emes. 2024 jyly «Aýyl amanaty» baǵdarlamasy boıynsha 26 adam qujat tapsyryp, onyń 24-i 187 mln teńge nesıe alyp, jumystaryn jolǵa qoıǵan. Bıyl 3 AО́K quryldy. Baltabaı aýylynyń kásipkerleri qazaq úı jasaýmen erekshelenedi. Alǵashynda qazaq úı jasaýmen bir azamat kásip bastasa, memlekettik qoldaýdyń nátıjesinde olardyń sany osy kúni 10-ǵa jetip otyr. Qazaq úı jasaý sheberleriniń ónimderine elimizden tysqary shetelderden de tapsyrys túsedi. Túrkııadaǵy zilzalada Baltabaıdan 400-ge jýyq úı kómekke jiberilgen.
«Prezıdenttiń aýyl ákimderine kóńil bólip, kezdesý ótkizýi – tarıhta tuńǵysh ret. Erkin dıalog quryp, keńes berýi – árbirimizge zor serpilis berdi. Jigerlendirip, alǵa umtyldyrdy. Joǵaryǵa jetpeı jatatyn únimizdi estidi. Aýyl ákimderiniń muń-muqtajyn tyńdap, mınıstrlikterge tikeleı tapsyrma bergende kóńilimiz marqaıyp, mártebemiz ósip qaldy. Osy ýaqytqa deıin quzyrymyzda joq jumystyń barlyǵyn aýyl ákiminiń moınyna júktep qoıǵany belgili. Osynyń barlyǵynyń ara-jigin ajyratyp, ár mekeme ózine tıesili mindetterdi atqarý qajettigin aıqyndap berdi. Mundaı forýmnyń ótkizilip turýy aýyl halqynyń áleýetin kóterý úshin asa mańyzdy dep oılaımyn», dedi Sáýle Bazarbaıqyzy.
Osy oraıda ol aýyl tabysyn arttyratyn tetikterdi jetildirýdi de sóz etti.
«Qazirgi kúni aýylda salyq túsiminiń 6 túri bar. Bul aýyldy damytýǵa jetpeıtin túsimder bolǵandyqtan, aýyldar aýdandyq jáne oblystyq bıýdjetke táýeldi. Sol sebepti aýyldarǵa salyqtyń túsimder sany men túrin ulǵaıtý kerek. Bul rette aýylda kásibi bar, biraq ózderi qalada tirkelgen kásipkerlerdiń tirkeýin sol aýylǵa alyp kelý mańyzdy. Sonymen qatar aýyldardaǵy saýda-sattyqty, ekologııalyq aıyppuldar túsimin baqylaý aýyl ákimdikterine berilýge tıis», dedi S.Alıpova.
Memleket basshysynyń aýyl ákimderiniń aldyna qoıǵan tapsyrmasynyń birden-biri – aýylǵa ınvestısııa tartý. Bul rette 2025 jyly Baltabaı aýyldyq okrýgine 25 mlrd teńgeni quraıtyn 7 ınvestısııa tartyldy. Atalǵan ınvestısııalyq jobalar júzege asar bolsa, okrýgte qoqys qaldyqtaryn óńdeıtin zaýyt, mal súıeginen un jasaıtyn jáne terisin óńdeıtin zaýyt, úı panelderin jasaıtyn zaýyt, zamanaýı janar-jaǵarmaı quıý stansasy, suıyq beton zaýyty iske qosylyp, júzdegen adam jumyspen qamtylady. Baltabaı aýylynda jasalǵan ıgilikti istiń taǵy biri – demeýshilerdiń kómegimen quny 30 mln teńgeni quraǵan órt sóndirý beketi salyndy. Oǵan oblystyq órt sóndirý departamenti arnaıy tehnıka bólgen.
Munymen, másele túbegeıli sheshim tapty deý artyq. О́ıtkeni 7 aýyldyń basyn biriktirip otyrǵan okrýgte bir de bir mádenıet úıi, sport kesheni joq ekeni eskerilip, usynys berilgen. Sondaı-aq Sáýle Bazarabaıqyzy jyl saıyn halqy sany ósip jatqan О́rnek aýylyna 180 oryndyq mektep salý qajettigin aýdan ákiminiń qaperine salyp, josparǵa engizgenin atady. Bul aýylǵa ambýlatorııa da aýadaı qajet. О́ıtkeni О́rnekte burynǵy jyldary 420 adam tursa, qazir aýyl halqynyń sany 650 janǵa jetken.
Almaty oblysy,
Eńbekshiqazaq aýdany
