Qoǵam • Búgin, 08:38

Alǵys arqalaǵan ákim

10 ret
kórsetildi
9 mın
oqý úshin

О́zbekstanmen shekaralas Saryaǵash aýdany Jibek joly aýyl okrýginde ortalyqtandyrylǵan aýyzsý júıesiniń bolmaýy turǵyndarǵa qıyndyq týdyryp kelgen-di. Aýyl turǵyndary uzaq ýaqyt boıy ashyq sý kózderi men jeke qudyqtardy paıdalanyp, tasymaldaý arqyly aýyzsýmen qamtylǵan edi. Memleketke qaıtarylǵan aktıvter esebinen Jibek joly, Zortóbe, Sarqyrama, Jańaqurylys jáne Qarabaý eldi mekenderinde aýyzsý júıeleriniń qurylysy júrgizilip, nátıjesinde atalǵan aýyldar sapaly aýyz­sýmen qamtamasyz etildi. Aýyzsý ǵana emes, aýyldar búginde turǵyndardyń jaıly turmysyna qajetti sapaly ınfraqurylymmen qamtylǵan.

Alǵys arqalaǵan ákim

«Turmysymyz kórshilerimizden de, qalalyqtardan da jaqsy. Aýyzsý, jaryq, jol, gaz syndy ınfraqurylymdyq máseleler tolyq sheshimin tapqan. Jal­py, keıingi jyldary kóptegen másele sheshimin taýyp, aýyl turǵyndarynyń turmysy jaqsara tústi. Tutynatyn et-sút te, kókónis te, jalpy azyq-túliktiń barlyǵy ózimizde óndiriledi. Iаǵnı tabıǵı ónimdi tutynamyz, qalalyqtardan jaqsy turamyz deıtinim de sondyqtan. Bul ıgiliktiń barlyǵy, árıne, eńbektiń, memleket qoldaýynyń, isker aýdan ákiminiń, jergilikti bıliktiń júıeli jumysynyń nátıjesi», deıdi Jibek joly eldi meke­niniń turǵyny Qydyrbaev Nurmat.

Búginde Qazaqstan-О́zbekstan she­ka­­rasyndaǵy «Jibek joly» ótkizý beketinde rekonstrýksııa jumystary júrgizilip jatyr. Jergilikti turǵyn­dardy jumyspen qamtýda bul nysannyń alar orny da erekshe. Sondaı-aq 2026 jylǵa arnalǵan josparǵa sáıkes, tur­ǵyndar tarapynan kóterilgen usynystar negizinde eldi mekendegi kishi fýtbol alańyn aǵymdaǵy jóndeýden ótkizýge jergilikti bıýdjetten qarjy bólindi. Kóshe boıyna vorkaýt jáne balalar oıyn alańqaıy salynady. Aýyldar abattandyrylyp, jóndeýden ótken kósheler jaryqtandyrylǵan.

«Ákim bol, halqyńa jaqyn bol», degen eskiden qalǵan esti sóz bar. Bul ulaǵatty sóz basshylardyń buqaramen sanasyp, áleýmettiń muń-zaryńa qulaq salýy kerektigin uǵyndyrady. Osy oraıda jumys istesem, halyqtyń kóńi­lin tapsam deıtin ákimniń aramyzda júr­geni qýantady. Iá, men aýdan ákimi Arman Abdýllaevty aıtyp otyrmyn. Osyndaı isker ákimniń eńbegin oryndy baǵalap, qoldap otyrýymyz qajet. Ádette memlekettik qyzmetshi kóptiń kóńilinen sál shyqpaı qalsa, jabylyp jamandaıtynymyz belgili. Al isker sheneýnikterdiń nátıjeli jumysyn aıtýda sarańdyq tanytamyz. Aýdan ákiminiń halyqshyl isterine, baıypty bastamalaryna talaı ret kýá boldyq. Búginderi de sondaı údeden shyǵyp, halyqtyń alǵysyn alyp júr. Ákim bolý – ár adamnyń isi, al halqyna jaqyn bolý – nar adamnyń isi. Sondaı nar tulǵaly azamat, el qamyn oılaǵan adal jan Arman Abdýllaevqa aıtar alǵysymyz sheksiz», deıdi Jibek joly aýyldyq okrýgi ardagerler keńesiniń tóraǵasy N.Qydyrbaev.

Saryaǵash aýdanynyń ákimi Arman Aıdaruly 2023 jyldyń qańtar aıy­nan bastap aýdan halqyna qyzmet etip keledi. Jergilikti jurt ákimniń qyzmetke taǵaıyndalǵannan bastap, aýdanǵa qarasty barlyq 62 eldi mekendi aralap shyqqanyn, árbir eldi mekendegi ózekti degen, birinshi kezekte sheshýdi qajet etetin máselelerdi aıqyndaǵanyn aıtady. Sol boıynsha arnaıy jospar jasalyp, búginde kezegimen oryndalý ústinde. Kóp másele sheshimin tapqan. Mysaly, Derbisek aýyldyq okrýgi aýma­ǵynda birneshe jyldan beri aýyz­sý máselesi kóterilip kelgen edi. Aýdan ákiminiń oblys, respýblıka kóleminde tıisti organdarǵa máseleni durys jet­kize bilýiniń nátıjesinde 2024 jyly tolyq aýyzsýmen qamtyldy. Qaplanbek aýylyndaǵy Mádenıet úıi 2007 jyly jekemenshikke berilip ketýine baılanysty týyndaǵan másele zańnama talaptaryna sáıkes qaralyp, memleket menshigine qaıtaryldy. Jylǵa eldi mekenindegi aýyzsý máselesi de sheshimin taýyp, aýyl turǵyndary aýdan ákimine alǵysyn bildirdi. Aýdan orta­lyǵy Saryaǵash qalasynda birqa­tar mańyzdy áleýmettik jáne ınfraqu­ry­lymdyq joba júzege asyryldy. Qala aýmaǵynda kógaldandyrý jumys­tary júrgizilip, gúlder men arshalar egildi, jasyl qorshaýlar jańar­tyldy. Respýblıkalyq mańyzy bar A-15 avtojoly boıyna ekpe sharbaqtar otyrǵyzyldy. Shıpa­jaıy kóp aýdan­ǵa elimizdiń ózge óńirleri­nen, shetelden demalýǵa, emdelýge kele­tin­der kóp. Olar­dyń arasynda jol boıyn­da­ǵy tazalyqqa mán berip, rıza­shy­lyq­taryn bildirip jatatyndary az emes. Saryaǵashtaǵy Shámshi gúlza­ry mańyndaǵy jataqhana aýlasyna ba­lalar oıyn alańqaıyn salýǵa bıýd­jetten qarjy bólinip, qurylys jumys­tary tolyq aıaqtaldy. Sonymen qatar atalǵan jataqhananyń káriz júıe­si men sanıtarlyq toraptary jańar­tyldy. Qala aýmaǵyndaǵy 28 kóshege túngi jaryqshamdar ornatyldy. 14 balalar oıyn jáne sport alańqaıy salyndy.

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Ulttyq quryltaıdyń V otyrysynda Saryaǵash qalasy mańyndaǵy kólik qozǵalysynyń tyǵyzdyǵyn atap ótip, «Saryaǵash aınalma joly» jobasyn júzege asyrýdy tapsyrǵan bolatyn. Bıyl qurylysy bastalatyn aınalma joldyń jalpy uzyndyǵy – 102 shaqyrym. Jobalaý-smetalyq qujattamanyń quny – 238,1 mlrd teńge. Sondaı-aq Prezıdenttiń tapsyrmasyna sáıkes kópbeıindi aýrýhana men perzenthana salynyp jatyr. «Samal-3» shaǵyn aýdanynda jańadan qosylǵan turǵyn úılerdi aýyzsýmen qamtamasyz etý maqsatynda respýblıkalyq bıýdjet pen Ulttyq qor esebinen 800 mln teńge qarjy bólinip, qurylys jumystary júrgizilýde. Kezekte turǵan azamattardy kezeń-kezeńimen baspanamen qamtý maqsatynda ótken jyly 48 kredıttik páter satyp alynyp, olardy bıyl tabys etý josparlanyp otyr. 2026 jylǵa josparlanǵan jumystar qatarynda Shymkent-Shynaz A-15 avtojoly boıyn abattandyrý jáne kógaldandyrý, qala aýmaǵynda 8 balalar oıyn alańqaıyn, 1 vorkaýt jáne 2 sport alańshasyn ornalastyrý kózdelgen. Aýdan turǵyndary osyndaı ıgilikti de nátıjeli isterdi Arman Abdýllaevtyń iskerligimen, uıymdastyrýshylyq qabiletimen baılanystyrady.

Búginde halqynyń sany 223 myńǵa jýyqtaǵan aýdanda etnos ókilderiniń múddesin qorǵaıtyn, mádenıetin nasıhattaý maqsatyndaǵy 6 etnomádenı ortalyq (ózbek, tájik, ázerbaıjan, uıǵyr, túrik, nemic) jumys isteıdi. Etnos ókilderi shoǵyrlanǵan 7 aýyldyq okrýgte jeke is-sharalar jospary jasalyp, júzege asyrylýda.

«Aýdandaǵy etnomádenı ortalyqtary qoǵamdyq jumystarǵa, is-sharalarǵa belsene qatysyp, el birligi men tatýlyǵyn nyǵaıtýǵa úlesterin qosyp keledi. Aýdan ákimi Arman Abdýllaevtyń shynaıy qamqorlyǵynyń, qoldaýynyń nátıjesinde ortalyq jetekshileriniń alańsyz jumys isteýine barlyq jaǵ­daı jasalǵan. Etno-mádenı ortalyq músheleri bas qosyp, aldaǵy atqaratyn mindetterimiz ben josparlanǵan sharýalarymyzdy keńinen talqylap otyramyz. Osy ortalyq jetekshileri atynan aýdan basshysyna alǵysymyzdy aıta otyryp, ortaq Otanymyz bolǵan qazaq jerindegi dostyq pen birliktiń nyǵaıýyna, qoǵamdyq kelisimniń saltanat qurýyna atsalysa beremiz», deıdi túrik etnomádenı birlestiginiń tóraǵasy Alıpasha Hınızov.

Al Qurkeles aýyldyq okrýgi turǵyny Baltabaı Tólegenov eldi mekenderde FAP salynyp, jol jóndelip, elektr baǵanalary aýystyrylǵanyna toqtala kele, Arman Abdýllaevtyń halyqtyń aldyn­da ózin-ózi ustaý mádenıeti joǵary eke­nin, qordalanǵan máselelerdiń sebep­terin jan-jaqty jetkize alatynyn aıtty.

«О́z isin kásibılik, biliktilik jáne zor jaýapkershilikpen atqaryp júrgen, «bári de elge bolsyn» degen nıetpen kún keship, qashanda halyq arasynan tabylatyn aýdan ákiminiń turǵyndar aldynda abyroıy asqaq. Osyndaı basshylardyń qatary kóbeıe tússe, memlekettik qyzmetshilerge degen halyqtyń senimi de kúsheıedi», deıdi Tegisshil aýyldyq okrýginiń turǵyny Anýar Qosnazarov.

Arman Abdýllaevtyń aýyldardaǵy máselelermen tanysý, ony sheshýdiń jolyn qarastyrýda qarapaıym halyqtyń pikirin árdaıym eskeretinin aıtýshylar da kóp. Jergilikti jurt jaqsy pikir aıtyp, jumysyn baǵalaǵan ákimniń ózi basqaratyn aýdannyń túkpir-túkpirin aralap, turǵyndarmen jıi júzdesýi kóp sharýanyń nátıjeli atqarylýyna septigin tıgizgeni anyq.

 

Túrkistan oblysy