Foto: ashyq derekkóz
Zertteý barysynda obektıvtilik úshin árbir jergilikti bıýdjettiń jalpy shyǵystary da taldanyp, atalǵan bapqa bólingen qarajattyń úlesi esepteldi. Sonymen qatar shyǵyn kólemine óńirdiń geografııalyq erekshelikteri men jergilikti atqarýshy organdarǵa tikeleı táýeldi emes ózge de faktorlar áser etýi múmkin ekeni eskertildi.
Reıtıng qorytyndysy boıynsha birinshi oryndy Almaty qalasynyń ákimi Darhan Satybaldy ıelendi. Onyń qyzmetin qamtamasyz etýge 5 mlrd teńge qarastyrylǵan. Alaıda bul qala bıýdjetiniń jalpy kóleminiń nebári 0,2%-yn ǵana quraıdy.

Ekinshi oryn Almaty oblysynyń ákimi Marat Sultanǵazıevke tıesili. Onyń qyzmetin qamtamasyz etýge 4,3 mlrd teńge baǵyttalǵan.

Úshinshi orynda Mańǵystaý oblysynyń ákimi Nurdáýlet Qılybaı tur. Onyń apparatyna jumsalatyn shyǵyn 3,9 mlrd teńgeni nemese oblys bıýdjetiniń 0,9%-yn quraıdy. Úles kórsetkishi boıynsha Mańǵystaý oblysy bul bap boıynsha Ulytaý oblysynan keıin ekinshi orynda. Sarapshylar muny óńirdiń munaı-gaz óndirisine baılanysty joǵary ekonomıkalyq mańyzymen túsindiredi.

Tórtinshi orynda Nurlybek Nálibaev – Qyzylorda oblysy, 3,4 mlrd teńge (0,6%). Paıdaly qazbalarǵa baı bolǵanymen, JО́О́ boıynsha tómengi qatarda.
Besinshi orynda Nuralhan Kósherov – Túrkistan oblysy, 3,4 mlrd teńge (0,3%). Halyq sany men bıýdjet kólemi boıynsha aldyńǵy qatarda.
Altynshy orynda Berik Ýálı – Abaı oblysy, 3,1 mlrd teńge (0,9%). JО́О́ kólemi tómen óńirlerdiń biri.
Jetinshi orynda Marat Ahmetjanov – Aqmola oblysy, 2,9 mlrd teńge (0,6%). Agrarlyq baǵyttaǵy óńir.
Segizinshi orynda Jeńis Qasymbek – Astana qalasy, 2,8 mlrd teńge (0,3%). Bıýdjeti 1 trln teńgeden asady.
Toǵyzynshy orynda Narıman Tóreǵalıev – Batys Qazaqstan oblysy, 2,8 mlrd teńge (0,7%).
Onynshy orynda Beıbit Isabaev – Jetisý oblysy, 2,8 mlrd teńge (0,6%).
On birinshi orynda Qumar Aqsaqalov – Qostanaı oblysy, 2,7 mlrd teńge (0,5%).
Sý tasqyny qaýpi: Qostanaı oblysynyń ákimi shuǵyl tapsyrma berdi
On ekinshi orynda Asaın Baıhanov – Pavlodar oblysy, 2,6 mlrd teńge (0,5%).
Aqsý jastary oblys ákimimen jańa Konstıtýsııa jobasyn talqylady
On úshinshi orynda Ǵaýez Nurmuhambetov – Soltústik Qazaqstan oblysy, 2,5 mlrd teńge (0,6%).
On tórtinshi orynda Ǵabıt Syzdyqbekov – Shymkent, 2,5 mlrd teńge (0,3%).
On besinshi orynda Nurymbet Saqtaǵanov – Shyǵys Qazaqstan oblysy, 2,3 mlrd teńge (0,5%).
On altynshy orynda Serik Shápkenov – Atyraý oblysy, 2,1 mlrd teńge (0,2%). О́ńir JО́О́ boıynsha kóshbasshylardyń biri.
On jetinshi orynda Ermaǵanbet Bólekpaev – Qaraǵandy oblysy, 2,0 mlrd teńge (0,4%).
Reıtıngtiń sońǵy oryndaryna kelsek, 20-oryn Aqtóbe oblysynyń ákimi Ashat Shaharovqa tıesili. Bul óńirde ákim qyzmetin qamtamasyz etýge 1,5 mlrd teńge nemese bıýdjetiniń 0,6%-y jumsalady.
19-orynda Jambyl oblysynyń ákimi Erbol Qarashókeev ornalasqan – 1,6 mlrd teńge nemese 0,2%.
18-oryn Ulytaý oblysynyń ákimi Dastan Ryspekovke tıesili. Bul óńirde ákim apparatyna 1,6 mlrd teńge bólingen, bul oblys bıýdjetiniń 1%-yn quraıdy.
Jalpy alǵanda, el óńirleri ákim qyzmetin qamtamasyz etýge orta eseppen 2-3 mlrd teńge aralyǵynda qarajat qarastyrady.
Sarapshylar «ákimniń qyzmetin qamtamasyz etý» degen ataý kóbine bir adamnyń jeke shyǵyny retinde qate qabyldanatynyn atap ótedi. Negizinde bul – búkil óńirlik nemese qalalyq basqarý apparatynyń jumysyn qamtamasyz etetin bıýdjettik baǵdarlama.
Bul bapqa mynalar kiredi:
Ákim apparatynyń eńbekaqy qory
Munda tek óńir basshysynyń jalaqysy emes, onyń orynbasarlary, basqarma basshylary, sarapshylar, zańgerler, bıýdjet, ınfraqurylym, kólik, TKSh, ınvestısııa jáne ózge baǵyttar boıynsha mamandardyń eńbekaqysy qamtylady.
Ákimshilik ınfraqurylymdy ustaý shyǵyndary
Kommýnaldyq tólemder, ǵımarattardy jalǵa alý jáne qyzmet kórsetý, baılanys, ınternet, jumys oryndaryn jabdyqtaý.
Kólik jáne uıymdastyrýshylyq qamtamasyz etý
Qyzmettik kólik, issaparlar, is-sharalardy uıymdastyrý, resmı kezdesýlerdi ótkizýge baılanysty shyǵyndar.
Aqparattyq jáne sıfrlyq júıeler
Baǵdarlamalyq qamtamasyz etý, elektrondyq qujat aınalymy, tapsyrmalardy baqylaý júıeleri, kıberqaýipsizdik.
О́zge de operasııalyq shyǵyndar
Qyzmetkerlerdiń biliktiligin arttyrý, tehnıkalyq qoldaý, arhıvteý, servıstik kelisimsharttar.
Osylaısha, atalǵan bıýdjettik qarjyny bir laýazymdy tulǵanyń shyǵyny retinde emes, óńirdi nemese qalany basqarýdyń ákimshilik qamtamasyz etý shyǵyny retinde qarastyrǵan jón. Reıtıngti taldaý kezinde osy jaıtty eskerý mańyzdy.