Rýhanııat • Búgin, 08:43

Oralý odısseıasy

90 ret
kórsetildi
22 mın
oqý úshin

Sharhandy baıaǵydan bilemin deı almaımyn. Biraq ony baıaǵydan jaqsy kóremin deı alamyn. Solaı bola ma ózi? Olaı bolýy qıyn. Qıyn, biraq múmkin.

Oralý odısseıasy

Sharhan Qazyǵul týraly pikirimdi ony kórmeı-bilmeı turyp-aq qalyptastyryp bergen men úshin qaı jaǵynan da asa jaqyn asyl azamat Juma­bek Kenjalın edi. Kýrstastaryn dáıim maqtanysh ete júretin ol Sharhandy aýzynan tastamaıtyn. «Potensıaly óte kúshti jigit. Ata-anasynyń jaǵdaıyna qarap, aýdandyq gazette júr. Kóresiz áli-aq, ol arenaǵa shyǵady, shyqqan­da da jaryp shyǵady», deıtin. Ol sózin naqtylap dáleldeıtin. Balqash aýdandyq gazetiniń redaktory, aýdandyq keńestiń depýtaty bolyp júrgeninde gazette aýdandyq partııa komıteti­niń uıymdastyrý plenýmynyń demo­kratııalyq negizde ótpegendigi synǵa alynǵanyn, kóptegen bur­malaýmen saılanǵan aýdan­dyq partııa komıtetiniń hatshy­lary, aýpartkomnyń bıýro múshe­leri, bólim meńgerýshileri maqa­la pármenimen kezekten tys sha­qyrylǵan uıymdyq plenýmda jańadan saılanǵanyn aıt­qanynda tańdanǵanym ári tánti qalǵanym esimde. Mundaı jigitti syrtynan bolsa da qalaı jaqsy kórmeısiń?

Jumabek durys aıtypty. Sharhan dosy respýblıkalyq minberge qoly jetken soń-aq az jyldyń aıasynda arenaǵa shyq­ty. Pýblısıstıkanyń shyn shebe­ri, tereń oıly qalamger ekenin tanytty. Alǵashqy jyldarda­ǵy «Álem áınegindegi ásemdik», «Dúbára dúnıe», «Toǵyz taraý týyndy» atty kitaptarynyń ózi Sharhandy elimizdiń eń myqty jýrnalısteriniń qataryna qosty da jiberdi.

Avtordyń oılaý júıesi qa­shanda qasań qalyptan ada bolyp keledi. Bir mysalmen shekteleıin. Ábish aǵama qatysty bir oıyn aıtaıyn da qoıaıyn.

Aısáýle anamyzdyń myna ómirden óterdegi sońǵy sózi ke­lini Klaraǵa aıtqan «Ábishim­di renjitpeńder» degeni ekenin barsha jurt biledi. Ony eneniń kelinge amanatyndaı kóre salý­dyń reti joq. Tek kelinine aıtsa, «Ábishimdi renjitpe» deıtin edi ǵoı. Dana ana bir nárseni jú­regi sezgendeı, ol sózin ha­lyq­qa da arnap aıtqan shyǵar. Kim biledi. Bizdiń biletinimiz basqa: Ábish Kekilbaevtyń Memleket basshysynyń qolynan Qazaqstannyń Eńbek Eriniń altyn juldyzyn alardaǵy sol bir qas qaǵym sátti sonshama san-saqqa júgirtip, uly jú­rekke ýly jebelerdi ala­sura at­qanymyz da bizdiń ult retin­degi balańdyǵymyzdyń bir bel­gisi boldy. Al onyń túpki má­nin tereńirek túsinýdiń de, túsin­dirýdiń de jóni bar edi. Sharhan Qazyǵul, mysaly, solaı túsingen de, «Ońashadaǵy onlaın oılarynda» solaı túsindirgen de: «Táýelsizdiktiń alǵashqy alasapyran jyldarynda bir-birine bas bolyp, biri aǵa bolyp, biri ini bolyp, biri basshy bolyp, biri rýhanı qosshy bolyp, qatar turyp memleketimizdiń qalyptasýyna qyzmet etken qazaqtyń eki uly on segiz jyldan keıin biriniń eńbegin biri baǵalap, biri halyq aldynda marapattaǵan eken, biri halyq aldynda razylyǵyn rııa­syz bildirgen eken, biz sony da kótere almadyq-aý! Qandaı ókinishti! Tórt jyldan beri túbine deıin túsinýge tyrysqan kisi tappadyq. «Jabýly qazandy jabýly kúıinde qaldyrǵandy» jaqtaǵannan jaramyz jazylyp kete me? Birligi kúshti elde eki tulǵanyń áreketin basqasha áspettep áketer edi. Dál osyny ult birliginiń, rýh ulylyǵynyń sımvolyndaı dárejege jetkizýge tyrysar edi. Qarapaıym jurt­tyń ishinen shyqqan, ómir boıy buqaranyń sózin sóılegen dara tulǵasyna berilgen nagradany halyqqa kórsetilgen qurmet re­tinde qabyldar edi».

Bir jaqsysy – Ábish aǵamyz Sharhannyń osy sózin oqyp ket­ti. «Toǵyz taraý týyndyny» Ábekeńe men aparyp bergen edim. Sharhanǵa razylyǵyn aıtyp, telefon soqqanyn da bilemin.

Asyldardy ardaqtaý – Shar­han shyǵarmashylyǵynyń altyn arqaýy. Jaqsynyń jaqsylyǵyn aıtýdy, mereıin tasytýdy ol ómirlik mıssııam dep biledi.

Qalamger qaýymnyń bir sho­­ǵyr portret-esseleri – ár­qaı­sy­syn óz aldyna jeke sóz ete­­tin­deı dúnıeler. Ábdi­já­mil Nurpeıi­sov, Ákim Tarazı, Ábish Kekil­baev, Qajyǵalı Muhanbetqa­lıev, Jaqsylyq Túmenbaev, Mádı Aıymbetov, Kópen Ámirbek, Ońaıgúl Turjan, Raqymjan Otarbaev, Joltaı Jumat-Álmashuly, Qalı Sársenbaı, Roza Muqanova sııaqty birqa­tar aqyn-jazýshylarymyzdyń shy­ǵarmashylyǵyn arnaıy tal­daǵan tustarda, Esenǵalı Raý­shanovtyń, Ulyqbek Esdáý­lettiń, Tynyshtyqbek Ábdi­kákimulynyń bir-bir óleńin ar­qaý etip oı tolǵaǵanda Shar­han ádebıettanýshy deseńiz áde­bıettanýshy, synshy deseńiz syn­shy, esseshi deseńiz esseshi, stılıst deseńiz stılıst.

Áriptesterin qalaı áspetteı­di! Jumabek Kenjalın, Janbo­lat Aýpbaev, Qaınar Oljaı, Nurtóre Júsip, Ermurat Bapı, Ǵabıt Músirep (Iskenderuly), Erjan Baıtiles, Serik Janbolat, Muhtar Túmenbaev, Úmitjan Baltaeva sekildi jýrnalıstıka júırikteriniń jazǵanyn keı­de keńeıtip, tarata taldaıdy, keı­de qysqa qaıyryp, az sóz­ben-aq aıqara ashyp tastaıdy. Ǵadilbek Shalahmetov týra­ly jazylǵan «Shalahmetov sheń­beri» (2025) atty kólemdi kitaby – bizdegi ǵumyrbaıandyq ádebıettiń úırenerlik úlgisi, daýsyz talantty týyndy. Orysshaǵa aýdarylyp, «Mır» telearnasyn on jyl basqarǵanda qazaq metriniń qaramaǵynda nemese onymen qatarlas jumys istegen Máskeý jýrnalısteriniń qolyna jetse, bul kitap jalpy ulttyq medıa­nyń mereıin asyratyny talassyz bolar edi.

Memleket qaıratkerlerin de laıyqty asqaqtatady bizdiń Sharhan. О́zi qyzmet babynda aralasqan Ermek Kósherbaev, Beıbit Isabaev, Nurymbet Saqta­ǵanov sııaqty azamattardyń eńbe­gin shaǵyn shtrıhpen kesteleı qoıady. Al uzaq jyldar tanys-bilis bolǵan Berdibek Saparbaev, Jaqsybek Qulekeev jaıyndaǵy keń tynysty jazbalary jan-júregińdi jibiterdeı.

Berdibek pen Jaqsybek ja­ıynda jazýdaǵy Sharhannyń maq­saty elge eńbegi sińgen azamat­tardyń atyn ardaqtaý ǵana bolmasa kerek. О́kinishke qaraı, san túrli sebepterge baılanysty mem­lekettik qyzmetshi ataýly­ǵa «sheneýnik» degen shekpendi jaba salyp, shetinen ońdy-soldy sheneý sózdiń saltyna aınalyp barady. Memlekettik qyzmetshilerdi tuqyrta bergen saıyn memle­kettiń de tuǵyry tómendeı túse­tinin eskermeıtin sııaqtymyz. Ásirese ábden áýlekilenip bitken áleýmettik jelini bılikti betaldy betten alatyn betsizdik basyp turǵan qazirgideı ýaqytta qyzmet baspaldaqtarynyń bárin derlik basyp ótken, qaı beleste de izgi iz qaldyrǵan asyl azamattar jaıynda oı tolǵaýdyń ábden jóni bar.

Sharhan – keń aýqymdy, kóp qyrly qalamger. Ne jazsa da bilip jazady, tilip jazady. Onyń óner qaıratkerleri jaıynda­ǵy esselerin oqyǵanyńda ja­nyń bólekshe bir jaı taba­dy. Halqyńnyń mádenıeti úshin, ultyńnan osyndaı ul-qyz shy­ǵatyny úshin maqtanasyń. О́tken jyly shyqqan «Segizinshi nota» jınaǵy Sharhan Qazyǵuldy óreli ónertanýshy retinde de moıyndatpaı qoımaıdy.

Ol bizdiń ınternet-jýrnalıs­tıkamyzdy qalyptastyrýǵa úl­ken úles qosty. «Ońashadaǵy onlaın oılar», «Fýtbol fılo­sofııasynyń fragmentteri» degen kitaptary – zaman tynysyn dál ańdaýdyń, ózgergen ýaqytqa der kezinde beıimdele bilýdiń kelisti kórinisi. Salmaǵy aýyr oıdyń ózin jeńil ázilmen árlep jetkizetin jaqsy ádeti taǵy bar.

«О́tken senbi kúni Aınurdy uzattyq. Qudaǵıyma aıttym: «Qyzymdy qansha jerden jaq­sy kórseńiz de, qyzyńyzdaı kórmeńiz, kelinińizdeı kórińiz». «Nege, quda?» dep qudaǵıym shoshyp ketti. Men aıttym: «Qy­zyńyzdaı kórseńiz, bir kúni ózimniń qyzym ǵoı dep, baıqamaı urysyp qoıýyńyz múmkin». Jymııasyz. Oılanasyz.

Sóıtip, oń jambasyna kele­tin pýblısıstıka betterin paraq­tap, ınternet ıirimderinde úıi­rilip qana júrgendeı kóringen kúnderdiń bir kúninde ol aıdy aspannan bir-aq shyǵardy: oqys­tan... roman jarııalady. Jaı ǵana jarııalap qoıǵan joq, sol alǵashqy romanymen elimizde alǵash ret uıymdastyrylǵan «Mecenat.kz» ádebı syılyǵy­nyń alǵashqy laýreaty atandy. Erlan Asqarbekovteı asqar azamattyń, Tımýr Týrlovtaı myq­ty mesenattyń darqan kóńi­linen, jomart qolynan shyqqan bul syılyqtyń bási de bólekshe – laýreattarǵa ǵumyr boıy aı saıyn 500 dollar kóle­minde qarjy bólinip turady. Sol tusta Sharhanǵa «Sen endi ınflıa­sııanyń toqtamaýyna múddeli shyǵarsyń?» dep ázildegenim este. Báıgege túsken 67 romannyń arasynan Sharhannyń jazǵany top jardy. Mundaılyq ǵajaıyp de­bıýtti qazaq ádebıetiniń kópten kórmegeni anyq edi.

«Kúlpet» – qazaq fıloso­fııalyq prozasynyń tolymdy týyndysy.

Fılosofııalyq proza dep biz kórkem mátin ómirdiń máni, aqıqat, bostandyq, jaqsylyq pen jamandyq, adam men qoǵam, bılik pen pende, jan men tán, pánı men baqı sııaqty tirshiliktiń túıindi máselelerin tolǵaýdyń pishinine aınalatyn ádebıetti aıtamyz ǵoı. Ondaı ádebıettiń qoǵamdyq sana sarsańǵa túsken tustarda kóri­nip qalatyny, sondaıda silkinip-silkinip salatyny bar.

Sharhannyń ádebıet esigin asha sala birden romandaı janrdyń jalyna jarmasýyna talaıdyń kúdikpen qaraýynyń reti bar edi. Jýrnalıst retinde tanymal bolǵan Sharhan Qazyǵuldyń ádebıettegi tyrnaqaldy týyndysy (romany!) qalaı sátti shyǵa alady, onysy azdaı, fılosofııalyq proza qataryna qosyla qalady? «Kórkem ádebıetke pýblısıs­tiń kelýi kóp jaǵdaıda kúdik týdyrmaı qoımaıdy» dep jazatyn basqa emes, Sharhannyń ózi edi ǵoı? «Kóbinese qarabaıyr logıkaǵa qurylatyn jýrnalıs­tıkada júrgenderdiń sezim men qııalǵa kóbirek júginýdi talap etetin kórkem ádebıetke kelgende mańdaıy tasqa soǵylyp jatatynyn kóz kórdi» degendi de biz jazbaǵanbyz, Sharhan jazǵan. О́zi kúdiktengende ózge nege kúdiktenbesin?

Kitapty qolǵa alǵan adamnyń ol kúdigi kóp uzamaı-aq seıilip sala beredi. Avtordyń bir suh­batynda «Árıne, roman jazý ıdeıasy bir kúnde kele qalǵan joq. Degenmen, osal jazýshy bolǵym kelmedi. Sondyqtan da kórkem ádebıetpen aınalysýǵa asyqpadym» dep aıtqany aqtaryp salǵan aqıqaty eken. «Kúlpet» romany arqyly biz jýrnalıs­tıka men belletrıstıkanyń qabysýyna, qaýyshýyna, tabysýyna kýá boldyq. Ádebıettiń nebir dúleıi men súleıi qalam terbeýdi jýrnalıstıkadan bas­taǵanyn qaıtalap jatpaı-aq qoıaıyq. Jedel jazýǵa, oı­dy naqty, aıqyn jetkizýge, qu­ry­lymdyq jınaqylyqqa beıim­delgen jýrnalıstıkanyń jaqsy jaqtaryn boıyna qabyl alǵanda ádebıet ishki yrǵaqqa, sóz sazy­na, beıne-beder baılyǵyna, stılıstik dáldikke arqa súıeı oty­ryp, oqyrmannyń oıyn oıatatyn, sezimin serpiltetin qara sóz­ge, dara sózge, sara sózge ulasa­dy. Jýrnalıstik qabilet dáýirdiń áleýmettik júıke-júıesin der kezinde ári sergek sezinýge, naqty bolmysty qapysyz kórýge kó­mektesse, jazýshylyq qasıet qalam­gerge beıneli oıdy, tereń tolǵamdy beredi, jandy sýretter syılaıdy.

Osy qabilet pen osy qasıet Sharhan shyǵarmashylyǵynyń qos qanatyna aınalǵanyn kórip qýandyq.

«Kúlpet» romanynyń oqı­ǵa­lyq aıasynyń keńdigi, ıaǵnı loka­sııa baılyǵy aıryqsha aıtarlyq­taı. Bas-aıaǵy seksen jyldyq ýaqyt aralyǵyn, úsh urpaq ómirin qamtyp jatqan shyǵarmada avtor óz keıipkerlerin san alýan sıtýasııaǵa salyp, shıyr-shıyr jolǵa túsiredi, jumyr Jerdiń qıyr-qıyrynan shyǵarady. Bas keıipkerdiń atasy Raıys ujymshardy basqaryp, eldi uıytyp otyrǵan jerinen aıaq astynan «halyq jaýy» atanyp, ıtjekkenge aıdalyp kete barady. Sóıtip, Sibirge saparlatyp jiberilgen Raıystyń osy qysastyqtyń bárin kórip ósken uly Erdenniń keńes ókimeti­ne qaıdan ishi jylysyn? Sol Erden qaqaǵan qysta aýylǵa kelip, malshy bitkendi jón-jo­syqsyz tildegen aýdan basshysyn tirileı ireıdi. Sol Erdenniń uly Ábýjandy sol baıaǵy basshy, ishine qan qatyp, ózi áldeqashan zeınetke shyqqanyna qaramas­tan, aqyry aýǵan soǵysyna aıdat­tyryp tynady. Sol Ábýjan, ata kegi men áke ashýy oıynda da, boıynda da júrgen, qoǵam kisápirligin kórgeni azdaı, óz betinshe jatqan beıbit elge basyp kirgen keńes áskeriniń qataryna qosylyp, kináǵa da, kúnáǵa da batqan, kókiregin jan azaby qysqan Ábýjan aqyry Aýǵannan qashyp, Amerıkadan bir-aq shyǵady. Sol ketkennen mol ke­tedi. Sóıtip, oqıǵa birese aýylda, birese aýdanda, birese teńiz betinde, birese Aqtóbede, birese Aýǵanda, birese muhıttyń ar jaǵynda, birese kók júzinde órbip jatady. Soǵysty tas­tap qashqany azdaı, dushpan derlikteı memleketten pana tap­qan Ábýjan odan keıingi otyz jyldan astam ómirin AQSh-ta ótkizedi. Amerıkadan qaıtar bet­tegi ushaq ishinde Lázzat esim­di ǵalym qaryndaspen uzaq áńgime barysynda zaman, qoǵam, adam jóninde nebir tereń oılar ortaǵa salynady. Jalpy, jas­taıynan-aq ne nárseni de aqyl tarazysyna túsirýge beıim Ábýjannyń qaı kezde de, qaı jerde de qalyń muńnyń qushaǵy­nan qutylmaıtyny, ár is-áreketten árqıly túıin túıetini romanǵa fılosofııalyq prozanyń tabı­ǵatyna tán belgilerdi molynan berip tur.

Eń bastysy – bas keıipker bastan keshetin oqıǵanyń bári derlik sezim arqyly órilip, mahabbat arqyly berilip jatady. Ábýjan – Ásel, Ábýjan – Irına jelileri – romannyń eń qýatty betteri. Ábýjannyń ózine esi kete ǵashyq bolǵan Irınamen tán jaqyndyǵyna túsýi shynaıy ýájdelgen, sulý sýrettelgen. Ábýjandy soǵystan qashýǵa, muhıt asýǵa shaqyryp, ómirin ózgertip jiberetin Irınanyń «Basqasyn aıtpaǵanda, bizdiń elde áıel úshin ádemi týflı tige ala ma?! Eń bolmasa, áıelge qýanysh syılaıtyn sondaı nárseniń ózi qolynan kelmeı­tin memleketten qandaı jaqsy­lyq kútýge bolady?» deıtin sózimen de kelispeı tura almaısyz. Áseldi qansha súıgenimen, esinen eki eli shyǵarmaǵanymen, Ábýjannyń Shtattarda otbasy qurýy, balaly bolýy sendiredi de,
kóndiredi de.

Roman sońynda keıipker aqy­ry qazaq jerine oralady.

Ábýjandy týǵan elge qaı­tarǵan kúshtiń aty – kúlpet. Bul sózdiń osy pishininiń ıesi – Sharhan Qazyǵul. Júz tomdyq «Babalar sózinde» de, bir tomdyq «Qazaq sózdiginde» de ol «kúlpat» túrinde jazylǵan. Bizdińshe, Sharhannyń ony «kúlpet» dep alýy oryndy. О́ıtkeni aldyńǵy jińishke býynnyń kelesi býynda erin úndestigi boıynsha jińishke jalǵasýy jarasady. Kúlpet – jan azaby, taýqymet tartý, oı shyrmaýyna qamalý. Kúlpet – ekiudaıylyqtyń ekzıstensııa­lyq kórinisi, kinániń, kúnániń, jalǵyzdyqtyń, sharasyzdyqtyń saldarynan týatyn ishki azaptyń jarasy. Sondyqtan ony qazirgi sózdikterdegideı «arhaızm» dep sıpattap, sanattan syza sal­maı, qaıta kúrdeli ontologııalyq uǵymnyń shymyr berilýi dep qaraýdy oılastyrsaq ta bolady. Onyń ústine Sharhan Qazyǵul «kúlpetke» arylý, tazarý, túleý maǵynalaryn da bere aldy. Bul da fılosofııalyq romannyń bir belgisi. Shyǵarmanyń bas keıipkeri ishki dúnıeni keýlegen kúızeliske qansha túskenimen, janyn jegen, júıkesin juqartqan qıyndyq qursaýynan jalpy jaqsylyqqa senetin júregi, bar­shaǵa bolsa degen tilegi arqyly shyǵady. Romannyń jasampaz­dyq rýhy da osynda. Týyndy sońynda jat jerde Abý Raıs atanǵan Ábýjannyń Amerıkadan óziniń Aralyna jetkenine, ómir boıy ańsaǵan Áseline oralǵany­na senesiz. Jazýshy sendiredi. Keıipker kúlpeti sizdi de birge qınaltady, birge oılantady. Shyǵarma bitkenshe jan álemińiz álem-tapyraq kúı keship, neshe túrli tolǵanysqa túsesiz.

Borheske aıtqyzsańyz, áde­bıette tórt-aq túrli hıkaıa bar kórinedi, sonyń ekinshi hıkaıa­sy oralý baıany eken. Teńiz tilip, dala asyp, taý basyp, aryp-ashyǵan Odısseıdiń týǵan Itaka­syna qaıtyp kelgenindeı, qazaq qalamgeri Sharhan Qazy­ǵul­dyń qııalynan týǵan bul oralý odısseıasy keıipkerdiń Aral­ǵa, ıaǵnı ózine oralýymen, kebenek kıip ketken Ábýjanyn tup-tutas otyz jeti jyl boıy kútken Penelopasyna – Áseline jetýimen aıaqtalady: « – Áselim meniń! Kesh meni! – Ábýjan ózin jyldar boıy saǵyna da saryla kútken jandy qushaqtaýǵa arlandy, aıaǵyna jyǵyla ketti».

 «Kúlpetti» basynan aıaǵyna deıin bizdiń halqymyzdyń bo­ıyn­daǵy rýh tazalyǵy, adaldyqqa, ádildikke senim, dostyqty, mahabbatty ardaq tutý sııaqty qaster­li qasıetterdiń qýaty kernep tur. Sol qýat sizge Sharhannyń romanıst retindegi alǵashqy qadamynda tájirıbesizdikten jiberip alǵan olqylyqtaryna – aýyq-aýyq jýrnalızmniń, pýblısızmniń aldyńǵy qatar­ǵa shyǵyp kete beretinine, keı tustarda dıalogterdegi oı tar­tysynyń báseńdigine, jekelegen jelilerdiń jerine jetpeı úzilip, jalǵanbaı qalatynyna keńshilikpen qaratady. Avtordyń ózi bul oraıda «Kúlpet» romanyn tek «Pýblısıstıka – Kórkem ádebıet – Fılosofııa» sımbıo­zy arqyly halyqaralyq formatta jazyp shyǵý kerektigin túsindim. Biraq romannyń aty – roman, báribir onyń kanondaryn saqtaý kerek. Soǵan sáıkes pýblısıstıkany sóz ónerine jaqyndatýdy, kórkem ádebıetti sóz ben oıdyń garmonııasyna ushtastyrýdy, ǵylymı fılosofııany dala fılosofııasyna beıimdeýdi eń aldymen oıladym. Onsyz ózimniń roman janryndaǵy talpynysymnyń kúli kókke ushatynyn sezdim», dep aqtaryla aıtqanyn da eskerýdiń artyǵy joq.

Sharhan Qazyǵul osy romany arqyly totalıtarızm tabıǵatyn tereń tanytyp, adam memleketke qyzmet etken qoǵamnyń, adam­nyń múddesimen sanaspaǵan qoǵam­nyń qoıasyn qopara kórsetip ber­di. Dál osy kúnderde, biz memle­ket adamǵa qyzmet etetin qoǵamdy qurýdyń tańdaýyn jasaǵaly otyrǵan tusta munyń basyn ashyp aıtý jón.

«Kúlpet» romany sheber til­men shegelep, mynany aıta alǵan: Adam baqyty qoǵam baqyty­nan týmaıdy, qaıta qoǵam baqytyn adamdar baqyty quraýy kerek. Qandaı qoǵamnyń qandaı baqyty jolynda da adamnyń baqytsyzdyqqa ushyraýyn aqtap alýǵa bolmaıdy. Adam baqyty eń aldymen mahabbatta, otbasynda, perzent qyzyǵynda qalyptasady. Adam baqyty – qoǵam baqyty. Kerisinshe emes. Bul – dáıim este ustaıtyn qasıetti qaǵıda.

Sýyrylyp sóıleýge de, alǵa umtylýǵa da joq Sharhanǵa Qa­zaq­stan Jýrnalıster oda­ǵy syı­lyǵynyń laýreaty, Jýr­nalıstıka akademııasy syı­lyǵynyń laýreaty, Qazaq­stannyń qurmetti jýr­nalısi, Qazaqstannyń eńbek sińir­gen qaıratkeri sııaqty ataq-ma­rapattyń bári beren talan­ty­nyń, eren qaıratynyń arqa­synda kelgen. Onyń búkil shy­ǵar­mashylyǵy, ómirindegi is-áre­ketiniń bári óziniń darqan kóńi­linen, jaqsyǵa janyn ala júgiretin keń júreginen bastaý alyp jatady. Sharhan talan­ty – darqan talant.

Sharhan Qazyǵul jetpis degen jastyń jotasyna shyǵyp tur. Dál búgin Astanadaǵy Ulttyq aka­demııalyq kitaphanada qalam­gerdiń bir tomdyq «Tańdamaly» kitabynyń tanystyrylymy ótkeli jatyr. О́miriniń bul bıi­gine ol qazaqtyń kórnekti jazýshysy, órnekti jýrnalısi, oıshyl tulǵa, syıly azamat kúıinde kelip otyr. Jurt Sharhandy oqı­dy. Jazǵanyn kútedi. Aıtqanyna senedi. Qalamger baqyty dege­nimizdiń ózi osy emes pe?

P.S. Kezinde gazetterde «Mereıli merekeni tyń tabyspen qarsy alý» dep keletin sóz tirkesi bolýshy edi. Myna maqalany bitirip, redaksııa poshtasyna joldaǵaly jatqanda ınternetten jetken jańalyq sony eske túsirdi. Aldyńǵy kúni Almatyda Qazaqstan Jazýshylar odaǵy men Ulttyq ınjenerlik akademııa Jumysshy mamandyqtary jylyna oraı jarııalanǵan ádebı konkýrstyń qorytyndysyn shyǵarypty: Bas júlde «Áýlet» atty romany úshin Sharhan Qazyǵulǵa berilipti.

No comment.

 

Saýytbek ABDRAHMANOV,

fılologııa ǵylymdarynyń doktory