Qurylysty sıfrlandyrý qarqyny kúsheıedi

«Memleket basshysy Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda azamat­tardyń turmys sapasyn jaqsartý­ǵa yqpal etetin, eń bastysy, elge paıdasy tıetin naqty nátıjege jetý basty maqsat bolýǵa tıis eke­nin atap ótti. Bul mindetti iske asy­rýǵa qurylys sektory tyń ser­­pin beretini anyq. О́tken jyly salada 16% deńgeıinde ósim saqtal­dy. 20 mln sharshy metr tur­ǵyn úı paıdalanýǵa berildi. 185 myń otbasy baspana jaǵdaıyn jaq­sart­­ty. Bıyl da qurylys qar­qy­­nyn saqtaı otyryp, turǵyn úıdi qol­­jetimdi etý baǵytynda jumys­ty jalǵastyrý kerek», dedi O.Bektenov.

Úkimet memlekettik qoldaý shara­laryn alýdy jeńildetý maq­satynda birqatar sheshim qabyl­dady. Turǵyn úı saıasaty aıasynda negizgi ról atqaratyn Otbasy bankine ulttyq damý ınstıtýty már­tebesi berildi. Sondaı-aq tur­ǵyn úıge muqtaj azamattardyń tizimi sıfrlyq formatqa kóshiril­di. Bul adam faktoryn azaıtyp, turǵyn úıdi esepke alý men bólýdiń ashyqtyǵyn arttyrady. Budan bólek, «Naýryz» jáne «Naýryz – jumysker» baǵdarlamalary arqy­ly jalpy somasy 233 mlrd teńgege 8,5 myńnan astam nesıe berildi. Premer-mınıstr memlekettik or­gandarǵa turǵyn úıdi paı­dalanýǵa berý josparlaryn oryndaýdy, qalalarda qolaıly ómir súrý ortasyn qalyptastyrýdy ári ın­jenerlik-kommýnıkasııalyq ın­fraqurylymdy damytýdy jedel júrgizýdi tapsyrdy.

Iri qalalarda, ásirese Astana men Almatyda qurylys jumysynyń kólemi ósip keledi. Sonymen qatar monoqalalar men aýyldyq jerlerdegi turǵyn úı qurylysyn damytýǵa da kóńil bólý mańyzdy. Osyǵan baılanys­ty О́nerkásip jáne qurylys mı­nıstrligi «Báıterek» holdıngine ákim­diktermen birge jumys istep, azamattardy qoljetimdi baspanamen qamtamasyz etýge arnalǵan óńirlik baǵdarlamalardy kúsheıtý tapsyryldy. Sondaı-aq otyrys barysynda qurylys jumystarynyń sapasyna erekshe nazar aýdaryldy.

«Memleket basshysy halyqqa Joldaýynda qurylys qarqyny qaýipsizdik pen sapaǵa kesirin tıgizbeýi kerek degen edi. О́tken jyly qurylystyń sapasyna qatysty resmı túrde 63 myńnan astam shaǵym kelip túsken. Jańa Qurylys kodeksi osyndaı ol­qy­lyqtardyń aldyn alýǵa baǵytta­lyp otyr. Ol eskirgen norma­lardan halyqaralyq standart­tarǵa, sıfrlyq jáne avtomat­tan­dy­rylǵan tehnologııalarǵa kóshý arqyly búkil salany júıeli túrde jańartady», dedi Úkimet basshysy.

Sondaı-aq qaǵaz qujat aınalymyna balama retinde Memlekettik qala qurylysy kadastrynyń avtomattandyrylǵan aqparat­tyq júıesi (MQK AAJ) engizildi. Atalǵan elektrondyq bazada elimizdiń 89 qalasynyń bas jos­parlary jınaqtalǵan. Júıe avtomatty baqylaý fýnksııasyn júzege asyrady. Eger qurylys salýshy usynǵan jobanyń parametrleri qalanyń bekitilgen damý jos­paryna sáıkes kelmese, ruqsat qu­ja­t­taryn berý toqtatylady.

«Memleket basshysy óz sózinde qurylys sapasyn arttyrý jáne saladaǵy ashyqtyqty kúsheıtý úshin biryńǵaı sıfrlyq platformany qurý qajettigin birneshe ret aıtty. Qazir qurylys salasynda úsh aqparattyq júıe jumys istep tur. Alaıda olardyń árqaısysy jeke jumys istegendikten, málimet almasý men úderisterdi úılestirýde belgili bir qolaısyzdyqtar boldy. Osyǵan baılanysty qoldanystaǵy sıfrlyq júıelerdi bir ortaǵa bi­rik­tirý maqsatynda Biryńǵaı qury­lys portaly – Qportal.kz iske qo­syldy. Bul portal qurylys ny­san­darynyń jobalaý kezeńinen bas­tap paıdalanýǵa berilgenge deıin­gi barlyq úderisti qamtyp, salanyń ashyqtyǵyn arttyrýǵa ári baqylaýdy kúsheıtýge múmkindik bere­di», dedi О́nerkásip jáne qu­rylys mınıstri Ersaıyn Naǵaspaev.

Sonymen qatar qurylys sala­syndaǵy qyzmetti tolyq avtomattandyrý jumysy aıaqtaldy. Bul týraly Premer-mınıstrdiń orynbasary – Jasandy ıntellekt jáne sıfrlyq damý mınıstri Jaslan Mádıev málimdedi. Vıse-premerdiń aıtýynsha, búginde qury­lys salasyndaǵy qyzmetter­diń bar­lyǵy azamattar men bıznes úshin qashyqtan qoljetimdi. О́tken jyldyń qorytyndysynda elektrondyq formatta kórsetilgen qyzmetterdiń úlesi 96 paıyzdy quraǵan. Bul kórsetkish saladaǵy sıfrlandyrý deńgeıiniń joǵary ekenin bildiredi. Eń kóp suranysqa ıe qyzmetterdiń qatarynda mekenjaı berý, jobalaýǵa ruqsat alý, eskızderdi kelisý jáne nysandardy kádege jaratý rásimderi bar.

«Búginde qurylys salasynda 54 memlekettik qyzmet kórsetiledi, olar­dyń barlyǵy onlaın formatta qoljetimdi. Bul azamattar men bızneske qyzmet alýdy jeńil­detedi. Sonymen qatar elektron­dyq kelisimsharttar, qu­jat­tardy avtomatty tekserý, sıfr­lyq aktiler, API jáne BIM tehno­lo­gııa­lary arqyly monıtorıng engizý josparlanyp otyr. So­nyń nátıjesinde rásimderdiń ashyq­tyǵy artyp, qyzmet kórsetý merzimi qysqarady. Jalpy, salanyń tıimdiligi 46 paıyzǵa deıin ósedi», dedi J.Mádıev.

Sonymen qatar Astanada qurylys barysyn baqylaý úshin jasandy ıntellekt tehnologııalary engizile bastady. Jasandy ıntellekt jáne sıfrlyq damý mınıstrliginiń málimetinshe, elimizdegi qurylys nysandaryna monıtorıng júrgizý úshin kompıýterlik kórý júıeleri keńi­nen qoldanyla bastady. 2026–2027 jyldarǵa arnalǵan jospar aıasynda aldyn ala baqylaý tetigi iske qosylady. Jańa tehnologııalyq sheshimder negizinde árbir qurylys nysanyna arnaıy sıfrlyq pas­port beriletin biryńǵaı sıfr­lyq ekojúıe qalyptastyrylmaq. Bul júıe monıtorıng júrgizýdi jedeldetip qana qoımaı, tekserý barysynda týyndaıtyn adamı faktorǵa baılanysty táýekelderdi de azaıtýǵa múmkindik beredi.

Qurylys kodeksi aıasynda mem­le­kettik baqylaý kúsheıtildi. Tek­serý­shi organdarǵa jańa quraldar, sonyń ishinde sıfrlyq tehno­lo­gııalardy qoldaný múmkindigi berildi. Sonymen qatar nysandardy paıdalanýǵa qabyldaý kezin­de qurylysty baqylaý organdary men tótenshe jaǵdaılar qyz­meti­niń mindetti túrde qatysý tár­tibi engizildi. Ol apattar men órt qaý­pin azaıtýǵa baǵyttalǵan. Úlestik qury­lys salasyndaǵy talaptar da qa­tań­datyldy. Memle­ket­tiń ru­qsaty men kepildigi bolmasa, qury­lys kompanııalary úles­ker­ler­diń qarajatyn tarta al­maıdy. Son­daı-aq bankter mundaı joba­larǵa ıpotekalyq nesıe bermeıdi. Qu­jat­ta seısmıkalyq qaýipsizdik ta­lap­taryn kúsheıtýge erekshe nazar aýdarylǵan. Budan bólek retsiz já­ne zańsyz qurylystardyń aldyn alý, sondaı-aq mektepter men aýrýhanalar tapshylyǵyn boldyrmaý úshin qala qurylysy josparlaryn baqylaý kúsheıtildi. Sonymen qatar qurylys salasyn sıfr­landyrýǵa kóńil bólindi. Biryńǵaı qurylys portaly túrli júıelerdi «bir tereze» qaǵıdaty boıynsha biriktirip, úderisterdiń ashyqtyǵyn arttyrýǵa jáne artyq bıýrokratııany azaıtýǵa múmkindik beredi.

Úkimet otyrysynyń qorytyn­dysy boıynsha Premer-mınıstr birqatar tapsyrma berdi. Birin­shiden, ekinshi deńgeıli bankterdiń kommersııalyq ıpotekasyn damytý úshin jańa tásilder ázirleý qajet. Bul memlekettik baǵdar­lama­larǵa túsetin júktemeni azaı­­typ, qoljetimdi ıpotekany keńeı­týge baǵyttalǵan. Osyǵan baılanysty О́nerkásip jáne qurylys mınıstrligi Ulttyq bankpen jáne basqa memlekettik organdarmen birge tıisti usynystar ázirleýge tıis. Sonymen qatar «Otbasy bankke» halyqtyń áleýmettik osal toptaryn qoldaýǵa basymdyq berý tapsyryldy. Ekinshiden, Qurylys kodeksi aıasyndaǵy normatıvtik-quqyqtyq aktilerdi jańartý tapsyryldy. О́nerkásip jáne qurylys mınıstrligi 1 shildege deıin qajetti qujattardy qabyldap, olardyń oryndalýyn baqylaýda ustaýǵa tıis. Úshinshiden, elimizde qurylys materıaldaryn óndirý boıynsha 38 jańa jobany iske qosý josparlanyp otyr. Qurylys kóleminiń ósýine baılanysty materıaldarǵa suranys ta artyp keledi. Osyǵan baılanysty tapshylyqtyń aldyn alý jáne otandyq óndiristi qoldaý maqsatynda jańa jobalar júzege asyrylyp jatyr. О́ner­kásip mınıstrligi «Báıterek» hol­dıngimen birge bul joba­lar­dyń ýaqytynda iske qosy­lýyn baqylaýǵa tıis. Jalpy baqylaý men úılestirý Premer-mınıstrdiń birinshi orynbasary Roman Sklıarǵa júkteldi.