Alaıaqtar aıylyn jııar emes

Keıingi jyldary ońaı ol­jaǵa kenelgisi keletin, esh qıyn­dyq­syz qarajat tabýdy maq­sat etken alaıaqtardyń jańbyrdan keıingi sańyraýqulaqtaı qaptap ketkeni anyq. Olar qurǵan alaıaqtyq júıeniń qaqpanyna túsip, artynan ah uryp jatqan qarapaıym halyq az emes. Quzyrly organ ókilderi shaǵyn aýdandardaǵy aýlalardy sharlap, qaýipsizdik sharalaryn jan-jaqty júrgizip jatsa da, nápaqasyn alaıaqtardyń shotyna aýdarǵan ańǵal jurt azaıar emes.

«El azamattaryn aldap soǵyp, qara­ja­tyn qaltasyna basatyn alaıaqtarǵa qarsy kúres keıingi birneshe jyldyń bederinde qarqyndy júrgizilip jat­qany málim. Bul – qoǵamdaǵy ózek­ti máseleniń biri. О́kinishke qaraı, jyl saıyn jerlesterimiz áleý­mettik jelilerdegi, ınternet-resýrs­­tardaǵy, YouTube arnalar men messendjerlerdegi jarnamalardyń qurbanyna aınalyp jatyr. Jurt kóbine qarjylyq pıramıdalar qurǵan alaıaqtyq júıeniń qurbany bolady. Mundaı derek jıi qaıtalanatynyn baıqap júrmiz. Máselen, 2024 jyly jábirlenýshilerden túsken aryzdar negizinde oblysta qar­jylyq monıtorıng agenttigi 3 qylmystyq is tirkegen edi. Al ótken jyly 4 birdeı qylmystyq is anyqtaldy. Onyń ishinde Qylmystyq kodekstiń 217-1-babynda kózdelgen qarjylyq pıramıdany zańǵa qaıshy jarnamalaý deregi de bar», deıdi oblys boıynsha Ekonomıkalyq tergep-tekserý departamenti basshysynyń orynbasary Nurbol Rahmetov.

Departament basshysynyń orynbasary kel­tirgen derekke júginsek, halyqty aldaý men tonaýdy ádetke aınaldyrǵan alaıaqtardan zardap shekkender sany sıremeı tur. Naqtyraq aıtsaq, keıingi úsh jylda óńir boıynsha 200-den asa azamat qarjylyq pıra­mıdalardyń qurbanyna aınalypty. Bul tek resmı derek. Quzyrly organ­­darǵa júginbegender qansha ekeni belgisiz.

«Alaıaqtardyń quryǵyna ilingen azamattar qylmyskerler ýáde etken kózsiz paıda eshqashan qaıtarylmaıtynyn qaperden shyǵarmaǵany abzal. Al tur­­ǵyn­dar alaıaqtyq deregi boıynsha aryz túsirip, quzyrly organdarǵa jedel júginse, qara­jat­ty qaıtarý yqtı­maldylyǵy joǵa­­rylaı túsedi. Jurtshylyq osyny esten shyǵarmasa deımiz.

Departament qyzmetkerleri kelti­rilgen zalaldy óteý jáne uıymdas­ty­­rý­shy­lar alǵan qylmystyq kiristi anyq­­­­taý maq­sa­tynda qoldan kelgen sha­­­­­ra­­­­nyń bárin qabyldap jatyr. Máselen, 2025 jylǵy tergep-tekserý barysynda departament qyz­metkerleri qabyldanǵan sharalar nátı­jesinde zardap shekken azamattarǵa 11 mln teńgeden asa keltirilgen zalal óteldi. Jal­py, keıingi 3 jyl aralyǵynda 56 mln teńge kóleminde zalal ótelgenin aıta ketken jón», deıdi N.Rahmetov.

Qarjylyq monıtorıng agenttiginiń keń aýqymdy operasııasynyń nátıje­sinde birneshe qarjylyq uıymnyń joly kesilipti.

«2025 jyly elimizdiń barlyq óńirinde tutyný kooperatıviniń atyn ja­myl­ǵan «Asar Baspana» qarjylyq pıra­mıda uıymynyń zańsyz qyzmeti toq­ta­tyldy. Jalpy alǵanda, kompanııa­lar­dyń keńselerinde jáne kúdiktilerdiń tur­ǵy­lyq­ty jeri boıynsha júrgizilgen tintý bary­synda 1,1 mlrd teńgeden asa qolma-qol aqsha jáne arasynda pre-mıým klastaǵy kólikter bar 10 avtokó­lik tár­­­ki­len­di», deıdi departament basshy­synyń orynbasary.

Qalaı desek te sana jańǵyrmaıynsha, ańǵal halyq ákkiler qazǵan apanǵa túsýdi toq­tatpaıtyn sekildi. Alaıaqtardyń arba­ýy­na túsken azamattardyń sany jyl ótken saıyn azaımaı otyrǵany osyny ańǵartady. О́ki­nishtisi de – sol.

Jambyl oblysy