Aımaqtar • Búgin, 08:40

Kóktem ıgiligi – kóshet egý

10 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Tabıǵattyń oıanýyn, yntymaq pen tazalyqty bildiretin Jańarý kúninde jappaı aǵash egý, qorshaǵan ortany kógaldandyrý dástúrge aınalǵan. Degenmen bul ıgi is-sharalardy kóktem erte shyǵatyn Túrkistan óńiriniń turǵyndary «Taza Qazaqstan» ekologııalyq aksııasy aıasynda belsendi atqaryp keledi.

Kóktem ıgiligi – kóshet egý

Jerdiń sortańdanýynyń aldyn alý maq­satynda Otyrar aýdany Kóksaraı aýy­lynyń turǵyndary 15 shaqyrym jol jıe­gine kóshet otyrǵyzyp, tamshylatyp sýarý júıesin engizgen. Úsh jyl ishinde 100 myń túp aǵash egip, jasyl jelekti qorshaǵan.

Oblys ákiminiń orynbasary Nurbol Turashbekovtiń aıtýynsha, oblys aýmaǵynda 2021–2027 jyldary 110 myń gektar jerge 170 mln kóshet otyrǵyzý josparlanǵan. Soǵan sáıkes 2021–2025 jyldary 96 myń gektarǵa 146 mln dana aǵash otyrǵyzyldy.

Túrkistan oblysynda orman sharýa­shy­lyǵyna qarasty jalpy aýmaǵy 342 gektardy quraıtyn 21 tuqymbaq jumys isteıdi. Olarda ósirilgen kóshetter sany 35 mıllıonnan asqan. Mysaly, Qazyǵurt aýdanyndaǵy «Jasyl jelek» mekemesiniń tuqymbaǵy 20 gektar aýmaqta ornalasqan. Mekeme basshysynyń málimetinshe, onyń 16 gektarynda kóshettiń 40 túri ósiriledi. Qazir munda 1,9 mıllıon kóshet bar.

Jetisaı aýdanynda 1 gektar jerge tuqymbaq uıym­das­tyryldy. «Jetisaı qyzmet» mekemesiniń teń­gerimindegi atalǵan tuqymbaqta 65 myń túp­ke jýyq emen, aılant, úıeńki, katalpa, akasııa, kók terek, aq terek, myrza terek, ıva, kelintal, jıde sekildi aǵashtar men sándik kóshetter dánmen, qalamsappen otyrǵyzylyp, olardyń ósýine qolaıly jaǵdaı jasalǵan. Jalpy, oblys aýmaǵynda 2021–2025 jyldary 3,7 mıllıon­nan astam kóshet otyrǵyzylǵan, olardyń ortasha ónimdiligi 63,5 paıyzdy qurady.

Tarıhı mańyzy zor «Otyrartóbe» qala­jurty mańynda uıymdastyrylǵan ak­sııaǵa qatysýshylar birlese otyryp, 1000-ǵa jýyq kóshet otyrǵyzdy. Jýyrda Túl­kibas aýdanyndaǵy ortalyq saıabaqqa aýyl­dyqtar 1000 túp emen kóshetin ekti. Byltyr 76 myńnan astam aǵash kósheti arnaıy qor­shalyp, sýarý júıesimen qamtylǵan alqap­tarǵa otyrǵyzylǵan bolatyn.

Kúni keshe Maqtaaral aýdany Abat aýy­ly men Qońyrat aýylynyń turǵyndary arnaıy jer telimderine arsha kóshetterin, «Abat» alleıasyna qosymsha 18 arsha men 50 qara tal otyrǵyzdy. Sonymen qatar buǵan deıingi taldar egilip qoıǵan 3 shaqyrymnan astam aýmaq qorshaldy. Bir kúnde aýdan aýmaǵynda 400 túp arsha, 200 tut aǵashy, 50 túp úıeńki, 300 qaraǵash kóshetteri egildi. Al Arys qalasynyń turǵyndary Arys-Shardara aınalma tas jolynyń boıyna 1 500 túp aǵash kóshetin otyrǵyzdy. Egilgen jas daraqtardyń barlyǵy – jergilikti klımatqa beıimdelgen, qalalyq tuqymbaqta arnaıy ósirilgen qara tal men sabyn taldary. «Jasyl Arys» KMM qyzmetkerleriniń aıtýynsha, bıyl kóktemde qala aýmaǵynda jalpy sany 6 000 túp aǵash otyrǵyzý josparlanǵan.

 

Túrkistan oblysy