«Ortaǵa Nurlan Kópbergenov shaqyrylady!». Jarys ótip jatqan Pavlodardyń «Traktor» stadıonyndaǵy sport tóreshisi ári kommentatory osylaı dep habarlady. Fýtbol alańynyń ortasyna dene bitimi kelisken, jas ári jigerli qazaq jigiti shyǵa keldi. Túr-tulǵasy men jalyndy minezi kórgen janǵa birden jyly áser qaldyratyndaı. Tóreshiniń ysqyryǵy estilgen sátte Nurlan senimdi túrde kir tastaryna qaraı bettedi. Zil batpan tastardyń árqaısysy 32 kılogramm tartady. Sportshy ár qolyna bireýden alyp kóterýge tıis. Bir mezette tóreshiniń sańqyldaǵan daýsy taǵy estildi: «Ol bul salmaqty bir mınýttyń ishinde keminde 42 ret kóterýi kerek. Áıtpese rekord eseptelmeıdi». Bul álemdik rekord edi. Nurlan jymıyp, tuǵyrǵa jaqyndady da, aýyr kir tastaryn qos qolyna ustap, joǵary qaraı jeńil kótere bastady. Kórermender atletti qoldap, daýystap sanap tur: 43, 44, 45! Alyp jigit árqaısysynyń salmaǵy 32 kılo qos kir tasyn bir mınýtqa jetpeıtin ýaqytta 45 ret kóterdi. Osylaısha, kezekti álemdik rekordyn jasady. Qazaq jigitiniń enshisine jahandyq rekordty 16 márte jańalaý múmkindigi berilgeni bul tusta tek Jaratqanǵa ǵana aıan edi.
Nurlan Kópbergenov 1962 jyly Pavlodar oblysy Aqtoǵaı aýdanyndaǵy Mútkenov eldi mekeninde dúnıege kelgen. Onyń búkil sanaly ómiri Ertis aýdanymen tyǵyz baılanysty. Atalǵan aýdandaǵy №3 orta mektepti támamdap, 1985 jyly Pavlodar pedagogıkalyq ınstıtýtyn bitirgen. Eńbek jolyn Ertis aýdanyndaǵy Amangeldi atyndaǵy mektepte muǵalim bolyp bastap, keıin balalar men jasóspirimder sport mektebinde jattyqtyrýshy, aýdandyq «Qaırat» sport qoǵamynyń tóraǵasy bolyp qyzmet etti. Kedendik baqylaý komıtetinde de jaýapty qyzmetter atqarǵan. Osy jyldar boıy joǵary deńgeıdegi jarystar men spartakıadalarǵa qatysa júrip, sporttyq rekordtardy únemi jańartýmen bolady. Kóp uzamaı jas sportshynyń dańqy Qazaqstandy qoıyp, TMD elderine taraı bastaıdy.
– Meniń juldyzdy dáýirim 30-dan asqan shaǵymda bastaldy desem bolady. Bozbala kezimde Isabek ıshannyń urpaǵy Jandarbek qojanyń batasyn alyp, yqylasyna shomylyp edim. Qasıet ıesiniń shapaǵaty sebepker boldy ma, arada kóp ýaqyt ótpeı meni kir tasyn kóterýden Reseı eliniń bas bapkeri Nıkolaı Shatov izdep keldi. Onyń qoldaýymen Reseı qalalaryna sherý tartyp, ónerimdi kórsete bastadym. Sóıtip, 90-jyldardyń sońy, 2000-jyldardyń basynda túrli qalalardaǵy álemdik jarystarǵa qatysa júrip, 16 márte rekord jańartyppyn. Aýyr salmaq kóterýdi 32 kılodan bastap, 101 kıloǵa deıin jetkizdim, – deıdi dańqty rekordshy.
Ol eń áýeli 1996 jyldyń 17 qarashasynda Mınskide ótken jarystarǵa, al 1997 jyldyń sáýirinde Qazandaǵy álem kýbogine, odan soń Babaevoǵadaǵy dodaǵa qatysady. 32 kılogramdyq kir tasyn qos qoldap bir mınýttyń ishinde 48-den astam ret kóteredi. Bul nátıje – álemdik rekord edi. Buǵan deıingi álemdik rekord Vıacheslav Horonekoǵa tıesili bolatyn (34 ret). Álemge áıgili kir tasyn kóterýshi, taǵy bir rekordshy Vıktor Kalmyk dál osyndaı salmaqty 36 ret kótergen. Nurlan Qazbekulynyń rekordtary olardyń nátıjesinen eselep asyp túsip jatty. Buǵan qosa 1997 jyly mamyr aıynda Lıpesk qalasynda ótkizilgen Búkilreseılik festıvalda salmaǵy 100 kılogramdyq ziltemirdi qyryq sekýndta 16 ret kóterip, birinshi oryndy jeńip aldy. Sol jyldyń qarasha aıynda Reseıdiń Babaevo qalasynda ótken álemdik chempıonatta árbiri 36 kılogramdyq eki kir tasyn bir mınýtta 39 ret serpe kóterip, taǵy da álemdik rekord jasady. Al 2002 jyldyń jeltoqsan aıynda Semeı qalasynda ótken jarysta árbiri 40 kılogramdyq eki kir tasyn bir mınýtta 29 ret serpe kóterip, kezekti rekord jasaıdy.
Eń úlken rekordtary týraly aıtar bolsa, 1999 jyly Qarataý qalasynda ótken kezekti chempıonatta salmaǵy 61 kılogramdyq eki kir tasyn 5 ret serpe kóterse, 2006 jyly Reseıdiń Zavodoýkovsk qalasynda 62 kılogramdyq qos kir tasyn 8 ret kóterip, kezekti rekordty jańalady. Al 2007 jyly 62 kılogramdyq kir tasyn 10 ret kóterip, taǵy bir rekordtyq kórsetkish tirkedi. Olardyń aldynda 1998 jyldyń qyrkúıek aıynda Astana qalasynyń tusaýkeser rásiminde árbiri 52 kılogramdyq eki kir tasyn bir mınýtta 14 ret kótergen. Astana qalasynda ótken Pavlodar oblysynyń kúnderinde N.Kópbergenov óziniń barlyq burynǵy álemdik rekordtaryn jańartyp, altyn medalǵa ıe bolady. О́kinishke qaraı, atlettiń bul jetistikteri sol tusta sport sheneýnikteri tarapynan tıisti qoldaý tappaı qalǵan. Otandyq sport salasynyń basynda otyrǵandardan eshbir meıirim kórmegen azamat bir jyldary sporttan qol úzgisi kelgen. Sol tusta úlken aǵasy Tólesh Tasqymbaev: «Baýyrym, bul saǵan Táńirdiń bergen daryny, muny qashan toqtatý kerektigin tek sol sheshedi. Toqtama, rekordtar ornata ber. Uly daladaǵy sen sııaqty adamdar bizdiń halyqta júz jylda bir týady», dep toqtatady.
Zamandastarynyń aıtýynsha, alyp kúsh ıesiniń jetistikteriniń qupııasy – onyń qarapaıymdylyǵy men eńbekqorlyǵynda. Sport arqyly talaı elmen dostyq kópirin ornatqan. Reseıdiń Iаlýtorovsk qalasyndaǵy qazaq ulty azamattarymen kezdeskende olardyń Nurlanǵa esimi jazylǵan arnaıy kir tastaryn syılaýy – sportshynyń zor bedeline aıǵaǵy. Búginde Nurlan aǵanyń úıinde ár jyldardan syılyq retinde jınalyp qalǵan kir tastarynyń jalpy salmaǵy bir jarym tonnadan asady. Sportshy zeınetkerlik jasta bolsa da, olardy kúndelikti jattyǵýynda úzbeı paıdalanady eken.
Sóz sońynda aıtarymyz Nurlan Kópbergenov – aýyldan shyǵyp, álemdik shyńdardy baǵyndyrǵan qazaqtyń naǵyz bahadúri. Kúsh atasy Qajymuqan Muńaıtpasulynyń jolyn laıyqty jalǵastyrǵan aǵamyzdyń rýhy men eren kúshi jas sportshylar úshin qashanda maqtanysh bolyp qala beretini anyq.
Pavlodar oblysy
