Aýdan ortalyǵy Temirlan eldi mekenindegi Qajymuqan Muńaıtpasuly atyndaǵy mádenı-sport kesheninde uıymdastyrylǵan «Qajymuqan – dalanyń dara batyry» atty saltanatty is-shara barysynda jınalǵan qaýymǵa balýan babanyń ómir joly men erligi keńinen nasıhattaldy. Aýdan ákimi Azat Oralbaev dańqty balýannyń qazaq halqy úshin ǵana emes, kúlli túrki jurty úshin maqtanysh ekenin atap ótti. «Ordabasy óńiri úshin Qajymuqan esimi erekshe qasterli. Sebebi bul qasıetti mekenge babamyzdyń jambasy tıgen, kesenesi ornalasqan. О́tken jyly aýdanymyzda Qajymuqan Muńaıtpasulynyń qurmetine zamanaýı mádenı-sport kesheni ashyldy. Murajaı, kitaphana, kórme zaly men konferensııa bólmeleri bar bul nysan búginde tek sport ordasy ǵana emes, jas urpaqtyń rýhyn kóteretin, salamatty ómir salty men el birligin nasıhattaıtyn mańyzdy ortalyqqa aınaldy», dedi aýdan ákimi.
Sonymen qatar máslıhat depýtaty Baqdáýlet Jumabekov, Qajymuqannyń nemeresi Nurlan Qajymuqan, sport salasynyń ardageri Qýat Baıqojaev ta sóz alyp, baba rýhyna taǵzym etti. Kópshilik mádenı-sport keshenindegi murajaıda balýanǵa qatysty tanymdyq-taǵylymdyq derekter, fotosýrettermen tanysty. Qajymuqan Muńaıtpasuly 17 jasynda palýan retinde tanylyp, 18 jasynda sırkke shaqyrylady. 1905 jyly Harbınde ótken jarysta djıý-djıtsýdan altyn medal alyp, «Manchjýrııa chempıony» atanady. Keıin Germanııa, Shvesııa, Reseı, Amerıka qurlyqtarynda ótken iri dodalarda top jaryp, qazaqtan shyqqan tuńǵysh álem chempıony retinde tarıhqa endi. Onyń qarsylastary arasynda ataqty sheteldik balýandar boldy. Sonyń ishinde japon balýany Sarakıkımen bolǵan jekpe-jek erekshe este qalǵan. Qansha aýyr jaraqat alsa da, Qajymuqan qarsylasyn jeńip shyqqan. Zamandastary onyń boıyndaǵy tabıǵı kúsh pen qaısarlyqty erekshe baǵalaǵan. Belgili palýan Nıkolaı Týrbas óz esteliginde: «Palýandardyń kóbi odan qorqatyn», dep jazǵan.
Qajymuqan ómiriniń sońǵy kezeńin Ordabasy aýdanyndaǵy Temirlan aýylynda ótkizgen. Qara shańyraq ta osy jerde ornalasqan. Ýaqyt óte kele eski úı jaramsyz kúıge túsken soń, týystary jańadan úı turǵyzǵan. Qazir bul shańyraqta balýannyń shóberesi Qýanyshbek Eskermesovtiń otbasy turyp jatyr. Búginde úıdiń bir bólmesi murajaıǵa aınaldyrylǵan. Munda Qajymuqannyń kózi tirisinde qoldanǵan zattary – sý ishken ojaýy, jatqan kereýeti, sandyǵy, dáret alǵan ydysy, oshaǵy saqtalǵan. Sonymen qatar esik aldynda balýannyń ózi qazdyrǵan qudyq bar. Eski úıden alynǵan tabaldyryq pen Polshadan alyp kelgen shamadan da osy murajaıda. Qajymuqannyń nemeresi Nurlan Aıdarhanulynyń aıtýynsha, mýzeıdiń qalyptasýyna urpaqtary úles qosqan. Atasynyń jolyn jalǵaǵan nemeresi Shattyq Qajymuqanov – karate-dodan halyqaralyq dárejedegi sport sheberi, 2002 jylǵy Azııa oıyndarynyń kúmis júldegeri. Al taǵy bir nemeresi Baqytjan Qajymuqanov – tanymal kompozıtor, «Jas qanat», «Azııa daýysy» baıqaýlarynyń júldegeri.
Temirlanda ótken is-sharada ónerpazdardyń konserttik baǵdarlamasy usynylyp, teatrlandyrylǵan qoıylymdar sahnalandy. Sonymen qatar Qajymuqan rýhyna arnalǵan erekshe kúsh kórsetilimderi – tas syndyrý, temir maıystyrý sekildi rekordtyq shoýlar kórermenge usynyldy. Qazaq kúresinen jasóspirimder arasynda oblystyq ashyq týrnır uıymdastyryldy.
Túrkistan oblysy
