Kollajdy jasaǵan – Záýresh SMAǴUL, «EQ»
Kpler halyqaralyq analıtıkalyq kompanııasynyń derekterine súıensek, 2026 jyldyń aqpan aıynda Irak, Kýveıt, Katar, Saýd Arabııasy, BAÁ jáne Oman elderi 469 mıllıon barrel munaı eksporttaǵan bolsa, naýryzda bul kórsetkish 263 mıllıon barrelge deıin tómendegen. Iаǵnı, bir aıda 206 mıllıon barrel nemese 44 paıyz joǵalǵan.
Eń úlken quldyraý Irakta baıqalyp otyr. Elde eksport kólemi 94 mıllıon barrelden 17 mıllıonǵa deıin tómendep, ónim kólemi 82 paıyzǵa qysqarǵan. Dál sol sekildi Kýveıtte kórsetkish 75 paıyzǵa, Katarda 70 paıyzǵa azaıǵan. Saýd Arabııasynda da aıtarlyqtaı tómendeý tirkelip, 202 mıllıon barrelden 133 mıllıon barrelge deıin tússe, BAÁ-de quldyraý 26 paıyzdy quraǵan.
Desek te óńirdegi saıası ahýal barlyǵyna birdeı keri áser etken joq. Bul rette Omanda kerisinshe eksport 25 mıllıon barrelden 29 mıllıon barrelge deıin ósip, shamamen 16 paıyzǵa artqan. Munyń basty sebebi – eldiń keıbir porttarynyń Ormuz buǵazy aýmaǵynan tys ornalasýy bolyp otyr.
Eksporttyń tómendeýinen bolǵan qarjylyq shyǵyn da aıtarlyqtaı dárejede. Eger 206 mıllıon barrel munaıdy barreline 80 dollardan eseptesek, shamamen 16,5 mıllıard dollar shyǵyn keledi. Baǵa 100 dollar bolǵan jaǵdaıda bul kórsetkish 20,6 mıllıard dollarǵa, al 120 dollar bolsa 24,7 mıllıardqa jetpek. Aıta ketý kerek, Brent munaıy soǵysqa deıin shamamen 65 dollar bolsa, keıin 128 dollarǵa deıin kóterilgen, al sáýir aıynyń basynda 96 dollar shamasynda saýdalanǵan.
Barreline 120 dollar: Munaı baǵasy sońǵy 4 jyldaǵy rekordty jańartty
Bul jaǵdaı Qazaqstan úshin de mańyzdy salystyrmaly sıpatqa ıe. Qazirgi tańda Qazaqstan táýligine shamamen 2 mıllıon barrel munaı óndirip, jyldyq kólemi 730 mıllıon barrelge deıin shıkizat óndiredi. Demek, Parsy shyǵanaǵy elderinde bir aıda joǵalǵan 206 mıllıon barrel munaı eldegi jyldyq óndiris kóleminiń úshten birine jýyqtaıdy.
Nurbolat AMANBEK
