Álbette, ustazdyqty júrek qalaýymen tańdap, sanaly ǵumyryn shákirt tárbıesine arnaǵan jandardyń eńbegi árdaıym qurmetke laıyq. Bizdiń keıipkerimiz de óziniń ólsheýsiz eńbeginiń arqasynda mundaı qurmetten kende bolǵan emes.
1958 jyldyń 5 jeltoqsanynda qasıetti Torǵaı topyraǵynda dúnıege kelgen Ásııa Ámirhanqyzy bala kúninen bilimge qushtar bolyp ósti. Keıin О́skemen pedagogıkalyq ınstıtýtyn «hımııa-bıologııa muǵalimi» mamandyǵy boıynsha támamdap, ustazdyq jolyn bastady. Onyń eńbek joly 1980-1981 oqý jylynda Kırov orta mektebinen bastaý alyp, keıingi taǵdyryn da bilim ordasymen máńgi baılanystyrdy.
Shákirt júreginen oryn alǵan ustaz
Sodan beri, mine, qyryq jylǵa jýyq ýaqytyn shákirt tárbıesine arnady. Onyń ishinde 37 jyl boıy Ybyraı Altynsarın atyndaǵy Torǵaı orta mektebinde hımııa-bıologııa páninen sabaq berip, talaı býynnyń júreginen oryn aldy.
Ustaz bolý tek pán úıretý dep oılaıtyndar qatelesse kerek. Bizdińshe, bul – bala júregine jol tabý, ómirge baǵyt berý, senim syılaý. Ásııa Ámirhanqyzy osy qasıettiń bárin boıyna sińire bilgen jan. Sabaq ústinde oqýshyny tek bilimge baýlyp qana qoımaı, olardyń oı-órisin keńeıtip, ómirge degen qyzyǵýshylyǵyn arttyrýǵa kúsh saldy. Jańa tehnologııalardy tıimdi paıdalanyp, oqýshylardyń pánge degen yntasyn oıata bildi.
Onyń shákirtteri túrli pándik olımpıadalarda júldeli oryndar alyp, aýdandyq, oblystyq deńgeıde mektep mereıin asqaqtatty. Ustaz eńbeginiń jemisi de osy bolsa kerek. Sebebi jaqsy muǵalimniń izi, árıne, shákirtiniń jetistiginen kórinedi.
Izdenis pen eńbektiń jemisi
Ásııa Ámirhanqyzy – únemi izdeniste júretin ustazdardyń qatarynan. Ol bilim jetildirý kýrstaryna qatysyp, zaman talabyna saı jańashyl ádisterdi meńgerip otyrdy. PISA halyqaralyq zertteýleri aıasynda fýnksıonaldyq saýattylyqty arttyrý baǵytynda da bilimin tolyqtyrdy.
Eren eńbegi eleýsiz qalǵan joq. Ár jyldary aýdandyq, oblystyq marapattarǵa ıe bolyp, 2023 jyly Qazaqstan Respýblıkasynyń Oqý-aǵartý mınıstrliginiń «Bilim berý isiniń úzdigi» qurmet dıplomymen marapattaldy. Al 2024 jyly ustazdar úshin eń úlken marapattardyń biri sanalatyn «Ybyraı Altynsarın» tósbelgisin ıelendi.
Degenmen Ásııa Ámirhanqyzy úshin de eń úlken marapat – shákirtteriniń alǵysy. Sebebi ustaz júreginiń jylýy jyldar ótse de umytylmaıdy. Búginde onyń aldynan bilim alǵan talaı shákirt ómirdiń ár salasynda eńbek etip júr. Olar úshin ustazynyń orny qashanda bólek.
Ustazǵa degen shákirt qurmeti
«Ustazdyq jol – uly jol», adam balasynyń sanasyna sáýle túsirip, rýhanı baıytatyn, Otannyń bolashaǵyn qalyptastyratyn eń qasıetti ári jaýapty mamandyq. Urpaqqa ómirlik baǵdar beretin ómirlik ustanym.
Shákirtteriniń alǵysy demekshi, Ásııa apaıymyz bizdiń de súıikti ustazymyz. Syıly synyp jetekshimiz. Árdaıym maqtan tutatyn jan! Onyń tárbıesin kórgen talaı shákirt búginde el damýyna ózindik úles qosyp keledi. Aýdan, oblys, respýblıkany bylaı qoıǵanda, shetelderde jaýapty qyzmetter atqaryp júr. Ustazynyń bergen bilimi men tálim-tárbıesiniń arqasynda talaı bıik belesterdi baǵyndyryp, keıingi jas býynǵa úlgi-ónege bolyp keledi.
О́negeli otbasy – ultqa úlgi
Alaıda Ásııa apaıdyń appaq álemi tek mektep qabyrǵasymen ǵana shektelmeıdi. Onyń ómirindegi eń úlken tirekteriniń biri – otbasy. О́mirlik serigi Aıtbaev Erlan aǵaı da Torǵaı óńirine keńinen tanylǵan azamattardyń qatarynan edi... О́mirden erte ketti...
Erlan aǵa 1958 jyly dúnıege keldi. 1975 jyly Ybyraı Altynsarın atyndaǵy Torǵaı qazaq orta mektebin támamdap, keıin Arqalyq pedagogıkalyq ınstıtýtyn syzý jáne sýret mamandyǵy boıynsha 1986 jyly aıaqtady. Eńbek jolynda №157 kásiptik-tehnıkalyq ýchılıshede muǵalim, dırektordyń tárbıe isi jónindegi orynbasary, aýdandyq mektep-ınternat basshysy, Torǵaıdaǵy M. Ivanov atyndaǵy orys orta mektebi men Sh.Ýálıhanov atyndaǵy orta mekteptiń dırektory qyzmetterin atqardy.
Ol tek bilikti pedagog qana emes, kásibı sýretshi retinde de Torǵaı óńirine keńinen tanylǵan jan. Máskeýde ótken búkilodaqtyq sýretshiler kórmesine qatysyp, kúmis júldege ıe bolýy – sonyń aıqyn dáleli. Aýdannyń kórkeıýine zor úles qosyp, Torǵaı óńiriniń mádenı kelbetine óz qoltańbasyn qaldyrdy. Búginde Jangeldın aýdanynyń gerbi de Erlan aǵaıdyń shyǵarmashylyq eńbeginiń jemisi.
Osyndaı ónegeli shańyraqtan tárbıeli urpaq ósip shyqqany da zańdylyq sekildi. Balalary búginde elimizdiń ár salasynda abyroıly qyzmetter atqaryp júr. Rýslan Erlanuly «Qazaqstan temir joly» ulttyq kompanııasynyń Qostanaı paıdalaný vagon deposynda eńbek etedi. Dosulan Erlanuly – Aqmola oblysy ákiminiń orynbasary. Saparjan Erlanuly – Jangeldın aýdany Torǵaı aýyly ákiminiń orynbasary. Al Narıman Erlanuly – Mádenıet jáne aqparat mınıstrligine qarasty Azamattyq bastamalardy qoldaý ortalyǵynyń Jobalardy basqarý departamentiniń dırektory.
Bul ata-ananyń bergen tárbıesi men úlgi-ónegesiniń nátıjesi ekenine daý joq. Sebebi ulaǵatty ustazdyń tálimi aldymen óz otbasynan bastalady. Ásııa apaı men Erlan aǵaı tárbıelegen urpaq elge qyzmet etýdi ómirlik muratqa aınaldyrǵan.
Ustaz esimi umytylmaıdy
Sanaly ǵumyryn bilim berý salasyna arnap, shákirt júregine bilim men meıirim dánin sepken Ásııa Ámirhanqyzy Ismaǵulova syndy jandardyń esimi eshqashan umytylmaıdy. Onyń ónegeli joly keıingi býynǵa úlgi, al ustazdyq ǵumyry Torǵaı óńiriniń bilim tarıhyndaǵy taǵylymdy belesterdiń biri bolyp qala bermek.
Gúlim YSMAǴUL,
AMANAT partııasy
Jangeldın aýdandyq fılıalynyń
Atqarýshy hatshysy,
jýrnalıst,
Qostanaı oblysy
Jangeldın aýdany
Torǵaı aýyly
