Munaılydaǵy mándi kún

Sáýir aıynyń alǵashqy kúni kıeli Mańǵystaý topyraǵyna qadam basqan «Meniń Qazaqstanym» poıyzynyń Beıneý aýdanynyń ortalyǵy – Beıneý kentinen keıingi toqtaǵan óńiri Munaıly aýdany boldy.  Negizinen, alys-jaqynnan ortamyzǵa oralǵan baýyrlar shoǵyrlanǵan aýdan turǵyndary poıyzdy emen-jarqyn kóńilmen qarsy aldy. – Kópultty memleketimizdiń bereke-birligi men órkendep-damýy – barshamyzǵa ortaq qajettilik. Biz bolashaqqa aırandaı uıyǵan aýyzbirligimiz, tatýlyǵymyz ben judyryqtaı jumylǵan birligimiz arqyly jetemiz. Ulttar arasyndaǵy dostyqty nasıhattap el arasyna shyqqan «Meniń Qazaqstanym» poıyzyn biz qýana qarsy alamyz, – dedi aýdan ortalyǵy Mańǵystaý stansasyndaǵy temirjol vokzalynan qarsy alǵan mańǵystaýlyqtar atynan Mańǵystaý oblysy ákiminiń orynbasary Raqymbek Ámirjanov. Táýelsizdik alǵan soń elimizde alǵash ashylǵan bul  aýdan týraly kóbirek aıtýǵa bolady. 2007 jyly qurylǵan aýdannyń jer kólemi 492,2 myń ga, qazir aýdanda Mańǵystaý, Baıandy aýyldary, Qyzyltóbe, Atameken, Basqudyq, Dáýlet, Batyr aýyldyq okrýgteri bar. Jas ta bolsa ózindik kelbeti qalyptasyp, túgelge derlik  qarakóz qandastarymyzdan turatyn 130 myńǵa tarta turǵyny bar, buryn bos jatqan dala tósin aýylǵa toltyryp, jyldan-jylǵa qanatyn jaıyp kele jatqan aýdan. Turǵyndar oblys ortalyǵy – Aqtaý qalasynan nebári 20 shaqyrym qashyqtyqqa, tipti, «aýyly aralas, qoıy qoralas» deıtindeı, keıbir tustarda shektese ornalasýyn qolaıly sanaıtyn bolar, munda halyq sany  kóship kelýshiler men tabıǵı ósim esebinen  kidirissiz ósip keledi, aýdan ashylǵaly beri turǵyndar sany 76,1 myń adamǵa kóbeıgen. Osyǵan oraı mektep, balabaqsha, dárigerlik nysan syndy áleýmettik ǵımarattar qurylysy qarqyn alyp tur. – «Úlken úıge ne kerek bolsa, kishi úıge de sol kerek» degendeı, jańa aýdan turǵyndaryn áleýmettik turǵyda qamtyp, aýdannyń ekonomıkalyq qarqynyn arttyrý baǵytynda jumystanyp kelemiz. Jyl basynan beri ár salada birshama oń nátıjelerge qol jetkizildi. Mysaly, ónerkásip ónimderiniń óndiris kólemi 9 609,6 mln. teńgeni qurap, ótken jyldaǵy kórsetkishti saqtap qala alsa, eki aıda 31,2 myń sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa berildi, bul esepti kezeńde 23,5 myń sharshy metrdi quraǵan edi. Sondaı-aq, aýdanda barlyq ekonomıkalyq qyzmet túrleri jumysshylarynyń ortasha jalaqysy 118 859 teńgeni qurady, bul ótken jylǵydan 327 teńgege kóbeıgen. Memleket kásipkerlik salasyna aıryqsha mán berip otyr. Bul baǵytta bizdiń aýdanda kásipkerlikpen aınalysamyn degen adamǵa múmkindik te, qoldaý da bar. Bıyl qańtar, aqpan aılarynda ótken jylǵydan 532-ge kóbeıgen 4609 shaǵyn kásipkerlik sýbektisi tirkeldi jáne shaǵyn kásipkerlik salasynda jumyspen qamtylǵandar sany 5 382 adamǵa jetti, – dedi aýdannyń búgingi tynys-tirshiligin tanystyrǵan Elýbaı Jaqaev. San-sapat adam kóship kelip, qordalanǵan máselelerdi týyn­datqan aýdannyń «betin beri qa­ratyp», búginde oblystaǵy aldyńǵy qatarly aýdandardyń qataryna qosqan aýdan ákimi nazarynan bilim berý salasy tys qalǵan joq. Onyń jóni de bar, óıtkeni, úsh aýysymdy oqytý, tasymal máselesi halqy kóp osy aýdanda kúrdeli bolyp kelgen. Qazirgi tańda aýdan mektepterinde  20 myńnan astam oqýshy bilim alyp júr. Jer qoınaýyn paıdalanýshy kompanııalar esebinen «Mańǵystaý-4» turǵyn úı massıvinde 1200 oryndyq mektep paıdalanýǵa berilse, jergilikti bıýdjet esebinen Atameken, Dáýlet aýyldarynda 280 oryndyq balabaqsha qurylysy jáne Atameken aýylynda 1200 oryn­dyq mektep qurylysy júrý­de. «Mańǵystaý-5» eldi mekeninen 280 oryndyq balabaqsha ǵımaraty jýyq arada paıdalanýǵa berilmek. Mekteptiń jetispeýshiliginen týyndaǵan  oqýshylardy tasymaldap oqytý úshin arnaıy avtobýs­tar satylyp alynyp, oqýshylar aıaldamasy ashylyp, ońtaıly jolǵa qoıylǵan. Al 3-6 jastaǵy balalardy baqshamen qamtý 57 paıyzdy qurap otyr. «Kósh júre túzeledi» degendeı,  irgetasyn qalaýy da, aıaǵyn qaz basýy da daǵdarys kezderine tuspa-tus kelgen aýdannyń aldaǵy kezeńderge mejelep otyrǵan jospar-jobalary joq emes. Qazaqylyqqa saı qonaqtardy aqpeıilmen qarsy alǵan munaılylyqtar «Meniń Qazaqstanym» poıyzynyń kelýine rızashylyqtaryn bildirdi. Bir kún boıy kásipkerlik, áleýmettik, zańgerlik baǵyttaǵy keńesterge júginýshiler de az bolǵan joq. Turǵyndardyń, ásirese, shoǵyrlana barǵan jeri – dárigerler qabyldaýy boldy. Bir kúnde dárigerlerge 410 eresek adam, 180 bala qaralyp úlgerdi. Belgili ónerpazdardyń konserti de Munaıly aýdany turǵyndaryna úlken syı boldy. Sharafaddın ÁMIROV, Gúlaıym ShYNTEMIRQYZY, «Egemen Qazaqstan». Mańǵystaý oblysy, Munaıly aýdany.