Bolashaqqa bet alǵan azamat

Ol qalyptasqan júıe ózgerip, árkim óz álinshe tyrbanyp kún kórýge kóshken kez-tuǵyn. Naryq ómirge ózgertý engizip, jańa kásippen aınalysýǵa ıtermelegen de osy kez bolatyn. Sóıtip, Marat yńǵaısyzdana júrip saýdamen aınalysýǵa bel býdy. Jubaıy Raýshan da Marattyń osy oıyn qup kórdi. Alǵashynda teri – jún jınady. Jumys júre bastady. Endi Marat ta ashylyp saýda jumysyn jandandyra bastady. Kúnbaǵys maıyn Jalańashkólden Almatyǵa júretin júk poıyzyna tıep aparatyn. Barýy bar, qaıtýy bar aptalap júretin. Onda qazirgideı Almatyǵa týra qatynaıtyn avtobýstar joq. Sóıtip, jınalǵan qarjysyna 2000 jyly Maqanshy aýylynyń ortalyǵyndaǵy Qabanbaı – Naımanbaı kósheleriniń qıylysyndaǵy eski úılerdiń ornyn eki baǵasyn berip satyp alyp, «Jańa ǵasyr» dep atyn qoıyp, úlken ámbebap dúken saldy. Qazir munda azyq-túlik te, turmystyq qural-jabdyqtar da satylady. Osydan eki jyl ótken soń Úrjar aýylynyń or­ta­lyǵynan janar-jaǵarmaı quıatyn stansa ashty. Osynyń bárine ushqyrlyq, jańasha oılaı biletin qabilet kerek. Ol Ma­rat Saǵadıulynyń boıynda barshylyq. «Jylqyshynyń balasy quryq ustaıdy» degen bar. Sol sııaqty malshynyń balasy Marat endi mal ósirýmen aınalyssam qaıtedi degen oımen kóp júrdi. Sóıtip, osydan tórt jyl buryn aýyl ákimi Sovet Toǵanbaıulymen aqyldasa otyryp buryn iri qara turǵan Jaıtóbeniń baýyrynan jer alyp, tip-tik etip atshaptyrym qora saldy. Tóbesin jaýyp áne-mine dep otyrǵanda qoranyń tóbesi túk qal­maı órtenip ketti. Áldekimdeı Marattyń saly sýǵa ketken joq, qolyn bir siltep qaıta jańa­lap japty. Árıne bıznestiń jol kar­tasynyń kómegimen úlken mólsherde memleketten nesıe aldy. – Kez kelgen sharýany qolǵa alǵanda Úkimettiń qoldaýynsyz, nesıesiz jumysyńyz júrmeıdi, – deıdi Marat, – qoryqpaý kerek, beldi bekem býyp iske kirisken jón bolady. О́tken jyldan beri óńir bas­shysy Danıal Ahmetovtiń bastamasymen taýarly-sút fermasyn uıymdastyrýǵa kúsh-ji­gerin jumsaýda. Aýdan ákimi Serik Zınabekuly da Marattyń qolǵa alǵan isine qolynan kelgen kómegin aıap otyrǵan joq. Saýyn sıyr fermasynyń qu­rylysy júrip jatyr. Úkimet tarapynan elektr jelileri tartylyp, jaryq bolmaǵan jaǵdaıda iske qosatyn generator jetkizildi. Sátin salyp kóktemdi qolǵa berse jumys qaýyrt júreıin dep tur. Qazir Marat Saǵadıulynyń ákesiniń atyn qoıǵan «Saǵadı» sharýa qojalyǵynda 700 bas iri qara maly bar. О́tken jyly Reseıden sút baǵytyndaǵy 50 bas sımmental tuqymdas qu­na­­jyn ákelindi. Qostanaıdan «Áýlıekól» asyl tuqymdy bu­qalar da jetkizildi. Osynyń bári qoldaǵy bar maldyń tuqymyn asyldandyrýǵa júrgizip jatqan irgeli ister. – Qolǵa alǵan sharýa ońynan kelse 200 bas sıyr saýylyp, táý­ligine 4-5 tonna sút óndirýge múmkindik bolady. Sútti Úrjar­daǵy, Maqanshydaǵy sút óńdeıtin sehtarǵa jetkizip, halyqtyń sapaly ónim sútti paıdalanýǵa qolǵabysymyzdy tıgizsek tipti tamasha bolar edi, – deıdi Marat Saǵadıuly. Sóz joq, Maratty oılandyryp júrgen máseleniń biri qysy-jazy qolǵa qaraıtyn mal­dyń azyǵynyń sapaly bolýy. «Sıyrdyń súti tilinde» deıdi halyq danalyǵy. Sıyrdyń sol tiline qunary mol pishen de, ıisi burqyraǵan pi­shendeme, súrlem de kerek. Baıaǵydaı «mal azyǵynyń berik qoryn jasaıyq» degen bastamany qaıta jańǵyrtý qajet. Bul Marat Tyshanbekovtiń sózi. Qazir «Saǵadı» sharýa qo­jalyǵyna qarasty 7 myń gektar jaıylym, 220 gektar jońysh­qalyq alqap bar. Bıyl kópjyldyq shóp, súrlemdik júgeri egýdiń kólemin arttyrsaq pa dep otyrmyz, deıdi Marat, búginde Jaı­tóbeniń baýyrynda 300 bas mal bordaqylanýda, kezinde jerdi kóp mólsherde alyp ony uqsata almaı otyrǵandardan aqysyn tólep jalǵa alyp, júrmiz. Taý­ly aımaqtan jer bolsa egistik kólemin arttyrsaq, jemdik azyq kóp bolsa, mal sútti de, qońdy da bolar edi. Kóktemde iri qara maly jaılaý tósine shyǵyp, kúzdikke Emil boıyna túsedi de, qar tókkende qystamaǵa kelip qolǵa qaraıdy. Bárinen buryn Marat aýyldas­taryna kómektesip otyr. Keıde jumys joq degen sózdi estip qa­la­myz. Marat basqarǵan «Saǵa­dı» sharýa qojalyǵynda otyzǵa tarta adam eńbek etip, otbasyn baǵyp otyr. Malshylarǵa barlyq jaǵdaı jasalǵan. Qazir «Saǵadı» sharýa qo­jalyǵynyń Alakólde jaǵa­jaı demalys orny bar. Munda alys jaqynnan 150-deı adam kúndelikti demalyp ketedi. Ta­bıǵı sýdyń tazalyǵyna oraı kúndelikti tamaǵyna taýda jaıyp semirtilgen taza maldyń tabıǵı organıkalyq et, sútimen qamtamasyz etiledi. Negizi demalatyn adamǵa taza, sapaly, qu­narly, sińimdi azyq-túlik usy­nylady. – Elbasymyz Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń júr­gi­zip otyrǵan saıasatyna ásirese ká­sipkerlikti qoldaý, aýyl sha­rýa­shylyǵynyń damýyna ba­sym­dyq berý jolynda jasalyp otyrǵan «Sybaǵa», «Qulan», lı­zıngke je­ńildikpen tehnıka alý sııaqty úlken-úlken baǵ­darlamalaryna, ónimge sýbsıdııa tóleý, nesıe alý sııaqty ja­sa­ǵan múmkindikterine biz aýyl kásipkerleri, onyń ishinde men ózim dán rızamyn, – deıdi Marat aǵynan jarylyp. Jańa Qazaqstannyń jarqyn júzdi azamaty Marat Saǵadıuly bolashaqqa úlken úmitpen qadam basyp barady. Muratqazy SAIаBAEV. Shyǵys Qazaqstan oblysy, Úrjar aýdany.