Júzge deıin júregi jyr dep soqqan

Jýyrda L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetinde Qazaq ádebıeti kafedrasynyń uıymdastyrýymen Jambyl aılyǵynyń aıasynda «О́leń-jyrdyń alyby» degen taqyryppen dóńgelek ústel ótti. Oǵan Qazaq ádebıeti kafedrasynyń 1-kýrs magıstranttary men stýdentteri, sondaı-aq, Eýrazııa gýmanıtarlyq ınstıtýtynyń bir top stýdentteri qatysty. Osy oraıda kitap kórmesi uıymdastyryldy. M.Jumabaev atyndaǵy Ádebı bir­lestiktiń jetekshisi, fılologııa ǵy­­lym­darynyń doktory, professor Raqym­jan Turysbek eń aldymen talant ıesin ózgelerden erekshelendirip turǵan dara qasıetine mańyz berdi. «Jambyldy erekshelendirip turǵan aqyndyq óneri, jyraýlyǵy men jyrshylyǵy. Ol ózine deıingi arnany baıytty. Onyń sýyrypsalmalyǵynyń ózi bólek bir taqyryp. Aqynnyń 100 jyldyǵynda jazýshy Saparǵalı Begalınniń «Jambyl» degen eńbegi jaryq kórdi. Ol Jákeńdi kózimen kórgen adam. Sol eńbeginde Jambyldy shyn máninde halyqtyń adamy, týabitti zor talant ıesi edi dep kórsetedi. О́z jurty men naǵashy jurtynda aqyndyq, ánshilik-kúıshilik arnanyń bolǵanyn jazady. Jalpy, aqyn týraly estelikterdiń qaı-qaısysynan da biz bolmysy bólek tulǵany tanımyz. Sondaı-aq, bir aıta ketetin nárse – jýyrda «Qazaqstan» telearnasy 4 serııaly «Jambyl» tarıhı dramasyn túsirdi. Ony aqynnyń týǵan kúni, ıaǵnı 28 aqpan qarsańynda arnadan kórsetedi», – dedi ol. Fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty, Eýrazııa ýnıversıtetiniń do­senti Bolat Qorǵanbekov Jambyl Jabaev shyǵarmashylyǵynyń búginge deıin óz deńgeıinde tanylmaı kele jatqanyn áńgime arqaýyna aınaldyrdy. «Birinshiden, qoǵamda aýyz áde­bıetin arhaızm dep qaraıtyn túsinik bolsa, ekinshiden, Jambyl tulǵasyn túsinbeýshilik bar. Sondyqtan, aısbergtiń syrtqa shyǵyp turǵan bóligin ǵana kóretinimiz sııaqty, biz onyń tulǵasynyń kishkene ǵana bóligin tanyp júrmiz. Onyń kóptegen shyǵarmalary bizge jetken joq», – degen ǵalym Jambyldyń aqyndyǵy bir tóbe, jyrshylyq, jyraýlyq óneri bir tóbe ekenin jetkizdi. Onyń «Alpamys», «Shora batyr», «Muńlyq-Zarlyq» das­tandaryn jyrlaǵanyn, biraq, qazaqtar arasynda qaǵazǵa túspegenin, esesine bul derekterdiń qyrǵyzdarda bar ekenin alǵa tartty. Onyń sebepterin de aıtty. B.Qorǵanbekov Jambyl shy­ǵarmashylyǵynyń tartymdy bolatyn sebebin aqynnyń rýhanı ilimdi meńgergendigimen túsindirdi. Jambyldyń bizge beımálim qadir-qasıetteri kóp ekenin, ony zertteı túsý qajettigin de eskertti. «Daryn» memlekettik jastar syı­lyǵynyń ıegeri, aqyn Dáýletkereı Kápuly Jambyldan bata alǵan halyq aqyny, kompozıtor Kenen Ázirbaevtyń «Jambyl jyr» atty dastanynan úzin­diler oryndap, halyq aqynynyń ádebı hatshylary jazyp qaldyrǵan birshama esteliktermen bólisti. Jalpy, dóńgelek ústel magıstrant­tar men stýdentter úshin uıym­dasty­rylǵandyqtan, sharaǵa olar óte belsendi qatysty. 1-kýrs magıstranttary Aıbek Qalı, Muqııat Qoıshybaı, sondaı-aq, Eýrazııa gýmanıtarlyq ınstıtýtynyń stýdenti Mereke Jumabekov halyq aqynyna óleń arnasa, Aıdana Sarıeva, Gúljaına Altynbekova, Aıtolqyn Moldabekova Jambyldyń ataqty «О́tegen batyr», «Suranshy batyr» das­tandary men aıtystary negizinde baıan­dama jasady. Sondaı-aq, Qajyǵalı Boranbaı kezinde halyq aqynyn Odaq kóleminde tanymal etken «Lenıngradtyq órenim» óleńin náshine keltire oqyp berdi. Ýnıversıtettiń 3-kýrs stý­dent­teri Raıymbek Safıollaev, Kórkem Orynjaı, Aıjan Qapezova da Jam­byl óleńderin jatqa oqyp, sharanyń ajaryn asha tústi. Stýdentter Beıimbet Seıilhan men Dáýlet Jálelov aıtys jasady. Halyq aqynynyń qytaı qazaqtaryna tanylýy da baıandama arqaýyna aınaldy. Sonaý 1955 jyldary óleńderi qytaı tiline aýdarylyp, 1980 jyldardan bastap qazaq oqýlyqtaryna shyǵarmalary engen Jambyldyń tanymaldyǵy qytaı qazaqtary arasynda óte joǵary. Dóńgelek ústel sońynda Ádebı birlestiktiń jetekshisi, professor R.Turysbek halyqqa arqa súıegen, halyq múddesin joǵary qoıa bilgen talanttyń shyǵarmashylyǵy qaı zamanda da ózektiligin joǵaltpaıtynyn aıtyp, magıstranttar men stýdentterdi Jambyl shyǵarmashylyǵynyń zerttelmegen tustaryna nazar aýdarýǵa shaqyrdy. Aıgúl SEIILOVA, «Egemen Qazaqstan».