Basty maqsat – teń jaǵdaı týǵyzý

Elektorattyq naýqan qalaı ótýde jáne kandıdattar men saıası partııalar úshin teń jaǵdaılar qamtamasyz etilgen be? Osy saýaldarǵa jaýap berý úshin burnaǵy kúni Ortalyq saılaý komıssııasynyń múshesi T.V.Ohlopkova arnaıy brıfıng ótkizip, buqaralyq aqparat quraldarynyń kóptegen saýaldaryna jaýap berdi. Saılaý organdarynyń úgit-nasıhat naýqany kezin­degi negizgi mindeti de bar­lyq saıası partııalar men kan­dı­dat­tarǵa úgit júrgizý úshin teń jaǵdaılar týǵyzý ekendigi bel­gili. Osy oraıda Ortalyq saı­laý komıssııasynyń múshe­si Tatıana Ohlopkova bylaı dedi: «Degenmen, saılaý úderisine tikeleı qatysý­shy­lar ǵana emes, buqaralyq aqparat quraldarynyń ózderi de saılaý zańynyń saıası partııalar jáne máslıhattar depýtattyǵyna kandıdattar úshin teń jaǵdaılar jasaý jónindegi talaptaryn iske asyrýǵa múddeli bolýy tıis. Sondaı-aq, úgit naýqany barysyn qoǵamdyq baqylaýdy uıymdastyrý úderisinde azamattyq qoǵam ınstıtýttary, úkimettik emes uıymdar jáne baıqaýshylar mańyzdy ról atqarady». Bul rette jalpy baqylaý máselesin saılaý organdary, Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń Baılanys, aqparattandyrý jáne aqparat ko­mıteti men prokýra­týra organdary júzege asyra­tyn­dyǵyn erekshe atap ketken jón. Taratyp aıtqanda, Orta­lyq saılaý komıssııasy Baı­lanys, aqparattandyrý jáne aqparat komıtetimen bir­le­sip, kúndelikti negizde 16 respýblıkalyq telear­naǵa, 12 radıoarnaǵa, 48 res­pýb­lıkalyq gazetke, 15 jýrnalǵa, 159 ınternet-resýrsqa, 31 óńir­lik telearnaǵa jáne 174 óńir­lik gazetke monıtorıng júr­gizýdi júzege asyratyn bo­lady. OSK múshesiniń atap ketkenindeı, qazirgi tańda saıası partııalar men kandı­dat­tardyń úgit naýqanyn júr­gizýde buqaralyq aqparat quraldaryna teń qol­je­tim­diligi qamtamasyz etilip otyr. Jáne ózge de teń jarııa etý týra­ly talaptar tutastaı saqtalýda. T.Ohlopkova Ortsaı­laý­kom jáne aýmaqtyq saılaý komıssııalary saılaý úderi­sine qatysýshylardyń úgit naý­qanyn júrgizýge baılanys­ty barlyq ótinishterine jedel túrde den qoıylaryn erek­she atady. «Nátıjesinde saı­laý organdarynyń jáne saı­laý úderisine barlyq qatysý­shy­lardyń kúshi saılaý zańna­ma­synyń talaptaryna jáne halyqaralyq jalpyǵa birdeı tanymal qaǵıdattarǵa sáıkes ádil jáne transparentti ótki­zýge baǵyttalýy tıis», dedi Tatıana Vıtalevna. Taǵy bir aıta keterlik jaıt, Májilistiń kezekten tys saılaýyna qatysatyn saıası partııalardyń saılaý qoryna túsken qarjy kólemi belgili boldy. Saıası partııalardyń saılaý qoryndaǵy eń joǵary soma 342 885 000 teńgeden, al máslıhat depýtattyǵyna kandıdattardyń qory 13 715 400 teńgeden aspaýy tıis, degen T.Ohlopkova Ortalyq bank sáıkesinshe saılaý ko­mıs­sııalaryna arnaıy ýaqyt­sha qurylǵan esepshottar jáne olardyń jumsalýy týraly kún saıyn esep berip otyra­tyndyǵyn alǵa tartty. Keltirilgen derekterge qa­raǵanda, alty saıası partııa­nyń ýaqytsha esepshot­taryna 532 993 700 teńge tús­ken. Sonyń ishinde «Nur Otan» partııasy eń joǵary shek­tegi saılaý qoryn jınap úlge­ripti. Odan keıingi orynda Qazaqstannyń Kommýnıstik halyq partııasy keledi eken. Qazirgi tańda atalǵan saıası qurylymnyń esepshotynda 117 083 600 teńge bar bolsa, «Aýyl» partııasynyń shotyna 24 mln. teńgeden astam qarjy túsken. Al «Aq jol» demokratııalyq partııasynda 23 mln. teńgeden astam qarjy bar eken. Bul jerde, sondaı-aq, «Birlik» partııasynyń saılaý qoryna 18 mln. teńge, al Jalpyulttyq sosıal-demokratııalyq partııanyń qoryna 7 mln. teńge túskendigi jarııa etildi. Asqar TURAPBAIULY, «Egemen Qazaqstan».