Shala uıqy

Ǵalymdar ony uıyqtamaǵannan da zııandy dep otyr Ǵalymdar taǵy bir «quqaıdyń» betin shyǵardy. Olardyń aıtýlarynsha, 6 saǵattyq uıqynyń adamnyń organızmine keltiretin zalaly uıqysyzdyqtan da kóp kórinedi. Amerıkanyń Pensıl­vanııa ýnıversıtetiniń mamandary óz zertteýleriniń nátıjesinde osyndaı qorytyndyǵa kelip otyr. Oqý ornynyń oqymystylary bul oraıda jastary 21-den 38-ge deıingi 48 adamnyń qatysýlarymen eksperıment júrgizip kórgen. Olar bul kisilerdi tórt topqa bólip alyp, zertteý jumystaryn jasaǵan. Bulardyń birinshi toby táýligine – 4 saǵat, kelesi toby – 6 saǵat, úshinshi toby 8 saǵat uıyqtatylǵan. Al sońǵy toptyń adamdary óz erikterimen uıqydan múldem bas tartqan. Tájirıbe jasalý barysynda oǵan qatysýshylar udaıy ózde­riniń qımyl-qozǵalystary men aqyl-parasattaryna qatysty testilýden ótip turǵan. Osydan alynǵan nátı­jelerdi muqııat zerttep, salystyryp kórgen ǵalymdar eń joǵary kór­setkishtiń udaıy segiz saǵat uıyqtaǵan topqa tıesili ekenine kóz jetkizgen. Odan tórt saǵat uıyqtaǵandardyń toby shamaly qalyp qoıǵan. Al eksperımenttiń onynshy kúngi nátıjesinde táýligine alty saǵat uıyqtaǵandar óz erikterimen múldem uıyqtamaǵandardan da tómengi kórsetkishterdi kórsetken. Biraq alty saǵat uıyqtaýshylar osy kúnderdiń barlyǵynda da ózderiniń sharshaǵandary jáne uıqylary kelip turǵandary jóninde shaǵym aıtyp kórmegen. Zertteý nátıjesin jan-jaqty tekserip kelgen ǵalymdar aqyr so­ńynda 6 saǵat uıyqtaý­shy­lyqtyń adamnyń aqyl-oıy men qımyl-qozǵalysyna keri áser etedi, degen uıǵarymǵa toqtaǵan. Murat AITQOJA.