Tasqynǵa tosqyn qoıylady

Keshe Prezıdent janyndaǵy Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetiniń alańynda «2016 jylǵy sý tasqyny kezeńinde azamattardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý týraly» brıfıng ótti. Onda kóktemgi sý tasqynyna qarsy sharalar barysy jóninde IIM Tótenshe jaǵdaılar komıtetiniń tóraǵasy Vladımır Bekker qalyptasyp otyrǵan jaǵdaıdy jasyrmaı aıtyp berdi. Onyń sózine qaraǵanda, kóktemgi sý tasqynyna qarsy sharalar daıyndyǵy bir qalypty. 2016 jylǵy sý tasqyny kezeńin avarııasyz ótkizý maqsatynda aǵymdaǵy jyldyń birinshi toqsanda sý tasqynynyń aldyn alý is-shara­lary kesheni ótkizilgen. Onda ózen­derdegi sýdyń kólemi, qardyń bar qory jáne aýa raıy boljamy týraly derekter eskerilgen. Soǵan saı respýblıka boıynsha 1300-ge tarta gıdrotehnıkalyq nysandar bar eken. Olardyń jaǵdaıyn qadaǵalaý elimizdiń Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń quzyryna berilgen kórinedi. Alaıda, ol nysandardyń qalyptylyǵyn qadaǵalaý qamy qaǵys qalǵan sekildi. О́ıtkeni, V.Bekker málimeti boıynsha, álgi atal­ǵan 1300-ge tarta gıdrotehnıkalyq nysandardyń búginde 500-den astamyna jóndeý jumystaryn júrgizý qajet. Degenmen, kóńilge bir demeý bolary, atalǵan jóndeýdi qajet etetin barlyq nysandar apattyq jaǵdaıda emes ekeni naqtylanǵany da aıtyldy. Sóıtip, qazir sý tasqynynyń aldyn alý maqsatynda óńirlerdegi gıdrotehnıkalyq nysandardy sýdan bosatý jumystary bastalyp ta ketken. Osylaısha, tasqyn sýdy qabyldaýǵa qaýqarly bolýy úshin eki aptanyń ishinde birneshe sý qoımalaryn bosatý sharalary qolǵa alynǵan. «О́ńirlerde sý tasqyny kezeńinde múddeli memlekettik qurylymdar men uıymdardyń den qoıý josparlary jáne ózara is-qımyl jasaý josparlary ázirlenip pysyqtaldy. Aǵymdaǵy jyly turǵyn úılerdiń sý astynda qalýyn boldyrmaý úshin jergilikti atqarýshy organdar eldi mekenderden 9-dan astam mıllıon tekshe metr qar shyǵardy, qardy shyǵarý jumystary áli de jalǵasýda. Iri aýqymdy sý tasqynyn joıý úshin Ishki ister mınıstrliginiń jeke quramynan 9 myńǵa jýyq adam jáne myńnan astam birlik tehnıka, 220 birlik júzý quraly ázirlikte tur. Kún jylynǵan jaǵdaıda qar qory kóp óńirlerge qosymsha kúshter men quraldar jiberiledi. Al «jaman aıtpaı jaqsy joq» degendeı, V.Bekkerdiń aıtýynsha, ústimizdegi jyly Qazaqstanda 800 eldi mekende sý deńgeıi kóterilýi ábden múmkin kórinedi. Sóıtip, bekitil­gen josparǵa sáıkes, sý basýy múmkin aýmaqtar aıqyndalǵan. Kóktemgi sý tasqyny kezinde elimiz boıynsha 807 eldi mekendi sý basýy múmkin. Osyǵan baılanysty «saqtyqta qorlyq joq» degendeı, aldyn ala 1 mln. 250 myń adam turatyn aımaqtar qamtylýy múmkin. Bul josparǵa sáıkes, táýekeldi aımaqtar da belgilengen kórinedi. Sóı­tip turǵyndardy qaýipsiz jerge kóshirý maqsatymen jergilikti at­qarýshy organdar ondaı oryndardy daıarlap qoıǵan sekildi. Osyǵan sáıkes buryn habarlan­ǵanyndaı, barlyq deńgeıdegi ákimdikter tótenshe jaǵdaılardyń aldyn alý jáne joıý jónindegi komıssııanyń 276 otyrysyn ótkizgen bolatyn. Sondyqtan da ótken jyldaǵy jaǵdaı bıyl, áıteýir qaıtalanbaýy múmkin degen senim basym deıdi. Jalpy elimiz boıynsha Kazgıdromettiń aldyn ala boljamyna toqtalatyn bolsaq, ásirese, Aqmola, Aqtóbe, Qostanaı, Qaraǵandy jáne Soltústik Qazaqstan oblystarynda bıyl kóktemde qar sýynyń eleýli kólemi bolýy múmkin dep boljanǵan bolatyn. Buǵan qosa tasqyn sý kóterilý qaýpi Shyǵys Qazaqstan jáne Almaty oblystarynda da bolýy yqtımal. Sebebi, ózen basseıinderi men Jetisý jáne Ile Alataýy jotalarynda jınalǵan qardyń qalyńdyǵy ótken jylǵa qaraǵanda 1,5 esege artyq bolyp tur. Sol sııaqty eger aýa raıy kúrt jylyna qalǵan jaǵdaıda qyzyl sý basý qaýpi Qaraǵandy, Aqmola, Soltústik Qazaqstan oblystaryndaǵy Esil, Nura, Sarysý jaǵasynda ornalasqan eldi mekenderinde de týyndaýy ábden kádik, deıdi mamandar. Aleksandr Tasbolatov, «Egemen Qazaqstan».