Kináli – qatqan jer men tez jylynyp ketken kún

Keshe Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde kóktemgi sý tasqynyna qatysty baspasóz máslıhaty ótti. Onda Ishki ister mınıstrligi Tótenshe jaǵdaılar komıtetiniń tóraǵasy Vladımır Bekker bıylǵy oryn alǵan sý tasqyndaryna negizinen qatqan jer men kúrt ysyǵan kún kináli ekenin aıtty. Komıtet tóraǵasynyń kel­tir­gen málimetterine qarasaq, kók­temgi sý tasqynyna daıyndyq ju­mystary óte jaqsy júrgizilgen. Áıtkenmen, sý tasqyny kútilmegen qalalar men eldi mekender jaǵdaıdy kúrdelendirip jibergen. Búgingi kúnge deıin sý tasqynyna urynyp, memlekettiń kómegine zárý bolyp otyrǵan adamdardyń sany anyq bolmaǵanymen, qaı jerde qandaı qutqarý jumystary júrgizilip jatqany jóninde tolyq aqparat bar. Mysaly, osy kezge deıin sý basqan 535 úıdiń 421-inen sýdy basqa baǵytqa buryp áketý jumystary júrgizilgen. Apatty aımaqtardan 969 adam evakýasııa­lanyp, 17 jan qıyn jaǵdaıdan qutqarylypty. Dál qazirgi ýaqytta 504 adam óz úıine qaıta oralyp, 437 adam týystaryn panalap otyr eken. Al evakýasııalaý pýnktterinde 30-ǵa jýyq adam bar kórinedi. Áıtse de, birqatar mal shyǵyny bolǵan. Sý tasqyny bastalǵan kezden osy kúnge deıin 2 488 iri qara mal qyrǵa aıdalyp, aman qalǵanymen, 65 bas qara mal ólimge ushyrapty. Komıtet tóraǵasy jergilikti jerlerdegi bólimshe qyzmetkerleri men óńir basshylary tııanaqty jumys istegendikten osyndaı az shyǵyn bolǵanyn aıtty. «Mınıstrlik ortalyq jáne jergilikti organdarmen birlesip, sý tasqynynyń aldyn alý maqsatynda 90 shaqyrymnan astam qorǵanys bógetin saldy. Oǵan qosa, 455 bógetti jóndeýden ótkizdi. 180 shaqyrym uzyndyqtaǵy sý qoımalarynyń jaǵajaıy men túbi bekitildi. 87 shaqyrym sý tasý qaýpi bar ózenderdiń baǵyttary keńeıtilip, ózgertildi. Eki myń shaqyrymnan astam sý arnasy tazartyldy», degen V.Bekker, aǵymdaǵy jyly sý tasqynynyń aldyn alý jáne odan kelgen zardapty joıý úshin 27,5 tonna kóleminde janar-jaǵarmaı qory, 400 myń tonnadan astam ınertti materıal, 1,3 mln. qap pen 150 tonna jarylǵysh zat ázirlengenin aıtty. Jýrnalısterdiń elordaǵa qatysty qoıǵan suraǵyna, «Astanany sý basý qaýpi joq. Vıacheslav sý qoımasy artyq sýdan ýaqytyly bosatyldy. Bul sý tasqynynyń «sharyqtaý sheginde» barlyq sýdy qabyldaýǵa múmkindik berdi» degen komıtet tóraǵasy, sý qoımasynan 6 sáýirden bastap artyq sý bosatyla bastaǵanyn aıtty. Búgingi tańda sekýndyna 110 metrge jýyq sý tógilip jatyr eken. Qazirgi kúnde jaǵdaıy qıyndap turǵan Soltústik Qazaqstan oblysynda aýdandyq ákimdikter sý tasý qaýpine keshendi túrde baǵa bere almaǵan kórinedi. «Aldyn ala daıyndyq sharalaryna qaramastan, Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy sý tasqynynyń alǵashqy nátıjeleri bir máseleni ańǵartty. Aýdandyq ákimdikter aýa raıyn eskerip, qaýiptiń saldaryna keshendi túrde baǵa bere almaǵan syńaıly. Osylaısha, Soltústik Qazaqstan oblysynyń Taıynsha aýdanynda sý basqan 8 eldi mekenniń 6-yn jergilikti bılik sý baspaıdy dep oılaǵan», dedi V.Bekker. Baspasóz máslıhatynda bolǵan áńgimeniń toqeterin aıtar bolsaq, komıtet tóraǵasy bıylǵy sý tasqynyna birneshe faktorlar áser etkenin kóldeneń tartady. Solardyń eń bastysy, kúzde sý tereńge sińip, qysta toń bolyp qatyp qalǵan. Oǵan qosa, Soltústik Qazaqstan oblysynda qar qalyń túsken. Kún kúrt jylynǵanda, erigen qardyń sýy jerge birden sińbeı, jan-jaqqa jaıylyp ketken. Soǵan qaraǵanda, sý tasqynyna kináli tosynnan ysyǵan kún men jibimeı jatyp alǵan toń bolyp shyǵady. Nurbaı ELMURATOV, «Egemen Qazaqstan.