Naýqanǵa daıyndyq oıdaǵydaı

Oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń málimetinshe, bıyl oblys alqaptaryndaǵy 675400 gektarǵa dándi daqyldar, 152600 gektarǵa maıly daqyldar, 17500 gektarǵa kartop jáne 5700 gektarǵa baqsha daqyldary sebilmek. Egis alqabynyń basym bóligi Ertis, Jelezın jáne Ýspen aýdandaryna tıesili. Bıylǵy jyldyń taǵy bir jańalyǵy – jylda kartop ósirip mol ónim alatyn pavlodarlyq sharýashylyqtar endi pııaz ekpekshi. Kóktemgi egis jumystaryna daıyndyqtyń barysy týraly oblystyq ákimdikte arnaıy jıyn ótti. Jıynda «QazAgro» AQ-tyń qurylymdyq bólimsheleri óńirdiń aýylsharýashylyq taýar óndirýshilerine 1,2 mlrd. teńge kóleminde qarajat bólip otyrǵany da aıtyldy. Sýarmaly egistik alqaptarynyń aýdanyn 2018 jylǵa qaraı 52 myń gektarǵa deıin ulǵaıtý boıynsha is-sharalar josparynyń sheńberinde bıyl 4,0 myń gektar jerdi qoldanysqa engizý kózdelgen. Kóktemgi egis ju­mystaryna 15 myń tonna ar­zandatylǵan dızel otyny bó­lin­di. Operatorlardyń qyzmetin esep­ke alǵanda, aýylsharýashylyq taýar óndirýshileri úshin jaǵarmaı quny lıtrine 82 teńgeni quraıdy. Bul – naryqtaǵy baǵadan 17 pa­ıyzǵa tómen. Mysaly, oblystaǵy Ertis aýdanynda bıyl egis alqabynyń kólemi 242 myń gektarǵa jetip otyr. Astyqty aýdan jyl saıyn alqap kólemin kóbeıtýde. Kóktemgi dala jumystary úshin oblys dıqandaryna 15000 tonna arzandatylǵan janar-jaǵarmaı bólindi. Oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń habarynsha, janar-jaǵarmaı tasymalyna jaýapty operator retinde «Promservıs PV» seriktestigi bekitilipti. Kelisimsharttar jasaldy. Otynnyń 1 tonnasy – 97821 teńge, 1 lıtri 82 teńgeden bosatylýda. О́tken jyly ertistik dıqandar dándi daqyl alqabynan gektaryna ortasha eseppen 13,6 sentnerden ónim jınady. Dıqan­dar tuqymdy «Abaı», «Ertis TJ» sııaqty aýdandaǵy sharýashylyqtarynan satyp alýda. О́ıtkeni, aýdanda elıtaly tuqym daıyndaýmen aınalysatyn birneshe seriktestik bar. Bıyl jergilikti dıqandarǵa «Azyq-túlik kelisimshart korporasııasy» UQ» AQ arqyly 194 mıllıon teńge nesıe berilmekshi. Tipti, nesıeni aqshalaı nemese bıdaı túrinde qaıtarýǵa múmkindik bar. Kóktemgi dala jumystaryn júrgizýge 34 egý kesheni jumyldyrylmaq. Birinshi kezekte ylǵal únemdeý tehnologııasymen baılanysty. Nóldik tehnologııa degen ataýmen belgili bul ádis qazir álemde keń taraǵan. Dándi daqyldardyń ystyq-sýyqqa tózimdi jańa túrlerin paıdalanǵan jón. О́ıtkeni, olar aýa raıyna nemese jerdiń ylǵaldylyǵyna qara­mastan mol ónim bere beredi, deıdi dıqandar. Jalpy, aýdanda 37 sharýashylyq astyq, egin, ósimdik jáne mal sharýa­shy­lyǵy ónimderin ósirip, óndirýmen aınalysady. Erteń kúz aılarynda jınal­ǵan astyqty ysyrapsyz saqtaýǵa arnalǵan jalpy syıymdylyǵy 248,4 myń tonnalyq shaǵyn 106 qoıma salynypty. Al, Ertis aýdanynda jerdiń jalpy aýmaǵy 1019 myń ga bolsa, aýyl sharýashylyǵyna arnalǵan bóligi 915 myń ga jerdi alyp jatyr. Aýdandaǵy egis kóleminiń tórtten birin Abaı seriktestigi egedi. Astyqty alqaptyń ár gektarynan 9-10 sentnerden ónim alady. Bıdaıdy qapqa salyp saqtaıtyn argentınalyq ınnovasııany da júzege asyrdy. Qaptarda saqtalǵan astyqtyń sapasy joǵary, baǵasy qymbat. Osyndaı tásilmen bıdaıdy jańa astyq alǵan merzimge deıin saqtaıdy. Búginde oblys boıynsha tuqym alýǵa 6,8 myń tonna kóleminde ótinish túsken. Bul rette, «Tuqym sharýashylyǵyn damytýdy qoldaý» baǵdarlamasy boıynsha jergilikti bıýdjetten 230 mıllıon teńge bólindi. Sondyqtan, oblystyq ákimdik tarapynan aýyl sharýashylyǵy basqarmasy men «QazAgro» AQ-tyń qu­rylymdyq bólimshelerine kóktemgi egis jumystaryna nesıe berýdi qamtamasyz etý, qalalar men aýdandardyń ákimderine, aýyl sharýashylyǵy basqarmasyna arzandatylǵan dızel otynyn berilgen ýaqytynda tasymaldanýdy júrgizý, kóktemgi egis jumystaryn «Pavlodar ǵy­lymı-zertteý ınstıtýty» JShS-niń usy­nystary boıynsha aýylsharýashylyq da­qyldaryn egýdi tıimdi merzimde ótkizý boıynsha sharalardy qoldaný jóninde tapsyrmalar berildi. Farıda BYQAI, «Egemen Qazaqstan» Pavlodar oblysy