«Erler densaýlyǵy» atty baǵdarlamamyz álemdik brendke aınaldy

Myrzakárim ALShYNBAEV: «Erler densaýlyǵy» atty baǵdarlamamyz álemdik brendke aınaldy Táýelsizdikpen túıdeı qurdas, egemendigimizdiń eleń-alańynda negizi qalanǵan Almatydaǵy akademık B.Jarbosynov atyndaǵy ýrologııa ǵylymı ortalyǵy bıyl óziniń 25 jyldyǵyn atap ótpek. Qazirgi tańda atalmysh emdeý mekemesin ınnovasııalyq medısınalyq tehnologııa­larmen jabdyqtalǵan, álemniń jetekshi ýrologııalyq mekemelerimen terezesi teńesken dep aıtýǵa bola ma? 25 jylda 30 ǵylym doktoryn, 95 ǵylym kandıdatyn daıarlap shyǵarǵan ınstıtýt endigi jerde dúnıejúzilik dárejege kóterildi me? Biz bul jóninde «Akademık B.O.Jarbosynov atyndaǵy ýrologııa ǵylymı ortalyǵy» AQ prezıdenti, Memlekettik syılyqtyń laýreaty Myrzakárim ALShYNBAEVPEN áńgimelesken edik. – Myrzakárim Kárimuly, «Akademık B.O.Jarbosynov atyn­daǵy ýrologııa ǵylymı or­talyǵy» ǵylymı-zertteý ıns­tıtýty retinde alǵash qurylǵanda «jalǵyz doktor ınstıtýty» dep atalǵan eken? – Eger táýelsizdigimiz bolmasa, myna bizdiń ınstıtýttyń jaǵdaıy qazir múlde basqasha bolar edi. Burynǵydaı tek joǵary jaqqa jaltaqtap, Máskeýdiń aýzyna qarap otyrmaı, Qazaqstanda derbes ýro­logııalyq ǵylymı-zertteý ınstıtýtyn qurdyq. Biraq, ınstıtýtta sol kezde Qa­zaqstandaǵy ýrologııa salasyndaǵy jalǵyz medısına ǵylymdarynyń doktory, professor B.Jarbosynovtyń ózi ǵa­na boldy. Bastapqyda: «Jalǵyz ǵylym doktory bar ınstıtýt qalaı jumys isteıdi?» dep jurttyń bári tańdanǵany da, jumys istep kete­tinine kúmándanǵany da ras. Bizdiń ortalyq taqyr jerden qurylǵan joq, negizi boldy. Respýblıkalyq ýrologııa já­ne operatıvti nefrologııa or­talyǵynyń bazasynda jasaqtaldy. 1991 jyldyń sáýirinde iske kiristi. Sodan beri ınstıtýtta úlken ózge­rister bolyp, irgeli baǵdar­lama­lar iske asty. Onyń keshegisi men búgingisin salystyrýǵa bolmaıdy. Tipti, bizden attestasııadan ót­ken mamandar medısınalyq ýnı­versıtettiń kafedralarynda, qa­lalyq jáne oblystyq aýrýhanalarda úlken jetistikterge jetip, keıbiri medısınalyq ujymdardy basqaryp, al endi birqatary Kanada, Germanııa, AQSh, Grekııa, Bolgarııa, Izraıl, Reseı, Ýkraına sııaqty elderdegi medısınalyq uıymdarda qyzmet atqaryp júr. Qysqasy, biz Qazaqstan úshin ǵana emes, dúnıejúzine de jetek­shi ýrologtar daıyndadyq degen sóz. Osynyń bári birinshiden, táýelsizdik jyldarynda júzege asty. Ekinshiden, Elbasy Nursultan Nazarbaev barlyq kezde densaýlyq saqtaý salasynyń damýyna aıryqsha kóńil bólip, kómek kórsetti. Qazir bir ǵana bizdiń ǵylymı ortalyqtyń ózinde 7-8 mıllıon dollardyń medısınalyq apparattary tur. Búgingi tańda álemde qandaı ozyq medısınalyq tehnologııalar bolsa, sonyń bári osynda bar. Laproskopııalyq, endosko­pııalyq, álemdik brendtegi qural-jabdyqtardyń bárine qol jetkizdik. Al endi osy ujymnyń negizin qalaǵan akademık B.Jarbosynovtyń qazir ǵylymı ortalyqta músini bar jáne onyń atyndaǵy murajaı jumys isteıdi. – О́zińiz basqaryp otyrǵan mekeme – ǵylymı ortalyq qoı. Qazirgi tańda Qazaqstanda ýrologııa salasy damyp keledi dep aıtýǵa bola ma? – Búginde biz dúnıejúziniń je­tekshi ortalyqtarymen qoıan-qol­tyq jumys isteımiz. Mańdaıaldy medısına mekemelerimen tyǵyz baılanys ornatylǵan jáne soǵan saı mamandarymyz tájirıbe baıytyp otyrady. Bul arada mysal retinde, tek biz­diń ınstıtýtta ǵana qolǵa alynǵan, buryn eshbir jerde bolmaǵan «Erler densaýlyǵy» jobasyn aıt­­qym keledi. Bul baǵdarlama álem­dik brendke aınaldy. Basqa memleketterdegi áriptesterimiz balamasy joq osy bas­tamaǵa úlken qyzyǵýshylyq tanytty. О́zimizdiń bazamyzda Dúnıejúzilik kongress ótkizýge qol jetkizdik. Bul jıynǵa 24 memlekettiń professor, ýrolog-dárigerleri qatysty. Sol sııaqty, TMD memleketteri jas ǵalymdarynyń qatysýymen konferensııalar ótkizip kelemiz. Jyl saıyn bizde Qazaqstan ýrologtary Odaǵy ýroandrologııanyń kókeıkesti máselelerine arnalǵan ǵylymı pleným uıymdastyrylyp, oǵan Reseı, Ýkraına, Belarýs, Qyr­ǵyzstannyń jetekshi dáriger­lerin, jalpy aıtqanda 11 memle­kettiń ókilderin shaqyrdyq. Sol kongress pen halyqaralyq konferensııalar aıasynda tanymal professorlar ózekti taqyryptarǵa leksııalar oqyp, jas mamandar arasynda sheberlik sabaqtary ótki­zil­di. Alys-jaqynnan kelgen sheteldik mamandar bizdiń orta­lyq­pen tanysyp, jasap jatqan jumystarymyzǵa tańdanystaryn jasyrmaıdy. Irgeli ǵylymı-zert­teýlerge rızashylyqtaryn bil­­­dir­gen kezderi de az emes. Bul – bizge berilgen úlken baǵa. Ortalyqtyń ǵylymı zertteý­leri dúnıejúzilik deńgeıde moıyn­dalǵan. Qysqartyp aıtqannyń ózinde qazir biz ǵylymı-zertteýler jaǵy­nan bolsyn jáne tájirıbelik tur­ǵyda da sheteldik maqtaýly medısı­na mekemelerinen kem túspeımiz. Biz­diń ýrologııalyq ortalyq­tyń profes­sorlary eń kúr­deli otalardy zamanaýı ádistermen jasaıdy. Ortalyq Reseı, Ýkraına, Bela­rýs, О́zbekstan, Qyrǵyzstan, Ispa­nııanyń ýrologııalyq orta­lyq­ta­ry­men tyǵyz baılanysta. Ǵy­lymı zertteýlerimizdiń nátıjesi ha­lyqaralyq kongresterde – Eý­ro­pada, Ulybrıtanııadaǵy Dú­nıejúzilik ýrologtar qaýym­das­tyǵynda, AQSh, Anglııa, Italııa, Germanııa jáne basqa ǵylymı forýmdarda jarııa etilgen. – Qaı salany bolsyn alǵa súı­reıtin myqty mamandar ekeni daýsyz. О́kinishke qaraı, keńestik júıeden qalǵan bir keleńsizdik – áli kúnge deıin kóp mekemede bi­likti kadr da, áıteýir ujym sanyn kóbeıtip ilinip-salynyp júr­gen­der de birdeı jalaqy alady... – Bizde eń kúrdeli otalar jasaıtyn, óz isiniń maıtalmany atanǵan, tájirıbe júzinde mashyq­tanǵan myqty ýrologtar arnaıy taǵaıyndalǵan jalaqy alady. Eger ǵylym doktory aıyna 200 myń tóńireginde tabys tabatyn bolsa, jetekshi professor-hırýrgtarǵa 300 myń teńge tólenedi. Sol sııaqty áleýmettik jaǵynan az qorǵalǵan qyzmetkerlerimizge de qosymsha qarajat kózderi qaras­tyrylǵan. Jalǵyzbasty analarǵa nemese kóp balalylarǵa aı saıyn 40 myń teńge ústeme beremiz. Bul tájirıbeni biz 1996-1997 jyldary qarjydan tapshylyq kórip otyrǵan kezimizde-aq bastaǵanbyz. Sol sııaqty jyl saıyn Ýrologııa ǵylymı ortalyǵynyń jas mamandaryna B.O. Jarbosynov atyndaǵy shákirtaqy belgilengen. – Sizdiń elimizde jylyna 300-ge tarta asa kúrdeli ýrologııalyq ota­lar jasaıtyn birden bir praktık hırýrg ekenińizdi bilemiz. Al endi ózińizdi jaqsy biletinder «óte talapshyl», «tym qatal» ekenińizdi aıtady. – Adamnyń ómiri oıynshyq emes. Barlyq ǵylymı zertteýlerge joǵary talap qoıatynymyz ras. Zertteý jumystarynyń anyq emestigine, nátıjesiniń joqtyǵyna bir túıir túsinistik tanytpaımyz. Bizdi naqty tabystarǵa jetkizgen osy talapshyldyq pen ujym áleýetiniń tolyq jumys isteýi. Eger qandaı da bir tabystarǵa qol jetkizsek, onyń bári jaýapkershiliktiń arqasynda júzege asty. Mysaly, 2009 jyly Qazaqstan Tutynýshylar lıgasynyń «Sapa belgisi» syılyǵy men Avstrııadan «Úzdik mekeme» halyqaralyq marapatyn aldyq. 2010 jyly Máskeýden «Myńjyldyq» júldesine qol jet­kizdik. 2011 jyly «Jyl tań­daýy» nomınasııasy boıynsha «Qazaq­stan Respýblıkasyndaǵy №1 úzdik klınıka» atanyp jáne osy joba aıasynda «Erler densaýlyǵy» atty baǵdarlamamyz úshin «Úzdik áleýmettik joba» syılyǵyna ıe boldyq. 25 jyl ishinde Ortalyqta 8 sa­lalyq ǵylymı-tehnıkalyq baǵ­darlama men 5 granttyq joba boıynsha zertteýler júrgizildi. – Osydan 25 jyl buryn jasalatyn otalar qazir ǵyly­mı or­talyqta ozyq tehnolo­gııa­lar­­men oryndalady. Aıyrma­shylyǵyn atap ótińizshi. – Buryn asqynǵan pıelonefrıt, adenoma, prostatıt, nesep tas­ty aýrýlary, qýyqasty bezderi otalarynyń bárin pyshaqqa salý kerek edi. Ashyq ádispen, ıaǵnı kesip, tilip alatynbyz. Qazirgi sol aýrý­lardyń 95 paıyzy endoskopııalyq, laproskopııalyq tásilmen emdeledi. Naýqasqa pyshaq tıgizbeı emdeý, qysqasy, aǵzaǵa barynsha az zaqym keltiretin ádispen ota jasaýdyń nátıjeleri óte joǵary. Máselen, 1991-2015 jyldar ara­lyǵynda quny 1 369 800 180 teńgeni quraıtyn 205 medısı­nalyq qural-jabdyq satyp al­dyq. Onyń ishinde rentgendi mýl­tıkeskindi kompıýterli tomograf, Modulith lıtotrıptorlary, rentgendi dıagnostıkalyq qondyrǵy, Ekstrakorporaldy soq­qy-tolqyndy lıtotrıptor, Luminos RF Classic rentgendi dıagnostıkalyq apparaty, Dornier Medilas joǵarǵy qýatty hırýrg lazer­li júıe, S-doǵaly mobıldi rentgen apparattary bar. Munan bólek, qarjylyq lızıng shartymen Auriga golmıevti hırýrgııalyq lazerine, jalpyhırýrgııalyq ota jasaıtyn beıneendoskopııalyq keshenine, Logiq P6 medısınalyq ýltradybysty dıagnostıkalyq júıesine qol jetkizdik.  – Ǵylymı ortalyq óz qa­lyp­tasýynda qandaı dáriger-ǵalym­darǵa qaryzdar? – Instıtýt ashylǵan kúnnen bas­tap ýrologııanyń damýyna ólsheýsiz eńbek sińirgen adamdar bar. Máselen, medısına ǵy­lym­darynyń doktory Oleg Maqa­janov atalyq beziniń qaıta qon­dyrý otasynyń ádisin meńgergen elimizdegi eń birinshi androlog maman, andrologııa bóliminiń meńgerýshisi. Bul kisiniń 1990 jyly Máskeýde qorǵalǵan doktorlyq dıssertasııa­sy krıptorhızmniń hırýrgııalyq eminiń jańa tásil­derine arnalǵan. Al medısına ǵylymdarynyń doktory Álibek Aıýbaev Qazaqstandaǵy balalar ýrologııasyndaǵy aldyńǵy qatarly mamannyń biri. Sol sııaqty medısına ǵylymdarynyń doktory, klınıkalyq-laboratorııalyq zertteý bóliminiń meńgerýshisi Asqar Ýrashevty aıtý kerek. Jalpy, ǵylymı ortalyqtyń aıaǵynan tik turyp ketýine tikeleı at salysqan ǵalym-dárigerler az emes. Qazir ǵylymı ortalyqta qoldary altyn, myńdaǵan naýqasqa sátti ota jasap, saýapqa bólenip kele jatqan professorlar Súnııat Qusymjanov, Marat Maqajanov, Aref Malıh, medısına ǵylymdarynyń kandıdaty Nurdos Qadyrbekov sııaqty myqty ýrologtar bar. – Siz erlerdiń de densaýlyǵyn memlekettik turǵydan qorǵaý jóninde másele kóterip júrgen ǵalym­syz. Joǵaryda atap ótken «Erlerdiń densaýlyǵy» baǵdarla­masy qandaı naqty nátıje berdi? – Bul baǵdarlamaǵa kezinde sheteldik áriptesterimiz kóp qyzy­ǵý­shylyq tanytqanyn aıtyp otyrmyz. Baǵdarlama aıasynda 25 myńnan astam er-azamattyń densaýlyǵyn jan-jaqty tekserýden ótkizippiz. Biz, dárigerler qolymyzdan ne ke­ledi, sonyń bárin jasadyq. Bul joba saty-satysymen júr­gizildi. Baǵdarlamany júzege asyrýdyń kelesi kezeńi «Erler densaý­lyǵy mektebi» boldy. Osy­nyń sheńberinde respýblıkanyń barlyq óńirlerinde 2 myńnan astam er adam men jasóspirim zert­teldi, 20 myńnan asa taldaý­lar men zertteýler júrgizildi, 83,3% jaǵdaıda ýroandrologııalyq aýytqý anyqtaldy. Andrologııa, endokrı­nologııa, kardıologııa, psıhologııa salasynda tájirıbeli mamandar 80-nen asa leksııa oqydy. Atalmysh baǵdarlamany júzege asyrý prosesinde er adamdar densaýlyǵy problemalaryn sheshýge pánaralyq tásil boıynsha túrli jastaǵy naýqastardy emdeýge mindetti túrde qatysatyn barlyq mamandar múddelilik bildirdi. Baǵdarlamany ári qaraı júzege asyrý barysynda óńirlik «Erler densaýlyǵy jáne otbasylyq uzaq ómir ortalyqtary» ashyldy. Ortalyq jumysynyń nátıjeleri boıynsha búkil elimizde 2013 jyly 6 myńnan asa, 2014 jyly 26 myń, al 2015 jyly 44 606 er adam tek­serilip, emdeldi. Qazirgi ýaqytta «Erler densaý­lyǵy jáne otbasylyq uzaq ómir ortalyqtary» elimizdiń 14 oblysynda, sondaı-aq, Almaty jáne Astana qalalarynda jumys isteıdi. – Demografııa máselesin er-azamattardyń densaýlyǵynan bó­lip qaraýǵa bolmaıtyny bel­gili. Zertteý jumystarynyń nátı­jesi qandaı? – Zertteýler nátıjesi Qazaq­stan ýrologtarynyń 2012 jylǵy plenýmynda málimdelgen, sol kezde sheteldik mamandar bul zert­teýlerdiń biregeıligin atap ótken bolatyn. Qazaqstanda alǵash ret «Erler densaýlyǵy. О́mir sapasy. Pán- a­ra­lyq tásil» kongresi men VIII ISSAM kongresin ótkizgenimizde, oǵan qatysýshylar «Erler densaý­lyǵy» baǵdarlamasynyń mańyz­dylyǵyn moıyndap, ony er adamdar máselesin sheshýdiń qazaqstandyq joly dep atady. «Erler densaýlyǵy» baǵdar­lamasy aıasynda elimizde er-azamat­tardyń densaýlyǵyna arnal­ǵan 2 aýqymdy skrınıngtik zertteý júrgizildi. Qyzylorda oblysynda skrınıngtik zertteý boıynsha qanatqaqty joba bastaldy. B.O.Jarbosynov atyndaǵy Ýro­logııa ǵylymı ortalyǵynyń máli­metteri arqyly 14 oblysta jáne Almaty men Astana qala­larynda turatyn 25 myńnan asa er adamnyń urpaq jalǵastyrý júıesiniń jaı-kúıine skrınıngtik zertteý júrgizildi. Nátıjesinde erektıldi dısfýnksııa belgileri er adamdardyń 56,3 paıyzynda, fertıldiliktiń buzylý belgisi 30,4 paıyzynda, jynys joldary arqyly beriletin juqpaly aýrýlar 42,4 paıyzynda anyqtaldy. Tehnogendik aımaqta jumys isteı­tin 26 myń er adamnyń, munaı salasyndaǵy jumysshylardyń 63,5 paıyzynda jáne tústi metallýrgııa óndirisinde jumys isteı­tin azamattardyń 53,2 paıyzynda urpaq jalǵastyrý qyzmetiniń buzylǵandyǵy anyqtaldy. Al gıpertonııalyq aýrýǵa ushy­raǵandardyń 72 paıyzynda, qant dıabetimen aýyratyndardyń 69 paıyzyna erektıldik qyzmettiń ártúrli deńgeıde buzylýy men gıpogonadızm dıagnozy qoıyldy. Mundaı statıstıka erkekterdi oılantýy kerek. – 2011 jyly Densaýlyq saq­taý mınıstrliginiń arnaıy buı­ryǵymen ýrologııalyq pro­fıl­degi 36 túrli dıagnozǵa joǵa­ry maman­dandyrylǵan jedel me­dı­sınalyq kómek kórsetýge qol jetkizgen ekensizder? – Bizde qazir nesep jynys múshelerine jasalatyn otalar­dyń bar­lyq túri oryndala­dy. Ýro­logııalyq aýrýlardy zert­teý jáne em­deýdiń jańa ádis­teri tolyǵymen endirilip, meńge­ril­gen. Máselen, gıdronefroz, nesep joldarynyń ota­dan keıin­gi zaqymdaryn, nesep-jynys jy­laýyqtaryn emdeýde, plastı­kalyq-óńdeý otalarynda ozyq medı­sına­lyq tehnologııalardy meńgerý jumystary úzdiksiz jalǵasýda. Sondaı-aq, endobeınehı­rýr­gııalyq dıagnostıkada, ýrologııalyq aýrýlardy zert­teýde, ásirese erkek­terdiń uryq­syzdyǵy men jedel plas­­tıkalyq otalar jasaýda ınno­va­sııalyq qu­ral-jabdyqtardy qol­daný ádisi jolǵa qoıylǵan. Biraq, ókinishke qaraı, áli kúnge deıin bizdiń ortalyqqa basqa aımaq­tarda jasalǵan otalardan keıingi asqynýlardyń saldarynan keletin naýqastardyń sany azaımaı tur. Kóp jaǵdaıda hırýrgtardyń jibergen qateliginen bolatyn ıatro­gendi sıpattaǵy aýrýlarǵa qaıtadan operasııa jasalady. Keı jaǵdaıda bir naýqasqa birneshe ret qatarynan ota júrgizýge týra keledi. – Buryn nesep-tas aýrýlary, qýyq asty beziniń qatersiz gıperplazııasy, sozylmaly prostatıt pen pıelonefrıtke shaldyqqan naýqastar 20 kúndeı aýrýhanada tańylyp jatsa, búginde mundaı dertter 7 kúnde emdeledi eken? – Osy 25 jyl ishinde bizdegi naý­qastarǵa arnalǵan tósek-oryn­dar sany 240-tan 160-qa deıin qys­qardy. Kerisinshe, tósek aına­ly­mynyń joǵarylaýy, jatyp emdelý 14,9 táýlikten 7 táýlikke deıin qysqarýynyń nátıjesinde jumys ońtaılandyryldy, tıisinshe emdelgen naýqastardyń sany 4890 adamǵa deıin artty. Naýqastar aldyn ala tolyq zerttelip, klınıkaǵa jatqyzylýy nátıjesinde otadan keıingi tósek-kúnderiniń sany qys­qardy. Oǵan qosa, qazir otalar zamanaýı tehnologııalarmen jasalady. Iаǵnı, aǵzaǵa barynsha az zaqym keltiretin otalardan keıin jáne ishki aýdıtpen bakylaýdyń jaqsarýy arqasynda naýqastardyń aýrýhanada jatý kúnderi azaıdy. Mysalǵa alatyn bolsaq, kezinde túbekshe nesep aǵar segmentiniń plastıkasy, jylan kózdiń plastıkasy, nesep aǵardyń plastıkasy, marjan tárizdi tas kezindegi otalarda naýqastar 40 táýlik jatsa, qazir onyń merzimi 8-12 táýlikke qysqardy. Eger 1991 jyly túsken naýqas­tardyń 46,7 paıyzyna ǵana ota jasalsa, 2015 jyly 97,1 paıyzyna ota jasaldy. Stasıonarlyq emniń kymbat ekendigi belgili, sol sebepten sońǵy jyldary Ortalyqqa naýqastar tek ota jasatýǵa ǵana jatady. Buǵan kúndizgi stasıonardyń, ambýlatorııalyq hırýrgııanyń damýymen qol jetkizdik. Máselen, ozyq tehnologııalardy engizý arqy­ly nesep joldaryndaǵy tastardy dıstansııalyq jolmen nemese tikeleı janasý arqyly úgitý, aǵza­daǵy basqa ishki múshelerge barynsha zaqym keltirmeı opera­sııalyq jolmen tikeleı búırektegi, nesep joldaryndaǵy tastardy alý sátti júzege asyrylyp jatyr. Bul operasııalar kesý-tilýsiz iske asady. Atalmysh ádisterdiń bári endoskopııalyq sıpatqa ıe. – Árıne, myqty mamandar daıarlaý, ınnovasııalyq tehno­logııalarǵa qol jetkizý, jetek­shi hırýrgtardy, jas kadr­lardy materıaldyq turǵyda qol­daý úlken qarajatsyz júzege aspaı­dy ǵoı? – Bizdiń ǵylymı ortalyq aksıo­nerlik qoǵam bolǵandyqtan, qarjylandyrý birneshe baǵdarlama boıynsha, ıaǵnı tegin medısınalyq kómektiń kepildendirilgen kólemi arqyly, ǵylymı-tehnıkalyq baǵ­darlamalar, bazalyq qarjy­landyrý, ǵylymı kadrlardy daıarlaý, ýnıversıtetten keıin bilim berý, sonymen qatar aqyly qyzmet kórsetý esebinen júzege asady. Jyl saıyn memleketten táý­liktik stasıonarlyq maman­dan­dy­rylǵan jáne joǵary maman­dandyrylǵan medısınalyq kómek kórsetý úshin memlekettik tapsyrys qabyldaıdy. Jalpy, qarjy­landyrý kólemi 25 jyl ishinde 26 ese kóbeıdi. Iаǵnı, 33 378 200 teńge­den 885 616 863 teńgege deıin ósip, barlyǵy 8 130 750 340 teńgeni qurady. «Tegin medısınalyq kómektiń kepildik berilgen kólemi (GOBMP)» baǵdarlamasyn qarjylandyrý 1991 jyldan 2015 jylǵa deıin 20 ese, ıaǵnı 27 647 200-den 542 507 867 teńgege ósken. Jalpy, «Tegin medısınalyq kómektiń kepildik berilgen kólemi (GOBMP)» boıynsha 4 088 967 316 teńge boldy. «Akademık B.O.Jarbosynov atyndaǵy Ýrologııa ǵylymı orta­lyǵy» aqyly qyzmet kórsetedi, onyń da aıtarlyqtaı kólemi 1994 jyldan 2015 jylǵa deıin 116 esege, ıaǵnı 2 133 200 teńgeden 249 104 459 teńgege deıin kóbeıdi. Qazir biz elimizdiń barlyq ob­lys­tarynan keletin naýqastarǵa ǵana emes, kórshi elderden kelgen ýrologııalyq naýqastarǵa tolyq kólemde aqyly medısınalyq qyzmet kórsetemiz. Aqyly medısınalyq qyzmetti damytýdyń arqasynda kezinde ortalyqqa asa qajetti medısı­nalyq qural-jabdyqtar satyp alýǵa, sta­sıo­narlyq qyzmettiń sapasyn jaqsartýǵa múmkindik týdy. – Áńgimeńizge rahmet! Áńgimelesken Aınash ESALI, «Egemen Qazaqstan» ALMATY Sýretterdi túsirgen Aıtjan MURZANOV