Táýbe

Jar basyna qamalyp, Jarty lashyq tigersiń. Buqar jyraý О́shken janyp, nur taraıdy shyraqtan, Esten ketpes estelikter sóılese. Ǵalym Jaılybaı Qus qanatymen jazda jylymyq tart­ty. Ústirttiń jeti jurt kóshken qula­dúzinen jaryp ótetin qus joly kúdi­reıgen bulan jon Arqanyń jer-sýyna kól­beıdi. Jer-jahanda bul qııandy qudaı kóshke jaratqan. Kókte ushar qus­tyń izimen, tómende ordaly qulannyń sońynan kóshken babasy. Sodan bermen kó­galdy belderdi ıen jaılap, mal ósirip, Qutymnyń qý shoqysynan Balqantaýǵa deıin aı týsa Temirqazyqqa súıenip, adas­paı júre beretin edi. Bóriniń aıy dolyra qysqanda Torǵaı oıpatynan údeı soqqan jel quzǵa yq bolmaı, Arqadan Syr boıyna qalyń arqar aýyp jóneledi. Altaı-qarpyqtyń ıen jaılaýy qulazıdy. Ilgeride kóship-qoný úzilmeı turǵanda bul dalany burynǵylar «ish jaq» dep ataǵan eken. Orta júz arǵyn, baǵanaly naıman, qypshaq, kereı, ýaq pen Kishi júz alshyn, tama, jaǵalbaıly rýlary ejelden qonys qylǵan. Sonaý aq patsha altyn taqtan qulaǵan mejeli kezeńnen bermen qyryq jyl ótip, qazan jańardy. El ishinde jylqyshy men qoıshydan ózgesi otyryqshyǵa kóndikti. Kókek aıynda Ulytaý selge baýyryn tóseıdi. Saı-saladan sarqyraı tasyǵan, erigen qar sýy taýdaǵy aıýdyń úńgirine tolady. Borandy qystyń jartysy ótip, bóriniń aıynda bir jambasyna aýnap uıyqtaǵan aıýdyń sol jambasy endi muz yzǵary aıyqpaǵan selge, qursaýly syzǵa shydas bermeıdi. Alty aı qys uıqydan aıý óstip oıanady. Jeti Keńgirdiń sýynan ushqan jyl qustary leg-legimen Qorǵaljyn kólin panalaıdy. Kóktal, Sarysý men Atasý­dyń ný qamysynyń ishi tolǵan uıada ju­myrtqasyn shaıqaltyp qaz-úırek, qý, aqbas tyrna ushyp-qonady. Balqashqa jer astymen quıatyn To­qyraýyn ózeni boıyndaǵy aýyldan kel­gen dadan tobyqty naǵashysy qutty qonaq bolyp shyqty. Jap-jazyq jazıraly alqaptaǵy týǵan aýylyna Ereımen oraldy. Arap qyrdyń etegindegi shaǵyn aýyl jasyl eńiste, Sarysý ózeniniń ja­ǵasynda ornalasqan. Bir sheti qalyń qorym. Ar jaǵy Betpaqtyń baıalyshty shólimen shektesedi. Ereımen 1939 jyldyń kúzinde áskerge alynyp, ǵaıyptyń qusyndaı iz-túzsiz joǵalǵan edi. Soǵysta el ony óldige sa­naǵan, aqyry janazasy syrtynan shy­ǵarylyp, on shaqty jyl ishinde jesiri Aqynaı juma saıyn duǵa tıe bersin dep yrymyn jasaıtyn. Kebin kıgen kelmeıdi, kebenek kıgen keledi dep otyrýshy edi kımeshekti analary jaryqtyq. Sol sóz rasqa aınaldy. О́lgen er jer tańdamaıdy, esil jar kómýsiz qaldy-aý dep qaıǵylanyp júrgende 1948 jyly jazǵyturym Ereımen otbasyna qaıtyp oraldy. On shaqty jyl qaıda qańǵyp júrgenin bir qudaı biledi. Orystyń órt shalǵan ormanynda fashıspen soǵysyp, nemiske tutqyn bolǵan eken. Aqynaı sertine berik kelinshek edi. О́zi joqtyń kózi joq dep solqyldaq kúı keshpegen. Minezi adýyn, atasy tekti. Bir kúnde basynan ushqan baǵy qaıta qon­dy, qyryq shyraqty eken. Aqynaıdyń Ereı­menmen jylap kóriskeni eldiń kó­kirek sherin aǵytyp, múlgigen moladaǵy arýaqtardy bir aýnatyp jatqyzǵandaı boldy. Arǵynda tegine aqyndyq kıe qonǵan Toqanyń qyzy ǵoı, qaıtqan qaz­ben qosa oralǵan kúıeýine joqtaý emes, qaýyshý jyryn arnap, suńqyldap bir basyldy. Mustafanyń qyzy Aqynaı. Daýysy atalas aǵaıyny Seıfollanyń Qarashiliktegi sáni qashqan tozyńqy qys­taýyna deıin jańǵyrdy. Úıirli kıik josylǵandaı ashy zar azadan táýbe sa­rynǵa aýysqan. Bul aýyldyń eski aty Túgisken. Munda bir-birine bóten adamdar joq, yntymaǵy jarasqan, jaǵdaılary birkelki jurt. Aýyldaǵy qarasha úılerdiń turmysy birdeı, taqtaı tóselmegen taqyrǵa kıiz, syrmaq, tekemetti jaıyp tastap, árneni syltaýratyp toı qylýǵa áýes. Soǵys aıaq­talǵaly eldiń eńsesi kóterilgen. Qa­raly qaǵaz talaı oshaqtyń tútinin óshirgeli bular tamshydaı qýanyshqa laıym muqtaj. Eldiń baq ańsaǵan meıiri men peıili soǵystan sońǵy joqshylyqty sezdirmeı jiberýge tatıdy. Bular she­tinen qonaqshyl, yrdý-dyrdýdy jandary súıedi. Birdiń qýanyshy kópke ortaq, jalqynyń qaıǵysyn el bir kisideı kó­teredi. Bul aýylda jasyryn dáneńe joq. Toqanyń bir jasóspirim balasynyń keýdesinde Aqynaı apasynyń saryny saqtalyp qaldy. Sarysýdyń quba jonynda aýyldyń tap irgesinen kıik jıi josylady. Sol zamat álgi uldyń kózine altyn kıik elestep ketti. Saryny ǵajaıyp jyr­ǵa suqtanǵan bolar. Anasy Aqtorsyq úıine Aqynaı apasy kelse otaǵasynyń apa-qaryndasy emes, tap bir erkek kindikti aǵa-inisindeı kórip, aıryqsha mártebemen qonaq qylady. Ol asyqpaı eki-úsh kún qona jatyp ketedi, sonda anasy qatty qýanatyn. Aqynaıdyń astyna Aqtorsyq áýeli kógeris órnek júrgizgen jańa syrmaqty júkaıaqtan alyp tósep, onyń ústine quraq kórpeni qalyńdap salǵyzyp, báıek bolady. Ekeýi aqqumandy shoqtan túsirmeı qanyp iship, jyly-jumsaqty kertip jep, uzaq áńgime-dúken qurýdan jalyqpaıdy. Aqynaı tátesi qolyndaǵy júzik, saqınasyn úıde júr­gen kelinderine taratyp beredi.To­marly sýlardyń basynda eń alǵash qa­lyńdyq bolyp, kúıeý jigitimen ońasha jolyqqanda salǵan kúmis júzikti ózi taǵady. Alpysynshy jyldardyń aıaǵyna deıin bul elde araq ishetin adam sırek edi. Soǵystan oralǵandar, maıdan kórgen biren-saran qazaq araq ishse, aýyldyń ańqaý balalaryna dúken ishinde orystyń araǵyn satyp alyp, áńgime ústinde qyrly stakanmen qaǵyp salyp turatyn úlkender mádenıetti tárizdenip kórinetin. Sebebi, olar geografııa páninen oqıtyn kartadaǵy qııan jerlerdi, Eýropanyń iri qalalaryn kózimen kórip, bilip keldi. Soǵystan kelgender qany buzylyp, tilersekten qan keshkender, olarǵa araq ishý aıyp-sham emes dep uǵady el. Kontýzııa almasa buryn aýzyna tatyp almaıtyn esil erlerdiń ashy sý­dy iship ne jy­ny bar. Ýdy ý qaı­ta­ra­dy. Kózge kó­rin­beı­tin jara­qat­tary kún raıy buzylǵanda syz­da­sa, araqtyń ýytymen jeńbekke jaqsy desedi jón biletinder. Ereımen anda-sanda araq iship qoıady. Ol sovhozda qoıshynyń kómekshisi, keı­de qaraýyl bolyp, jeńil-jelpi jumys­tardy isteıdi. О́zi áńgimeni kóp aıtpaıdy, sózge sarań. Ereımen týǵan dalasyna tabany tıi­simen qara jerge jata qalyp aýnaǵan. Imanaqtyń kókmunar taýyna jetip, qulshylyǵyn, rızashylyǵyn qudaıǵa kúbirlep aıtýǵa asyqty. Jebeýshi ıe adam kúbirin taý arqyly estıdi dep ákesi aıt­qan ósıet sóz jadynan óshken joq. Adam taýǵa, taý Táńirige aıtady. Ol bir kúni bul tilegine jetti. Jaqpar tastyń jıeginde otyryp, táýbesine túsip, rıza júregin aqtardy. Keýdesin qysqan at basyn­daı sher tolqyp shyqty, sońy appaq nur­daı alǵysqa ulasty. Tómengi el jaǵalbaılynyń jaılaýy­nan ishetin bal qymyz dámin saǵynatyn. Ata-babasynyń basqan izi sonda saırap jatyr. Bul eldiń malynyń súti qoıý, kúshi shópten, kókoraı shalǵyn kógendegi qozy-laqtyń arqasyn jaýyp turady. Jas balany kók quraq júrgizbeı qoıady. Nuraǵa jetpeı aǵatyn Qulanótpes pen Úshkóńniń sýy betegeli jasyl belderdiń kúmis belbeýindeı sozylady. Arasy shoq-shoq toǵaı ósken. Qyzyltaýdyń qynaly tasynan bala qus bir qudaı násip etken soń qaraqatty, moıyldy, búldirgendi ózekke quldyrańdap ushyp shyǵatyn. Bulaq kóp, baýyry jasyl. Ereımen araq ishse arqasy qozyp, erlik jasaýǵa umtylǵandaı alǵa kımelep: «Za Stalına!» dep aıqaılaıdy. Túsiniksizdeý sóziniń keıi oryssha, keıi nemisshe, ýralaǵan daýysyn aýyl túgel estıdi. Ásirese, mektepten qaıtqan boqsha arqalaǵan balalar úshin onyń bul tosyn minezi erekshe qyzyq kórinedi. О́zi mas, ánsheıinde buıyǵylaý, momyn adamnyń qubylyp shyǵa kelgenin kórgende, bala bitken Ereımenniń qasynda topyrlap qarap turady. Kózderine avtomat asynyp, qaptap, aınala qorshap kele jatqan fashıster elestep ketedi. Jetimek balalar áke kegin alarman kúı keshedi. Uzamaı Ereımen kókeleri aýzynan aq kóbik atyp, jer súze qulaıdy. Sol jatqannan mol jatady. Aǵaıyn Ereımenniń ustamasy bar ekenin biledi, sum soǵystan tapqany. Aýylda jazda qum kóshedi, ystyq jel ańyzaq úrleıdi. Kúıeýiniń mas bolyp sulap jatqanyn Aqynaı dereý estıdi. Aýyzsha habar jasyndaı jarqyldap jyldam jetkish. Arada anyq bes mınýt óter-ótpeste Aqynaı adymdap úıinen shyqqan. Qolynda úlken baqan. Bir jaq qoltyǵynda kıiz. Ana qazdaı mamyrlaı, Ereımen qulaǵan tusqa taıandy. Sońynda qaz balapanyndaı shubyryp, jeti balasy ilesedi. Ereımen jer oshaǵyna aman oralysymen, Aqynaı balany edel-jedel týyp tastaǵan. Balalary qolyna bir-bir zat ustaıdy, eresegi aýyryna, kenjesi jeńiline ıe. Uldary samaýyr, shelek, shot, qyzdary kórpe, legen, dastarqan, aqquman, shynashaqtaıy bolsa qasyq pen kese ákele jatady. Tamyzyqqa bu­tarlanǵan aǵashty bireýi arqalaǵan. Aqynaı denesi asa bir qapsaǵaı, súıegi iri, erkek tulǵaly áıel. Ereımen súıip alǵan qosaǵynyń jarty denesindeı qaǵilez. Mańaıda topyrlap úımeleı qa­latyn ańdýyl bala ataýly aǵa qýyr­shaqtaı, apa eńgezerdeı qalpyna tańyrqaı qaraýdan jalyqpaıdy. Kún astynda óli uıqyǵa batqan eriniń basyna Aqynaı jalǵyz baqanmen qos tikken. Bir jaq basy asha, uzyn aǵashty kıizben eki-úsh aınaldyra orasa baspana daıyn. Qasterli qara qosqa túlki tymaǵyna muz qatqan jylqyshy jigitter Arqanyń aqtútek, bórili aıazdarynda qystap shyǵa beretin. Ereımenniń astyna syrmaq, onyń ústine kórpe tósep, qosaǵy erin jas balasha kóterip jumsaqqa jatqyzady. Ereımen dym sezbeı tastaı qatyp, uzaq uıyqtaıdy. Bul mezgilde onyń balalary únsiz qımyldap, sharýany tap-tuınaqtaı jaıǵap jiberer edi. Árqaısysy óz isin biledi. Bir ul otyn jaqsa, ekinshi ul sý daıyndaıdy. Syrt kózge bular otbasymen erigip, qydyryp shyqqan tárizdi áser etedi. Samaýyr sarqyldap qaı­naıdy. Sol kezde Ereımen oıanady, yńyr­syp, beti-basy qum jabysyp, albas­ty basqandaı myjyraıyp, birtúrli shógip oıanady. Er­ninde, saqal-murtynda aq kóbiktiń aıǵyz izi qalǵan. Aqynaı legendegi jyly sýmen eriniń beti-qolyn jýyp, ústi­niń shańyn qaǵady. Endi ol kúbirlep, ishinen duǵa oqyp, erin ushyqtaıdy, jer ushyq bergen mezetti erli-zaıypty ekeýdiń óz balalarymen qosa ózge balalar qalt jibermeı baǵyp turady. – Qaraǵym, Ereımen, sen my­na shańyraqtyń tiregisiń ǵoı, balalar qorqyp qaldy ǵoı, – dep til qatqan Aqynaı. Ereımen uıań júzi tómenshiktep, uıaly kózin jerge salyp, ıini túsip otyrady. Bala-shaǵasy men jary­nyń betine qaraýǵa júzi joq, jarytyp lám-mım demeıdi. Dastarqan jaıylyp, ústine qurt, maı, irimshikpen qosa, oqta-tekte qorjyn arqalap kep ózbek saýdager satatyn naýat degen tátti qant qosa qoıylady. Alys­tan ańdyǵan keı balanyń si­lekeıi shubyratyn tátti. Se­bebi, óz analary muny tańsyq as retinde syı qonaqqa saqtap, ábdireniń túbine tyǵyp qoıady.Naýatty Aqynaı etegine túıip ákeledi. Janqaltasynan qant shaqqyshyn sýyryp alyp, qant kesegin usaqtaıdy. Ereımenge Aqynaı úsh-tórt kese shaıdy zorlaǵandaı qylyp, shóli qan­ǵansha ishkizedi. Ereımen kese­sin tóńkergende samaıynan ter saýlaıdy. Aqynaı jibek bet oramalymen onyń terin súrtedi. Shaı ishilgen soń kesteli aq das­tarqan búkteledi. Qostyń ba­qa­nyn jyǵady. Endi Ereı­menniń úrim-butaǵy qaıtqan qazdaı tizilip, kelgen iz­derimen qarasha úıine qaıta oralady. Ereımen úsh-tórt aı jań­ǵyrǵansha araq qyrsyqqa jolamaıdy. Biraq ustamaly derti ishpesine taǵy qoımaıdy. Jyldyń tórt maýsymy tárizdi kezek aınalyp soǵady. Ol bul joly oıpań jerge tunǵan qaqtyń ústine qulady. Jer dymqyl, aýa syz, tumandy kúnniń tunjyry jer-kókti orap aldy. Aqynaı syryq baqandy bir qolyna, kıizdi bir qolyna ilip, lezde jetken. Eri qoıanshyq ustaǵandaı, aýzynan aq kóbik atyp, tilin shaınaı qulaǵan. Qara jer Ereımenniń óleń tósegindeı, qara tas mamyqtaı kórinedi. Jasyl oınaǵan kez bolsyn, kúzdiń qara sýyǵy bolsyn meıli, kók kúmbezi Ereımenge altyn shatyr. Tópep jaýǵan nóserdi eleń qylmaı qulaıdy. Jer baýyryna basyn salyp, buzylǵan kún raıyna baǵynbaı jata berýge ol daǵdy alǵan. Janyn aıamaıdy. Qystyń úskirik daýyly Ereımenge túk emes sııaqty, jazdygúni kók maısa kógalǵa aýnaýdy jany súıedi. Buta túbin jumaqtaı kóredi. Ereımen jyǵylsa qas qaqqansha kúr­kesi tigiledi. Aqynaı tap bir qaýip-qater dabylyn kútip, qaraýyl qaraǵan ań­dýyldaı shalt qımyldaıdy, ámánda saqadaı-saı otyrady. Onyń óńinde na­ra­zy ashýdyń taby túgili, yrymǵa abyr­jyp, úreı bıleýdiń izi bilinbeıdi. Aqynaı balasyn qıt etse jaman sózben qarǵaıtyn kók doly qatyn emes. Ereımen ne búldirse de teris qaramaıdy, kútim-babyn taýyp, jarasyp otyrǵany. Ul-qyzdary qarshadaıynan elgezek, eńbekqor, meıi­rim­di, baýyrmal-aq. Mekteptegi kileń oqý ozattary hám úlgili, zerek, tártipti bala­lar Ereımenniń úmbeti. Mas kúıeýiniń basyna qorǵan bolsyn dep Aqynaı jappa qos tikti. Qos túbinde álsin-álsin tapjylmaı ótkizetin ýaqyt balalary úshin ótpesteı kóringenimen, olardyń mop-momaqan súıkimdi óńderinen ne úrký, ne úrpıise tosyrqaý sezilmes edi. Shetinen oıyn jasyndaǵy bala, biraq qos basynda alańǵasar erkelik sap tyıylady. Tipti, ózara artyq sóz aıtýǵa ruqsat joq tárizdi úndemeıdi. Balalarynyń kókeıinde osy bir ólara mezet masqara kúı bolyp ornyqpaǵany qudaıǵa aıan. Alabóten mezettiń áýlet úshin áldebir degdar, qasterli astary bar, sirá. Ras, seniń ákeń mas bolyp shalshyqqa, jas japaǵa, kúlge, qumǵa, tikenekke jyǵylyp, esi aýysqan mı aınalma jaman halde bet­aldy laǵyp jatqanyn qara dep eshkim ıttúrtki qylyp, bulardyń betine basyp mazaqtaýdan aýlaq. Kontýzııa alsa báriniń ákesiniń kórgen kúni osy bolar edi. Áýelgide úlkendeýi aıdalaǵa beze jónelgisi kelgen. Tetelesteri óz qatary­nyń aldynda qorynyp, jasyp qalyp júrdi. Qudaı basqa saldy, kóný kerek. Ákesi oıanǵansha qara qos pana bolaryn, qos ishinde dastarqan jaıylaryn qyl aıaǵy osy aýyldyń kúshigi biledi, bala ataýlyǵa ilesip, aınalsoqtap shyqpaıdy. Jez samaýyryn aq patsha zamanynan bermen, kánpeskede jer oshaqta kómi­lip tastalǵandyqtan saqtalyp qaldy. Kezinde Mustafa aqberen myltyqpen qosyp, orystyń qalasynan at-arbamen aldyrt­qan qundy dúnıeniń biri, Aqy­naıdyń jasaýyna berilgen. Ereımen mastyǵy tarap, óńi qashyp, araqtyń ýytynan qınalyńqy pishinmen oıanady. Jastyq dáýren ótse de, uıa­ly kózi sol qalpy, tomarly sýdyń basyn­daǵy beınesin Aqynaıdyń jadynan óshirtpeıdi. Ereımen óń men tústiń arasynda sen­delip, soǵysta bastan keshken azabyn arqalap, kúızele bas shaıqaıdy. Qudaı qosqan qosaǵyn Aqynaı sheshekke aýnaǵan bulandaı qylyp, mártebesin hanǵa teń­gerip, asyryp-aq jiberedi. Samaýyryn qaınaıdy, Ereımenniń basy salbyrap, enjar qalyptan aryla almaı, máńgirip otyrady. – As batpaıdy, – deıdi ol qumyǵa aq­talǵan daýyspen, biraq áıeli erine qaı­maq jaǵylǵan taba nannyń úzbe kesegin tyqpalap otyryp jegizedi. – Ereımen, sen asyraýshysyń, bala-shaǵanyń kúni saǵan qarap otyr ǵoı, áldenip almasań bolmaıdy. Kókemiz aýrý-syrqaýdan, pále-jaladan, jalǵannyń jazymynan aman júrse dep tilek tileýshi bular, – dep bir mańǵaz sóz aıtady Aqy­naı. Eriniń senbeske amaly joq, keı sát ózine áıeli ne úshin sonshalyq senim artyp otyrǵanyna túsinbeı qalady... Meń-zeń kúıden qutylǵansha asyǵady. Túgiskende jal-jal qum kóshedi. Bet­paqdaladan sekseýildiń túbinen qash­qan qańbaq domalaıdy. Ol ızendi, myq jýsandy, betegeli belderdi ańsaǵandaı bógelmeıdi. Kıik quralaı órgizgen sal­qynnan soń qum arasynan naǵyz kókoraı shalǵyn, otty jerlerdi baıyrǵy iz kesýshiler ońaı taýyp alyp, mal to­ǵaı­ǵansha aıdap ketetini bar. Kıik kók­maısa shóptiń eń shuraılysyn tańdap jeıtin janýar. Er jigittiń urymtal shaǵy aınalyp keledi. Jer dúnıe qosa aınalyp, talyp qulady. Jalǵyz baqanmen tigilgen qos Ereımendi syǵanaǵy, jel óti, kún kózi, sý tamshysynan qorǵaıdy. Soǵystan oralmaǵan óńsheń kókke shyqqan órimdeı qazaq jigitteri, molasy qaıda? Aqynaı muny eshqashan umytpaıdy. Ereımen ǵaıyptan qudirettiń kúshimen oralǵan. Kóktemde jyl qustary Atasý men Sarysýdyń qamystaryn uıaǵa toltyryp tastady. Sý qustary kók aıdynda júze berse baýyrynan sý ótpeıdi, qaýyr­syn­dary qorǵaıdy. Sol kezdegideı ózen­niń aǵyny kúshti saǵasynda ana qaz tósinen tumsyǵymen julyp alyp mamyǵyn tósegen uıadan tompıǵan balapan­dar ósip shyqty. Aqynaı ómirine dán rıza. Baqanmen tigilgen myna qosyna Qydyr qosa qonar­daı elegizıdi. Kórshiniń ýyzdaı jas kelini bópesin emizip bolyp, besik terbetip otyrǵan. «Bópeshim, besik otaýyń, otaýyńa kir bópem...» – dep áldıleıdi. Jas bala qus­tyń kóleńkesinen tońady. Ana áldıi balany qymtaı túsedi. Sol mańda Aqynaıdyń qara qosy boı kótergen. Ereımeni qa­synda, darııanyń sýyna shomylyp shyq­qandaı, arshyǵan jumyrtqadaı bekzat qalpynda áıeli ustatqan zerli keseden urttap iship otyrǵan. Máńgirgen, kúı­zelgen kúıinen tez arada aıyǵyp ketpe­genimen, Ereımen tik otyrýǵa tyrysady. Árqashan osy keıip, áıelinde zil, kúıeýin­de ún joq. – Bárimiz bir saǵan senip, shúkir dep otyrmyz. Sen bolmasań kúnimiz qarań, Ereımen. Balalardy yrys-nesibesinen aıyrma, qudaı uzaǵynan súıindirýge jazsyn! Aqynaıdyń esh keıisi joq mańǵaz minezi, aınala jypyrlaǵan balalary...Ereımen óziniń ıttigine nalyp, ózegin ókinish kernegen kúıi kózimen jer shuqı beredi. Keı sátte qos jyǵylyp, keri qaıtqanda, Ereımenniń aıaǵy basýǵa jaramaı qalady. Sonda Aqynaı baqandy bir qolyna, bir qolyna kıizdi kúıeýimen qosyp kóterip úıine ákeledi. Sońynda tompıǵan súıkimdi balalary, el olardy Orazdynyń ul-qyzyndaı dep madaqtap jatady. Sol túni bul aýyldyń shyrqy buzyl­mady, aýlaqta kólbuqa áýpildeıdi, kıik mańyraıdy. Ereımenniń ýyzyna jaryǵan aqtompaq balalary beıbit uı­qy qushaǵynda balbyraıdy. Otaǵasy endigári araq shirkindi uzaq ýaqyt tatyp almaıdy, ustamasy ustamaı... ishpeıdi. Toı-domalaq, alqaly jıyn bolsa, aýyldyń syıly aqsaqaldarymen birge Ereımen tórge shyqty. Ereımenniń sha­ńyraǵy el qatarly qymyzmuryndyq beredi, soǵym saıyn el-jurtty tegis sha­qyryp, omyrtqa beredi. О́zderi de aǵaıyn-týystyń dáminen qur qalmaıdy. Jylqyshy Jaılybaı jezdesi jasórim balasymen Ereımenniń qarasha úıinen syı-sııapat kórmeı shyqqan emes. Bul aýyldaǵy eń úlken toı osy úıde ótedi, ekeýiniń yryzdyǵy ortaımaıdy, qazany qańsymaıdy. Atajurtynda, ini-baýyr, apa-sińli, naǵashy-jıen, quda-jekjatpen syı­lastyǵy úzilmegen kúıi merzimi jetkende Ereımen de, Aqynaı da fánıden baqıǵa ozdy. Ereımenniń soqtyqpaly, aýmaly jarymjan kezin adal jardyń arqasynda aınala kórip otyrsa da, el ańdamaı, múlt jiberip alýshy edi. Ekeýiniń ul-qyzy keremet bolyp eseıdi, shetinen oqyǵan, kórgendi, adal. El basqarǵan baısaldy, bilimdi azamattarǵa aınaldy. Ereımenniń urpaǵy kóterildi. Otaǵasy qaıtatyn jyly Sarysýdyń kók ózeginde keń alqapta myńdaǵan aq­bas tyrna orylǵan eginnen qalǵan masaqtardy terip jep, talǵan qanattaryn jazyp, tún asyrmaqqa qonaqtaǵan. Jyly jaqqa ushyp bara jatqan tyrnalar aıal qylady, kóktemde qaıta oralǵansha týǵan jerge rıza, qosh dep attanady. Kóktegi juldyz sıregenshe múlgigen kórkem tynyshtyq álemge aýamen taralady. Qazannyń jetisi edi. Aqbas qustardyń quraýlaǵan úni kókjıekke sińdi. Aıgúl Kemelbaeva