Rýhanııat • 12 Jeltoqsan, 2023
Qazaq til biliminde «leksıka» uǵymyn anyqtap, leksıkologııa ǵylymyn negizdegen, onyń damýyna, qalyptasýyna aıtarlyqtaı úles qosqan biregeı ǵalym Áset Bolǵanbaev ekenin kópshilik jaqsy biledi. Qazaq til biliminiń leksıkologııa salasyndaǵy qol jetkizgen jetistikteri men ǵylymı oı-tujyrymdary ǵalym esimimen tikeleı baılanysty.
Zerde • 12 Jeltoqsan, 2023
Beısetaı Dáýrenbekovtiń Ile ózenine batqan 12 oqýshyny qutqarǵan oqıǵaǵa jarty ǵasyr ótipti... Dańqty batyrymyzben 2014 jyldyń kúzinde «Qazaqstan» telearnasynyń túsirilimi («Janyńda júr jaqsy adam») barysynda tanysqanbyz. Suńǵaq boıly, shymyr deneli, shıraq júristi salıqaly aqsaqaldyń sol tusta 77 jasqa bet burǵan shaǵy. «Ot ishinde týǵan ottan qoryqpaıdy» degendeı, Beısetaı Dáýrenbekovtiń teńdessiz erligin onyń arnasy adýyndy Ileniń jaǵasynda týyp-óskenine balaýǵa da bolatyn shyǵar?
Sport • 12 Jeltoqsan, 2023
Uly Abaıdyń «О́leńge árkimniń-aq bar talasy» degen sóziniń maǵynasy sport álemine de qatysy bardaı kórinedi bizge. Sporttyń qanshama túrinen jeńimpaz bolǵan jastardy aıtpaǵanda, orta jasqa kelgen shaǵynda chempıondyq dárejege kóterilgender bar. Bizdiń búgingi keıipkerimiz de solaı. Paýerlıftıng sportynan tórt dúrkin Azııa, bir márte Eýropa, eki márte álem chempıony bolǵan azamat.
Zerde • 12 Jeltoqsan, 2023
Talaı taǵdyrdy talqandaǵan «Tárkileý»
Túrkistan oblystyq saıası tarıh arhıvinen «tárkileý» sanaty boıynsha kámpeskege ilikken 85 baıdyń jeke paraǵy tabyldy. Tárkileýge ushyraǵandardyń tizimin jasaý barysynda olardyń jeke paraqtary bir kúnde, dálirek aıtqanda, 1928 jylǵy 10 tamyzda toltyrylǵandyǵyn kórdik. Tizim «Konfıskasııa týraly» dekrettiń 1 jáne 4-tarmaqtaryna sáıkes jasalǵan. Aqtalmaǵan 85 qurbannyń 77-si 1-toptaǵy baılar bolsa, segizi 2-toptaǵy baılar.
Eńbek • 11 Jeltoqsan, 2023
«Esimi el júreginde saqtalǵan er baqytty» deıdi dana halqymyz. О́negeli ómiri kópke úlgi bolatyn, ólsheýsiz eńbegimen, aqyl-parasatymen qalyń jurtshylyqtyń qurmetine bólengen adamdar jergilikti jerlerde de az emes. Alaıda «olar laıyqty ulyqtalyp júr me, óskeleń urpaq bile me?» degen suraq qoıylsa, mádenı, rýhanı salalarǵa jaýapty basshylar men mamandar ne dep jaýap bererin bilmeıdi. Kóbine esimi burynnan belgili batyrlar men memlekettik marapatqa ıe bolǵan tulǵalardy ulyqtap, óńirdiń órkendeýine úles qosyp, ıgilikti isterimen kósh basynan kórine bilgen maıtalman eńbekkerler kózden tasa qalyp jatatyny ókinishti. Solardyń biri Shámshııa Kulmurzına apamyz – qaı jaǵynan bolsyn maqtaýǵa laıyq jan.
Tanym • 11 Jeltoqsan, 2023
Ata degende «El birligi» degen tilime oralady. El birligi úshin ata men nemere arasyndaǵy sabaqtastyq jibi úzilmeýi kerek. Ata men nemere arasynda áke bar. El birligin qamtamasyz etetin úsh tulǵa: ata, áke, nemere. Úsh býyn, oǵan saı úsh qundylyqtar júıesi. Sabaqtastyq jibi úzilmeýi kerek, eger úzile qalsa, onyń qaı jerden úzilgenin taýyp jalǵaý parasattylyqty qajet etedi. Parasat ıesi kim, árıne, ol – ata.
Pikir • 10 Jeltoqsan, 2023
Ekinshi ustaz Ál-Farabıdiń «Tárbıeleý degenimiz – adamnyń boıyna bilimge negizdelgen etıkalyq qundylyqtar men óner qýatyn darytý» degen taǵylymdy sózi bar. Zaman aýysyp, tehnologııa alǵa ozǵan saıyn jas urpaq rýhanııat pen salt-dástúrimizge negizdelgen qundylyqtardan, ómir saltymyzdan alystap barady. Sebebi biz olardyń kúndelikti tirshiligin, aınalasyn, tutynatyn kontentin tól rýhanııatymyzben sabaqtaı almaı otyrmyz.
Tulǵa • 10 Jeltoqsan, 2023
Qan-tamyr hırýrgııasynyń negizin qalaǵan
Bıyl qazaq medısınasynda atap ótetin aıtýly eki data bar. Birinshisi – medısına ǵylymdarynyń doktory, professor Turar Kókeevtiń 90 jyldyq mereıtoıy. Ǵumyryn densaýlyq saqtaý salasyna arnaǵan ol qolynan skalpelin tastamady, shákirt tárbıeleýden de shet qalmady. S.J.Asfendııarov atyndaǵy Qazaq ulttyq medısına ýnıversıtetinde eńbek etti. Ekinshisi – osy Turar aǵamyz bastaýynda turǵan Qazaqstan qan-tamyr hırýrgııasynyń qurylǵanyna 65 jyl. Menińshe, osy eki kúndi bóle-jaryp elestetý degen tipten múmkin emes.
Bilim • 10 Jeltoqsan, 2023
L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń professory Rátbaı Myrzaqulov ekinshi jyl qatarynan álemdegi bedeldi ǵalymdardyń reıtıngine endi. Belgili teorııalyq fızık Stenford ýnıversıtetiniń eki reıtınginde de Scopus derekqorynda jarııalanym belsendiligi men dáıeksóz kórsetkishteri boıynsha usynylǵan.
Rýhanııat • 10 Jeltoqsan, 2023
