Qazaqstan • 04 Aqpan, 2022
Qundy jazbalar mýzeıge tabystaldy
Túrkistan qalasynda ornalasqan «Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-mýzeıi qory jańa qoljazba kitaptarmen tolyqty.
Suhbat • 03 Aqpan, 2022
«Shyńǵys handa» jıyrmadan astam qazaq jigiti oınady
Qytaı kınogerleri orta ǵasyrda jazylǵan «Mońǵoldyń qupııa shejiresi» atty tarıhı shyǵarma jelisi negizinde 2006 jyly kóp serııaly fılm túsirdi. Bul týyndy Qazaqstan ulttyq telearnasy arqyly elimiz turǵyndaryna birneshe dúrkin kórsetildi. Osy oraıda, biz atalǵan fılmde Shyńǵys hannyń ókil ákesi Meńliktiń rólin somdaǵan qandasymyz – Dálelhan Qadyrulymen az-kem áńgime órbitken edik.
Tanym • 31 Qańtar, 2022
Myna bir fotobeıne áleýmettik jelilerde, sondaı-aq HH ǵasyrda qazaqtan shyqqan ulttyq mýzyka óneriniń dúldúli, ataqty kompozıtor Nurǵısa Tilendıevke qatysty qujattar arasynan únemi ushyrasyp júr. Ári 2007 jyly memlekettik baǵdarlamamen jaryq kórgen «Nurǵısa Tilendıev» atty esse kitapta da jarııalanypty. «Keıipkeri myqty shyǵarma osal bolmaıdy» degendeı, myna sýrette tarlan talant Nuraǵamyz qolyna qoskózdi dúrbini ustap, keń dalany qııadaǵy qyrandaı sholyp otyr.
Tanym • 27 Qańtar, 2022
Zııat Shákárimulynyń qoljazbasy
Qazaq rýhanııatynda orny zor tulǵa hám uly Abaıdyń aqyn shákirtteriniń biri – Shákárim qajy Qudaıberdiulynyń uldary ǵulama ákesiniń izin jalǵaǵan, ónerden úlesi bar jandar bolǵany anyq. Qoldaǵy derekke júginsek, qajy Aıǵansha atty áıelinen Qapyr (Ǵafýr), Jebiráıil, Qabysh, Ahat, Zııat degen tórt ul, Kúlzııa, Jákim, Gúllár degen úsh qyz súıedi. Jebiráıil men Kúlzııa jastaı shetinep ketken deıdi.
Tarıh • 26 Qańtar, 2022
Osy oraıda aıtpaǵymyz, qazaq halqy úshin ótken ǵasyr basy asa aýyr boldy. 1914 jyly 19 shilde kúni (1 tamyz) bastalǵan Birinshi dúnıejúzilik soǵys saldary qazaq halqyna aýyr zardabyn tıgizdi. Alym-salyq túri kóbeıdi. Mysaly, áskerı salyq retinde árbir otbasyna aı saıyn 1,84 rýbl mólsherinde qarjy tóleý mindetteldi. Bul kedeı otbasylaryna aýyr soqty. Osylaı qazaq qoǵamy daǵdaryp turǵan tusta, 1916 jyly 25 shilde kúni patsha II Nıkolaı «Imperııanyń buratana halyqtarynyń er adamdaryn qımyl ústindegi armııanyń qorǵanys hám áskerı qurylystaryn salýǵa, sonymen qatar memlekettik qorǵanys úshin qajet basqa da jumystarǵa tartý týraly» jarlyǵyn shyǵardy. Ondaǵy maqsat: buratanalardy tyl jumysyna jegý arqyly armııa qataryn tolyqtyrýǵa qajet orys sharýalary men jumysshylaryn bosatyp alý bolatyn.
Tarıh • 17 Qańtar, 2022
О́tken jyldyń sońynda Batys Qazaqstan oblystyq Han ordasy tarıhı-mádenı, arhıtektýralyq-etnografııalyq mýzeı-qoryǵy elorda tórinde «Bókeı Ordasy – el murasy» atty kórme uıymdastyrdy. Kórme ekspozısııasyna mýzeı-qoryq qorynda saqtaýly turǵan 17 myń eksponattan iriktep alynǵan 120 jádiger ákelindi. Sonyń biri – Jáńgir hannyń úshinshi áıeli Fatıma hanymnyń altyn zerli bal kóıleginiń dálme-dál jańǵyrtpasy.
Rýhanııat • 12 Qańtar, 2022
Hıkmettiń kókshetaýlyq nusqasy
Túrkistandaǵy «Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-mýzeıi sońǵy jyldary «Iаsaýı izimen» atty ǵylymı-tanymdyq ekspedısııa uıymdastyryp, haziret muralaryna qatysty derekter jınaqtaýda. Jýyqta osy maqsatpen Kókshetaý qalasyna at basyn burǵan top oblystyq Ádebıet jáne óner mýzeıi qorynda saqtaýly turǵan «Dıýanı hıkmet» kitabynyń qoljazba kóshirmesimen tanysty.
Qazaqstan • 07 Qańtar, 2022
El ishinde bolatyn berekesizdikten saqtaný jaıly qasıetti Quran men paıǵambarymyzdyń (s.ǵ.s) súnnetinde naqty nusqaýlar bar. Jalpy, adam balasy barda qandaı da bir tolqýdyń bolmaı qalýy múmkin emes. Onyń paıda bolatyny jaıly Paıǵambarymyz (s.ǵ.s) hadısterinde aıtyp ketken. Sondyqtan da bolýy múmkin berekesizdikten saqtaný, oǵan əzir bolý Paıǵambarymyzdyń (s.ǵ.s) súnnetinen bolyp tabylady. Ol úshin aldymen – bilim, aqyl, hıkmet (danalyq), durys amal, sabyr, yjdahat kerek.
Tarıh • 04 Qańtar, 2022
О́tken jyly Oral óńiri, sonyń ishinde tarıhy tereń Qaratóbege jolymyz tústi. Burynnan bar ádet – tabanymyz tıgen jerdiń tarıhymen tanysý. Ásirese, jergilikti ólketaný mýzeılerine bas suǵý. Bul joly da dástúrdi buzbadyq. Aýdandyq mýzeıdi kókteı sholyp kele jatyp, Ekinshi dúnıejúzilik soǵys tarıhyna qatysty bólimniń tórinde «Jýkov jaqsy kórgen jaýynger» dep shekitip jazǵan bir tilim fotony kórip qaldyq.
Tarıh • 31 Jeltoqsan, 2021
Asa kórnekti aǵartýshy, jańashyl pedagog, jazýshy, etnograf, folklorshy, qoǵam qaıratkeri Ybyraı Altynsarın «Qazaqtarǵa orys tilin úıretýdiń bastaýysh quraly» (Nachalnoe obýchenıe kırgız rýsskomý ıazyký) atty oqýlyq jazýdy qolǵa alǵanymen, onysyn aıaqtaı almaı ózi ómirden ótkeni belgili. Aǵartýshynyń 23 bet qoljazbasy qazir Almatydaǵy Ulttyq kitaphananyń qoljazbalar qorynda saqtaýly tur.
