Qazaqstan • 21 Maýsym, 2022
Qazaq jylqysy jershil keledi. О́ziniń týǵan topyraǵynan jyraqqa ketken nemese alys jerge satylǵan, ıa bolmasa syıǵa tartylǵan tekti janýarlar barǵan mekendi jersinbeı qaıta qashyp kelgen oqıǵalar jeterlik. Tipti sonaý jaýgershilik zamanda jaýdyń aıdaýynda ketken úıirin qaıyra aıdap, eline aman-esen ákelgen tekti aıǵyrlar jaıly da ańyz bar. Osy oraıda eriksiz alysqa aıdalyp barǵan jerinen týǵan ólke, týma tabıǵatyn ańsap, adamnyń tabany tımegen qııa-jartas, aǵysy qatty asaý ózen, ushy-qıyryna kóz jetpeıtin qula dúzdi kesip ótip, topyraǵyna oralǵan jylqylar jaıly derekti – etnografııalyq oqıǵalardy usynyp otyrmyz.
Qazaqstan • 14 Maýsym, 2022
Muhammed Álımen ushaqta kezdesý
Jýyqta elorda tórinde ornalasqan Qaıym Muhamedhanov atyndaǵy №90 ulttyq gımnazııada úlken ǵalym, shákárimtanýdyń negizin qalaýshylardyń biri ári oqý ordasyna esimi berilgen kórnekti tulǵany eske alý maqsatynda «Rýhy myqty er qazaq» atty mádenı-rýhanı shara ótti. Buǵan ǵalym-ustazdyń izin jalǵaǵan ul-qyzdary kelip qatysty. Osy oraıda, Qaıym atamyzdyń óz kindiginen taraǵan on balasynyń biri – qazirgi kúni ǵalymnyń kindik qany tamǵan qarashańyraǵynda, Semeı qalasynda turatyn Qanaǵat Qaıymulyna jolyǵyp, burynnan beri kókeıde júrgen myna bir oqıǵa jaıly áńgime órbittik.
Qazaqstan • 14 Maýsym, 2022
Qazaqta qusbegilik degen óner bar. Onyń negizi bir salasy – búrkitshilik. Sonyń ishinde qyran qusty baptap, ań qaqtyrý tásili. Kez kelgen ań búrkitke ońaı aldyrmaıdy. Onyń da tabıǵı qarsylasý tásili bolady. Qorqaq qoıannyń ózi qashyp bara jatyp ústinen búrkit tónip kelgende inge kiredi, qýysqa tyǵylady. Nemese búrkit shúıilip kelip sypyra bergende, bult etip, qustyń ústinen sekirip ketedi. Eger qatty tar jer bolsa, búrkitti tas qaptyryp, ólimge dýshar etedi. Eńiske qaraı qashsa, búrkitke tez tutylatynyn biletin qoıan álbette órge qaraı qashady. Qoıandy ustaý úshin de búrkitke óte eptilik kerek.
Tarıh • 14 Maýsym, 2022
Erte dáýirdiń artefaktileri tabyldy
Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq mýzeıi Mádenı mura ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń ǵylymı qyzmetkerleri Aral óńiriniń soltústik aýmaǵyna arheologııalyq qazba jumystaryn júrgizip, eneolıt dáýirine tán qyrly otshepa, plastınalar, ıashmadan jasalǵan eki monshaq, eneolıt jáne erte temir dáýirine tán keramıkalardy tapty.
Rýhanııat • 13 Maýsym, 2022
Tektiniń tuıaǵy, ónegeli áýletten taraǵan jurnaq Ahat Shákárimuly 1992 jyly «Juldyz» jýrnalynyń 11 – sanyna jarııalanǵan «Meniń ákem halyq uly - Shákárim» atty maqalasynda: «Qazaqta eki «m» bar, biri – «maqtan», biri – «mansap». Maqtanbaıtyn, maqtanǵa mastanbaıtyn adam az. Maqtanda tazalyq, ádildik bolmaıdy. Maqtanshaq – baıysam, basqadan assam degizip, arsyzdyqqa sheıin aparady. Al «mansap» – bul «mansapqorlyq», ákim bolsam, barlyǵyna ózim qoja bolsam, bar adamdy bir shybyqpen aıdasam degen eń aıýandyq pıǵylǵa aparatyn, dúnıeni buzatyn keseldiń biri. Bular adam balasynyń basyn da qospaıdy, adaldyqty, adamgershilikti istetpeıdi» dep ákesiniń aýzynan óz qulaǵymen estigen sózdi jazypty.
Tarıh • 06 Maýsym, 2022
Elorda tórinde ornalasqan Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq arhıvinde otandyq bilim berýdiń belgili qaıratkeri, tarıh ǵylymdarynyń doktory, professor Sovethan Igibaevtyń jeke qorynda saqtalǵan qundy qoljazbalary men ótken ǵasyrlar kýásindeı tarıhı qujattardyń tupnusqasy jáne jeke ómir jolynan málimet beretin fotosýretter jıyntyǵynan kórme uıymdastyrylyp, ekskozısııaǵa qoıylǵan jádigerler túgeldeı arhıv qoryna tapsyryldy.
Suhbat • 02 Maýsym, 2022
Qazaq geraldıkasynyń tarıhy tereńde jatyr
Táýelsiz jeke el bolýdyń bir sıpaty – onyń rámizderi. Osy oraıda ulttyq geraldıkamyzdyń tuǵyry – memlekettik rámizderdi qoldanýdyń quqyqtyń normatıvin saqtaý maqsatynda Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2021 jylǵy 31 naýryzdaǵy №195 qaýlysymen Mádenıet jáne sport mınıstrligi Arhıv isteri jáne qujattamany basqarý komıtetine qarasty Geraldıkalyq zertteýler ortalyǵy qurylǵan bolatyn. Iske kiriskenine bir jyldyń júzi bolǵan atalǵan ortalyq qandaı keleli ister atqardy jáne aldaǵy jospary qandaı? Bul suraqtarǵa jaýap alý úshin biz Geraldıkalyq zertteýler ortalyǵynyń basshysy Asylbek Baıjumamen áńgimelesken edik.
Qazaqstan • 02 Maýsym, 2022
Osydan onshaqty jyl buryn, 4 maýsym – Memlekettik rámizder kúni qarsańynda astanalyq ishki saıasat basqarmasynyń uıymdastyrýymen Memlekettik týdyń avtory Sháken Nııazbekov elorda tórinde stýdenttermen keleli kezdesý ótkizgen edi.
Tarıh • 31 Mamyr, 2022
О́tken jyldary jolymyz túsip Qaraǵandy oblysy, Buqar jyraý aýdanynyń ortalyǵy Botaqara kentine at basyn tiredik. Bul retki saparymyzda ýaqyt taýyp, aýdandyq ádebı-ólketaný mýzeıine bas suqtyq. Mekemede ólke tarıhyna qatysy bar tulǵalar Q.Sátbaev, M.Kópeev, Ǵ.Mustafınderge baılanysty tyń fotoderekter barshylyq ekenin baıqadyq. Kórme ekspozısııasyn jaǵalaı súzip kele jatyp, qýǵyn-súrgin jyldaryna arnalǵan bólimnen 1931-1932 jylǵy alapat ashtyq jaıly jazylǵan 80 jol «Qara taban, qandy jol» atty tolǵaýdy ushyrattyq. Mýzeı qyzmetkerleriniń aıtýyna qaraǵanda, bul jyr buryn eshqaıda jarııalanbaǵan.
Qazaqstan • 30 Mamyr, 2022
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev ótken jyly qańtar aıynda jarııalaǵan «Táýelsizdik bárinen qymbat» atty maqalasynda tarıhymyzdyń aqtańdaq betteri týraly, sonyń ishinde HH ǵasyrda oryn alǵan eki dúrkin alapat asharshylyq týraly atap ótip: «Tarıhymyzdyń osy aqtandaq betteri áli kúnge deıin jaq-jaqty zerttelmeı keledi. Tipti ǵalymdardyń arasynda asharshylyq qurbandarynyń naqty sany týraly ortaq paıym joq. Ala-qula derekter jáne onyń sebep-saldary jaıly ártúrli kózqarastar qoǵamdy adastyrady. Tıisti tarıhı qujattardy jınap, jınalǵan málimetterdi asa muqııat zerdeleý kerek», degen edi.
