– Qanaǵat myrza, elordaǵa qosh kelipsiz, bul retki saparyńyzdyń mańyzy jaıly tanystyryp ótseńiz?
– Eń áýeli aıtarym, qazaq rýhanııaty úshin eren eńbek atqarǵan ákemiz Qaıym Muhamedhanovtyń atyna elorda tórinen kóshe jáne jańadan salynǵan ulttyq gımnazııaǵa aty berilgenine rızashylyq bildiremin. Sonymen qatar atalǵan gımnazııa ishinen «Qaıym murajaıy» jáne «Ulylar esimi urpaq jadynda» atty Alash arystaryna arnalǵan alleıanyń ashylýyna baılanysty ǵalymnyń urpaqtary atynan qurmetti qonaq retinde qatysýǵa keldik.
– Uıymdastyrylǵan shara kóńilińizden shyqty ma?
– Bári biz oılaǵannan da jaqsy ótti. Uıymdastyrýshylarǵa óz atymnan jáne urpaqtary atynan rahmet aıtamyn!
– Sizge jolyǵyp, tildesýdi kópten beri josparlap júrgen edik. Oǵan sebep, úsh jyl buryn «QazAqparat» saıtyna jarııalanǵan «Áıgili Muhammed Álıdi izdep baryp «nokaýt» alǵan qazaq» atty jazba men osynda ataqty boksshymen birge túsken sizdiń fotońyz. Osy oqıǵa jaıly baıandap berseńiz?
– Bul 1978 jyly bolǵan oqıǵa. Áıgili boksshy Keńes Odaǵyna keldi. Ol kisimen jolyǵý ár jastyń armany bolatyn. Osyndaı bir arman 26 jastaǵy jigit meniń de kókeıimde júrdi. О́ıtkeni Muhammed Álıdi biz búkil otbasymyzben jaqsy kórdik. Ákem de erekshe qurmet tutatyn. Onyń ómirine qatysty jańalyqtardy jiberip almaýǵa tyrysatynbyz. Osy kisige eliktep meniń de boksshy bolǵym kelgen.
Sodan ataqty boksshynyń Tashkentke baratyny jaıly habardy «Vremıa» baǵdarlamasynan kórip qaldym da, qaıtkende jolyǵýǵa bekindim. Anam ekeýimiz Tashkentke barsaq, izdep kelgen adamymyz Samarqanǵa jol alǵany jaıly habardy estidik te, dereý ushaqqa bılet aldyq. Bir ǵajaby, biz otyrǵan ushaqtyń ishine Muhammed Álı kelip jaıǵasty. Qolymda shaǵyn fotoapparatym bar-tyn. Sóıtip, ushaq ishinde ataqty boksshyǵa jolyǵyp, birge sýretke tústim. Men Muhammed Álıdi sańlaq sportshy ǵana emes, ǵajaıyp adam dep bilemin. Alaıda taǵdyr bizdi aspanda, ıaǵnı ushaq ishinde kezdestirdi. Keıde múmkin emes jaılar da múmkin bolady eken. Bul adamnan jolyqpaı turyp, onyń «Ogonek» jýrnalynda jarııalanǵan fotosýretterin qıyp alǵanym bar edi. Boksshyǵa solardy kórsettim. Bárin muqııat qarap shyǵyp, árbirine qoltańbasyn qaldyrdy.
R.S. Joǵarydaǵy oqıǵanyń jalǵasy bar kórinedi. Bul sýretterdi 2005 jyly AQSh eline bilimin jetildirýge barǵan Dına Qaıymqyzy aǵasynyń ataqty boksshymen birge túsken tarıhı fotolaryn tanystary arqyly Arızona shtatyndaǵy nevrologııalyq ınstıtýttyń Muhammed Álı atyndaǵy parkınson ortalyǵyna tabystapty. Bul sýretter qazir arnaıy taqtaǵa ornatylyp, ınstıtýt qabyrǵasyna ilinip qoıylypty.