Basylym • 06 Qyrkúıek, 2023
Árkim jaqsylyq pen jamandyqtyń qaı-qaısynan bolsyn oı túıip, qorytyndy shyǵaryp, oń qadamǵa ıek artsa, qoǵamdyq damý qaryshtaıtynyna senip ómir súrý úshin de úlken júrek ıesi bolý kerek shyǵar. Baspadan («Folıant») bıyl ǵana shyqqan, tipti sııasy keýip úlgermegen «Árkimniń joly – ártúrli sapar» atty kitapty bir qarap shyqqanda solaı oıladyq.
Ahmet Baıtursynuly • 05 Qyrkúıek, 2023
Tórt tilde shyqqan tańdamaly mura
Ana tilimiz Abaıdan Ahmet Baıtursynulyna amanattalyp, ult ustazy tórt qubylasyn teń etip, til bilimin negizdep, jazý emlesin qalyptap, minekeıińiz dep bizge usynyp ketti. Byltyr Aqańnyń 150 jyldyq mereıtoıy aıasynda Shaısultan Shaıahmetov atyndaǵy «Til-qazyna» ulttyq ǵylymı-praktıkalyq ortalyǵynyń uıymdastyrýymen tańdamaly shyǵarmalary alǵash ret tórt tilde basylyp shyqty. Atap aıtqanda, túrik, aǵylshyn, orys tilderine aýdaryldy. Mundaı orasan eńbekti qolǵa alyp, abyroımen atqaryp shyqqan atalǵan ortalyqtyń ókilderi jáne aýdarmashylarymen az-kem sóılesken edik.
Ádebıet • 03 Qyrkúıek, 2023
Abaıdyń «Sen meni ne etesiń?» dep bastalatyn óleńi bar. Bul týraly nebir synshy, aqyn-jazýshylar qalam terbedi. Solardyń arasynan bizge unaıtyny – Talasbek Ásemqulovtyń «Abaıdyń uly jumbaǵy» maqalasy. Onda hakimniń óleńin «tápsirlegen» avtor súıe almaǵan júrektiń jan azabyn aıtady.
Mádenıet • 24 Tamyz, 2023
Ár týyndynyń dúnıege kelýi, alǵash aıtylýy nemese oqylyp, oryndalýy, el ishine taralýy, avtordyń ıeliginen «aýa jaıylyp» shyǵyp, jeke dara ǵumyr keshýi óz aldyna bólek áńgime. Áńgime, povest, tipti roman, poemalarǵa arqaý bolyp jatatyndary da az emes. Týýy, ómir súrýi bar da ondaı jaýhar dúnıeler ómirsheń. Tipti avtory umytylyp ketken qanshama óleń halyq áni retinde oryndalyp júrgenin jaqsy bilemiz.
Ádebıet • 15 Tamyz, 2023
Muhtar Maǵaýınniń «О́mir jyry» hıkaıasy kimge bolsyn áser etpeı qoımaıtyn shyǵar, sirá. Tiliniń jatyqtyǵy, bálen-túgen demeı-aq qoıalyq, oqıǵalarynyń tartysty, tabıǵılyǵy, janǵa jaqyndyǵynan bolsa kerek. Sáýleli sezimge oranǵan sátterinde kim de bolsyn keshetin kúı ortaq. Samal qaı jaǵyńnan soǵyp, qalaı terbeıdi?..
Qoǵam • 11 Tamyz, 2023
Biz jıi qoldanatyn temirqazyq jerde de, kókte de bar. Qazaq temirdi ushtap, jerge qaǵyp, at arqandaıdy. Dúnıeni atqa taqymyn erte tıgizgender bılegen erterekte... Kóktegi temirqazyq juldyzy jarqyrap turmasa, túnde adasasyz.
Tarıh • 07 Tamyz, 2023
Amerıkadaǵy «Bostandyq músinin» bilmeıtin adam az shyǵar. Fransýz músinshisi Frederık Ogıýst Bartoldıdiń jumysy. Atalǵan eskertkishti 1876 jyly Fransııa AQSh táýelsizdigi deklarasııasynyń júz jyldyǵyna syıǵa tartqanymen, eskertkish tek on jyldan keıin salynyp bitkeni týraly derek bar. «Álemge jaryq shashqan bostandyq» atty eskertkishtiń halyq aýzynda «Nıý-Iork pen AQSh sımvoly», «Beıbitshilik jáne demokratııa sımvoly», «Bostandyq áıeli» sekildi beıresmı ataýlary jetip artylady. Alaıda osy topyraqtyń baıyrǵy tól tarıhynan, úndisterdi qalaı qyrǵynǵa ushyratqanynan habardar, tipti ol týraly kórkem dúnıelerdi oqyǵan adam bul músinge qarap turyp qalaı oılanýy múmkin?
Ádebıet • 03 Tamyz, 2023
«Aınalamyz tanıdy keıde bizdi...»
Fýtbolshylar gol soǵady. Shamamen jıyrma kisi arbasyp, qyryq kóz, qyryq aıaqtyń arasynan aılasyn asyryp, ala dopty alyp shyǵyp, qaqpaǵa salý degen... Álgi jıyrmanyń jantalasy, arbasýy, aqyl-aılasy, aıbar-susy men mysy – bári-bárin ótip kelgeni az, aldyndaǵy qaqpashyny da qapy qaldyrý kerek. Qas-qaǵym sátte onyń da esebin taýyp, qaqpashynyń butynyń arasynan dopty bult etkizdi delik.
Mádenıet • 31 Shilde, 2023
1990 jyldardyń basyndaǵy qazaq kıno óneriniń asa bir eleýli jetistigi «Jansebil» desek, eshkim daý aıta qoımas. Jazýshy Júsipbek Qorǵasbek áńgimesiniń negizinde túsirilgen Aıaǵan Shájimbaıdyń bir jarym saǵatqa da tolmaıtyn kórkem týyndysyn tebirenbeı, kózge jas almaı kórý múmkin emes. Stalındik qýǵyn-súrginniń qaıǵy-qasiretin júrekke jetkizgen buǵan teńdes týyndy az. Endigi ýaqytta qazaq kınogerleri osynshama qaıǵy-qasirettiń mánin tereń túsindiretin kórkem týyndylar túsire ala ma, túsirýge tyryssa, «Jansebildiń» deńgeıine jýyqtaı ala ma degen suraq kóldeneńdeıdi. «Jansebilde» rejısser A.Shájimbaı ulttyń qasiretin tereń qaýzap qana qoımaı, adamzat basyndaǵy aýyr azaptardy asqan sezimtaldyqpen kórsete bilgen.
Qoǵam • 07 Maýsym, 2023
Buǵan deıin bizdiń bilgenimiz... Jalpy, biz neni bilgendeımiz, osy? O bastaǵy kıeli kitapta ólgenderdi topyraqqa kómýdiń ózin qarǵadan úırengenimiz aıtylady. Desek te, Alla Taǵala adam balasyna sana-sezim berip, ony kúlli tirshilik ataýlyǵa ıe qylyp qoıǵanyn jarııalaýdan tanbaı kelemiz-aý. Keýdemsoqpyz, á! Qazirgiler qatygezdengen saıyn, pende balasy paryqsyzdanǵan saıyn jan-janýarlar adamnan zııat aıýanǵa aınalyp bara jatqan joq pa degen suraq týady. Solaı sııaqty seziledi keıde. Keıingi bir aıda kezdesken qubylystar osyndaı oılarǵa jeteleıdi.
