Taza.kz
Muhtar KÚMISBEK
Muhtar KÚMISBEK«Egemen Qazaqstan»
1280 materıal tabyldy

О́ner • 04 Mamyr, 2021

Kóktem konsepsııasy

Astanaǵa kóktem asyqpaı keledi. Sodan ba, biz ony ár jerden izdeımiz. Naızaǵaı jarqylynan, kúnniń kúrkirinen, japyraq sybdyrynan, bulaqtyń byldyrynan, uıytqyp soqqan jelden, tipti sulýdyń janarynan da. Onyń bir keremeti, kelmeı jatyp bizdi jastyq shaqtyń úzdigip jetken ádemi áýenindeı emindirip qoıady. Sol sátte qalǵyp ketken qamsyz sezimderge jan bitip, uıqyly-oıaý kóńildi silkip-silkip alsa ǵoı deısiń ishteı. Sosyn sezim shaqpaǵynan ushqyn bolyp shashyrap birte-birte alaýǵa aınalǵan saǵynysh tústeri ne óleńge, ne kartınaǵa aınalsa...

О́ner • 04 Mamyr, 2021

Kóńil tolqytqan kórme

Jer betine boıaý tógerde, aldymen Táńir sýret­shiniń jańaryna uzaq úńilgendeı. Onyń talǵam-tarazysy, oı-qııaly, tanym-túsinigi erek bolaryn o basta oılasa kerek. Árıne, bul bizdiń ózindik balań pikirimiz. Dese de kórmedegi kórkem kartınalar adamdy ártúrli oıǵa jeteleıtini belgili. Sodan da bolar, sheberdiń ishinde bir shyndyqtyń buǵynyp jatqanyn aıtpaq bolǵanymyz. Qalaısha qylqalam qudiretine qaıran qalmaısyz!

Qazaqstan • 26 Sáýir, 2021

El tańdaýy – egemendik

Tóbemizde táýelsizdik. Bárinen joǵary, sonaý aspan tórinde qalyqtap qyran ushyp júr. Bir sát sýyldap tómen quldyrasa, bir sát qaıqań etip qaıta kóteriledi. Bıikte, tym bıikte. Buǵan qarap bostandyqtyń buǵanasy qatqanyn ańdaımyz. Ejelgi armanymyz oryndaldy, eldigimiz ben erligimiz bútin bir uǵymǵa aınaldy. О́z aldymyzǵa otaý tiktik.

Rýhanııat • 26 Sáýir, 2021

Adamǵa tabyn, jer, endi!

Bıyl adamzattyń ǵaryshty baǵyndyrǵanyna – 60 jyl. Zańǵar kókke jasalǵan alǵashqy joryq tarıh sahnasynan oıyp turyp oryn aldy. Sodan beri qus jolynyń qupııalary birte-birte sheshilip keledi. Aspan shyraqtary men adamdar arasyndaǵy baılanys kúnnen-kúnge nyǵaıa túsýde. Endi, mine, árbir jetistik arhıv baılyǵyna aınalýda.  

Rýhanııat • 26 Sáýir, 2021

Ár qalamgerdiń aǵashy bar

Endi elordamyzdyń kórkin ashyp turǵan «Qalamgerler alleıasynan» ótip bara jatsańyz, aldyńyzdan «alaqaılap» aqyn-jazýshylardyń aǵashy shyǵady. Árqaısysynyń óz esimi bar. Súıikti avtoryńyzdy sol mańnan izdep tabasyz. О́z qolymen otyrǵyzǵan kóshettiń aldyndaǵy taqtaıshaǵa aty-jóni jazylǵan.

Rýhanııat • 26 Sáýir, 2021

Kóktemge oralý

Bir orynda baıyz taýyp otyra almaıtyn myna aspannyń bultyn aıtam da, osy jyly ádettegideı emes. Kóz jasy taýsylǵandaı. Qarashyǵy tolsa da jylamaıdy. «О́zim shóldegem joq, júregim shóldedi». Jaryqtyq Esenǵalı Raýshanov kórse osylaı deýshi edi-aý. Biraq... Qara jerde qyńq etpeıdi ǵoı tegi, qara sýyqqa eti úırengendeı. Burynǵydaı emes adamdar da bir-birine salqyn. Ýaqyt asyqtyrǵanymen búgin-erteń kóktem kelmeıtin shyǵar. Múmkin keler, kelse de aqynnyń muńly óleńi bolyp qana. О́ıtkeni bul kóktemniń qaıǵysy aýyr. Odan da biz ony sýretshiniń saǵynyshynan izdeıikshi.

Eń qysqa áńgime • 23 Sáýir, 2021

Alash topyraǵyndaǵy altyn tarıh

Joq, tarıh qatelesken joq. Qatelesken – ýaqyt ótine jutylǵan adamdar. Adamdar aldandy. Aldaǵan baıansyz boljamdar. Boljamdar mánge ıe boldy. Al biz sol kertartpa mánniń kesirinen jyldar aǵysynan keıin qalyp qoıdyq. О́kinishtisi, baqandaı bir ǵasyrǵa. Otyz jylda sol ǵasyrǵa ulasqan adamzat qateligin túzeı aldyq pa? Ony Uly dalanyń topyraǵyn jastanǵan «Altyn adam» aıtsyn? Biz bul qundy qupııanyń jumbaǵyn sheshýge tyrysaıyq. Taǵy da aıtam, tarıh shalys basqan joq, shatasqan – shımaı túsinikter...

Rýhanııat • 19 Sáýir, 2021

Kókpar – ulttyq minez

Bilek kúshinen buryn júrek kúshi qajet. Onsyz serke qolǵa ilinbeıdi, kómbe de kóńilden alys. Kók eti jyrylǵansha kózsiz batyrlyqqa barý oıyn alańyndaǵy oǵlandarǵa sert. Namys teńizinde saly sýǵa ketse jaı ǵana aıypty sanamaıdy ózin, erteń el betine qaraýǵa batpaıdy. Sondyqtan ómildirigin úzerdeı alqynǵan attar men úzeńgisine shirene otyryp qıqýǵa qıqý qosqan qazaq azamattarynyń bul shabysy bólek. Bul – neshe myńjyldyqtan beri jalǵasqan ulttyq oıyn – kókpardy bilekti de júrekti jigitterdiń tartqan sátiniń kórinisi.

О́ner • 16 Sáýir, 2021

Boıjetken sezim, bozbala úmit

Eshqandaı da eskilik emes, jańa kózqaras jetegindegi tujyrym. Tujyrymnan týǵan kórkem keskin. Ulttyń tamyrynan taǵan tartyp, tektilikke astar bolǵan dala erejesi. Osalsyń ba, oıynnan shyq. Burymdydan úmittisiń be, baryńdy sal. Bolmasa, uıattan órten de laýla. Boıjetkenniń jel ópken mańdaıynan sen súıe almasań, nesine ózińdi jigitke jatqyzasyń. Syn men sert. Munda tártip basqa, júırik kóńiliń jolda qalsa, armanyńnyń súringeni. Qamshynyń astynda qalǵyń kelmese, káne, qamshyla atyńdy.

Rýhanııat • 02 Sáýir, 2021

Dastarqandaǵy darqandyq

Darqandyqtyń shyńyna shyqqan dana halqymyzdyń atatekten jalǵasqan, túptamyrdan ajyramaǵan bir qasıeti bolsa, ol meımandos minezi. «Qýys úıden qur shyqpa» dep naqyl qaldyrǵan babalarymyz hal surap kelgen kisini qansha asyǵys bolsa da bir tilim nan aýyz tıgizbeı jibermegen. Bul tól mádenıetimizdiń máıegi bolǵan tálimniń eń táýiri. Búgin qolymyzǵa sol bir salmaqty saltymyzdyń enshisindeı esti sýret iligip otyr. Kóńil tórinen oryn alǵan kórkem kartına ǵulama ǵurpymyzdy ulyqtap turǵandaı.

Iаndeks.Metrıka