Muhtar KÚMISBEK
Muhtar KÚMISBEK«Egemen Qazaqstan»
1054 materıal tabyldy

Rýhanııat • 26 Sáýir, 2021

Ár qalamgerdiń aǵashy bar

Endi elordamyzdyń kórkin ashyp turǵan «Qalamgerler alleıasynan» ótip bara jatsańyz, aldyńyzdan «alaqaılap» aqyn-jazýshylardyń aǵashy shyǵady. Árqaısysynyń óz esimi bar. Súıikti avtoryńyzdy sol mańnan izdep tabasyz. О́z qolymen otyrǵyzǵan kóshettiń aldyndaǵy taqtaıshaǵa aty-jóni jazylǵan.

Rýhanııat • 26 Sáýir, 2021

Kóktemge oralý

Bir orynda baıyz taýyp otyra almaıtyn myna aspannyń bultyn aıtam da, osy jyly ádettegideı emes. Kóz jasy taýsylǵandaı. Qarashyǵy tolsa da jylamaıdy. «О́zim shóldegem joq, júregim shóldedi». Jaryqtyq Esenǵalı Raýshanov kórse osylaı deýshi edi-aý. Biraq... Qara jerde qyńq etpeıdi ǵoı tegi, qara sýyqqa eti úırengendeı. Burynǵydaı emes adamdar da bir-birine salqyn. Ýaqyt asyqtyrǵanymen búgin-erteń kóktem kelmeıtin shyǵar. Múmkin keler, kelse de aqynnyń muńly óleńi bolyp qana. О́ıtkeni bul kóktemniń qaıǵysy aýyr. Odan da biz ony sýretshiniń saǵynyshynan izdeıikshi.

Eń qysqa áńgime • 23 Sáýir, 2021

Alash topyraǵyndaǵy altyn tarıh

Joq, tarıh qatelesken joq. Qatelesken – ýaqyt ótine jutylǵan adamdar. Adamdar aldandy. Aldaǵan baıansyz boljamdar. Boljamdar mánge ıe boldy. Al biz sol kertartpa mánniń kesirinen jyldar aǵysynan keıin qalyp qoıdyq. О́kinishtisi, baqandaı bir ǵasyrǵa. Otyz jylda sol ǵasyrǵa ulasqan adamzat qateligin túzeı aldyq pa? Ony Uly dalanyń topyraǵyn jastanǵan «Altyn adam» aıtsyn? Biz bul qundy qupııanyń jumbaǵyn sheshýge tyrysaıyq. Taǵy da aıtam, tarıh shalys basqan joq, shatasqan – shımaı túsinikter...

Rýhanııat • 19 Sáýir, 2021

Kókpar – ulttyq minez

Bilek kúshinen buryn júrek kúshi qajet. Onsyz serke qolǵa ilinbeıdi, kómbe de kóńilden alys. Kók eti jyrylǵansha kózsiz batyrlyqqa barý oıyn alańyndaǵy oǵlandarǵa sert. Namys teńizinde saly sýǵa ketse jaı ǵana aıypty sanamaıdy ózin, erteń el betine qaraýǵa batpaıdy. Sondyqtan ómildirigin úzerdeı alqynǵan attar men úzeńgisine shirene otyryp qıqýǵa qıqý qosqan qazaq azamattarynyń bul shabysy bólek. Bul – neshe myńjyldyqtan beri jalǵasqan ulttyq oıyn – kókpardy bilekti de júrekti jigitterdiń tartqan sátiniń kórinisi.

О́ner • 16 Sáýir, 2021

Boıjetken sezim, bozbala úmit

Eshqandaı da eskilik emes, jańa kózqaras jetegindegi tujyrym. Tujyrymnan týǵan kórkem keskin. Ulttyń tamyrynan taǵan tartyp, tektilikke astar bolǵan dala erejesi. Osalsyń ba, oıynnan shyq. Burymdydan úmittisiń be, baryńdy sal. Bolmasa, uıattan órten de laýla. Boıjetkenniń jel ópken mańdaıynan sen súıe almasań, nesine ózińdi jigitke jatqyzasyń. Syn men sert. Munda tártip basqa, júırik kóńiliń jolda qalsa, armanyńnyń súringeni. Qamshynyń astynda qalǵyń kelmese, káne, qamshyla atyńdy.

Rýhanııat • 02 Sáýir, 2021

Dastarqandaǵy darqandyq

Darqandyqtyń shyńyna shyqqan dana halqymyzdyń atatekten jalǵasqan, túptamyrdan ajyramaǵan bir qasıeti bolsa, ol meımandos minezi. «Qýys úıden qur shyqpa» dep naqyl qaldyrǵan babalarymyz hal surap kelgen kisini qansha asyǵys bolsa da bir tilim nan aýyz tıgizbeı jibermegen. Bul tól mádenıetimizdiń máıegi bolǵan tálimniń eń táýiri. Búgin qolymyzǵa sol bir salmaqty saltymyzdyń enshisindeı esti sýret iligip otyr. Kóńil tórinen oryn alǵan kórkem kartına ǵulama ǵurpymyzdy ulyqtap turǵandaı.

Rýhanııat • 30 Naýryz, 2021

Nur-Sultandaǵy tuńǵysh Naýryz

Nur-Sultan qalasynyń memlekettik arhıvindegi qundy qujattarǵa úńilseńiz, astanada alǵash ret naýryz merekesi qashan atalyp ótkeni týraly derekter kezdesedi. 1990 jylǵy Selınograd qalalyq mádenıet bóliminiń esebine súıensek, munda eń alǵash Ulystyń uly kúni 1989 jyly toılanǵan eken. Aqsaqaldardyń aq batasymen órilgen qutty merekege keńes ıdeo­logııasy qulaǵyna sińip ketken jastar jaǵy boı úırete almasa da, úlkenderdiń izetti jolymen júrýge tyrysqan. Buǵan qoldaǵy qundy qujattar kýálik etedi.

Rýhanııat • 26 Naýryz, 2021

Mereke men bereke

Adamzattyq órkenıettiń altyn besigine aınalǵan Uly dala ıeleriniń tól merekesi – áz-Naýryz! Qart tarıhtyń kórikti kerýeni túrki jurtyna jyl aınalyp turaqtaǵan sátte kóktemniń kórkem keıpi jan elitip, meıirim sebedi. Mundaı izgilikke boıyn jylytqan qazaq halqynyń jańa tynysy ashylyp, dástúrin dáripteıtin ádeti. Baba mırasyn kókke kótergen qaraorman qarashany syrttan baqylasańyz, tatýlyqpen tynystap, birlikke tutqa bolyp turǵandaı. Oǵan osy sýret dálel.

Elorda • 25 Naýryz, 2021

Nur-Sultandaǵy tuńǵysh Naýryz

Nur-Sultan qalasynyń memlekettik arhıvindegi qundy qujattarǵa úńilseńiz astanada alǵash ret naýryz merekesi qashan atalyp ótkeni týraly derekter kezdesedi. 1990 jylǵy Selınograd qalalyq mádenıet bóliminiń esebine súıensek, astanada eń alǵash Ulystyń uly kúni 1989 jyly toılanǵan eken. Aqsaqaldardyń aq batasymen órilgen qutty merekege keńes ıdeologııasy qulaǵyna sińip ketken jastar jaǵy boı úırete almasa da, úlkenderdiń izetti jolymen júrýge tyrysqan. Buǵan qoldaǵy qundy qujattar kýálik etedi.

Qoǵam • 24 Naýryz, 2021

Nuhtan qalǵan Naýryz

Mań-mań basqan ǵasyrlardyń izine tússeńiz muqym túrki jurtynyń tolaǵaı tulǵasy menmundalap shyǵady. Saqı dúnıede saltanat qurǵan babalarymyzdyń baýyrǵa basqan bar izgiligi sarqyrap aqqan bulaqtaı kóńil darııasyna quıady kelip. Ýyǵy aspanǵa umsynǵan ulttyń kókirek kózine dál osy kúni ystyq júrektiń alqymyndaǵy alǵaýsyz jas uııdy. Jańa jylda beıtanys bir sezim boıdy bılep, kókteme lebi jan eritedi. Sodan ba Ulystyń uly kúni balbal tastarǵa basymyzdy súıep jylardaı kúı keshetinimiz bar. Bul – tolaıym tarıhtyń tańǵajaıyp syıy, sarqylmas sarqyty.

Iаndeks.Metrıka