Suhbat • 27 Jeltoqsan, 2023
Baqyt Qaıyrbekov: Meniń baqytym – ákemniń tálimi
О́miri de, óneri de ańyzǵa aınalǵan tulǵalar bolady. Sondaı aıboz ardaqtynyń biri – Qazaqstannyń halyq jazýshysy, Memlekettik syılyqtyń laýreaty Ǵafý Qaıyrbekov. Kórkemsóz óneriniń qaı janryna bolsyn qalam tartyp, tolymdy, shuraıly shyǵarmalar bergen birtýar sýretkerdiń artynda mol mura qaldy. Onyń bári ádebıetimizdiń asyl qazynasyna aınaldy. Biz búgin qabyrǵaly qalamgerdiń balasy, belgili aqyn, aýdarmashy, rejısser Baqyt Qaıyrbekovpen ákesiniń jurtshylyqqa beımálim qyry men syry týraly áńgimelestik.
Tulǵa • 26 Jeltoqsan, 2023
Bıyl Qazaq televızııasynyń qurylǵanyna 65 jyl toldy. Osy aralyqta qazaq dıktorlarynyń ulttyq mektebi qalyptasty. Máselen, tuńǵysh dıktor Zulqııa Jumatovadan bastap Lázıza Aımasheva, Orynbala Orazbaeva, Lásker Seıitov, Marıam Aıymbetova, Qajy Qorǵanov, Tynys О́tebaev sekildi aǵa-apalarymyz atalǵan mekteptiń qalyptasýyna zor úles qosty. Bala kúnimizde bul dıktorlardyń shet jaǵasyn teledıdardan biz de kórdik. Daýystary qandaı ásem, tunyq edi. Osy aıtýly tulǵalardyń izin basyp, óz mamandyǵynyń mereıin asyrǵan daraboz dıktordyń biri – Ábdiráli Bólebaı.
Qoǵam • 24 Jeltoqsan, 2023
Ulttyq mýzeıde belgili arheolog, akademık, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Jáken Taımaǵambetovtiń 70 jasqa tolýyna oraı «J.Taımaǵambetov jáne Eýrazııa paleolıtiniń máseleleri» atty halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııa ótti.
Zerde • 19 Jeltoqsan, 2023
Biz ne degen jany sir halyqpyz! Otarshyldyq qamytyn kıgen basqa kezeńdi aıtpaǵanda, keshegi XX ǵasyrdyń ózinde qazaqtyń basynan ne ótpedi: 1916 jylǵy ult-azattyq kóterilis, 1917 jyly keńes ókimetiniń ornaýy, 1927-1928 jyldardaǵy zorlap júrgizgen ujymdastyrý, 1930-1933 jyldardaǵy talaı jandy jalmaǵan alapat ashtyq, 1937-1938 jyldardaǵy ultymyzdyń sút betine shyqqan qaımaqtaryn sypyryp áketken repressııa, 1941-1945 jyldardaǵy Ekinshi dúnıejúzilik soǵys, 1954 jylǵy tyń jáne tyńaıǵan jerlerdi ıgerý naýqany – osynyń bári halqymyzǵa ońaı tıgen joq. Talaı márte jilinshigimiz úzile jazdap baryp, ańyzdaǵy fenıks qus sekildi óz kúlimizden jaralyp, dúr silkindik. Osyndaı tar qursaýly keńestik qoǵamnyń 80-jyldardyń sońyna qaraı jetpis jylǵa jýyq toń bolyp qatqan kóbesi sógildi. Jarııalylyqtyń jeli ońynan soqty. Ult rýhy oıandy. Aldymyzdan samaladaı jarqyrap aq kún týyp kele jatty. Táýelsizdiktiń jyly lebi sezildi. Ásirese otyzynshy jyldary jazyqsyz jalanyń qurbany bolǵan el ardaqtylaryn aqtaý qolǵa alyndy. Komıssııa quryldy. Endi sol ult qaıratkerleriniń ómiri men qyzmeti týraly merzimdi baspasózde maqalalar, estelikter jarııalana bastady. Tarıhymyzdaǵy aqtańdaq bolyp qalǵan osy taqyrypqa alǵash qalam terbegen jýrnalıstiń biri – Armııal Tasymbekov.
Taǵzym • 06 Jeltoqsan, 2023
«Astana Opera» teatrynyń Úlken zalynda asa kórnekti kompozıtor, dırıjer, KSRO Memlekettik syılyǵynyń laýreaty Muqan Tólebaevtyń týǵanyna 110 jyl tolýyna arnalǵan « Uly Muqańa muragerlerinen taǵzym» atty konsert ótti. Mýzykalyq keshti Qazaqstan kompozıtorlar odaǵy uıymdastyrdy.
Taǵzym • 05 Jeltoqsan, 2023
Akademık Rahmanqul Berdibaı bıigi
Ulttyq akademııalyq kitaphanada kórnekti folklortanýshy, akademık, qoǵam qaıratkeri Rahmanqul Berdibaıdyń ómiri men ǵylymı murasyna arnalǵan «Ultyn ulyqtaǵan ǵulama» atty ǵylymı jıyn ótti.
Ádebıet • 05 Jeltoqsan, 2023
Ádebıetke zor daıyndyqpen kelip, 11 roman, 22 hıkaıat, 100-den asa áńgime sekildi mol mura qaldyrǵan qabyrǵaly qalamger Dúkenbaı Dosjannyń shyǵarmalaryn oqyǵanda onyń úsh ereksheligi bar ekenin baıqadyq. Birinshisi – buryn ádebıette sırek kóterilgen qum taǵdyry, kisiniń eńsesin ezip, ıyǵyn basqan aýyr beıneti sóz bolady. Ekinshisi – tabıǵat pen adam mineziniń ekologııasy – adam jan dúnıesiniń tabıǵı ortamen qosyla jutaýy, tabıǵattan birte-birte kindigi ajyrap bara jatqany egiz óriledi. Úshinshisi – jıi qalam tartylmaǵan mıstıkalyq sarynǵa, magııalyq meńzeýge erkin boılap, oı men oqıǵanyń kórkemdik tinin taýyp, fılosofııadan órmek toqıdy.
Mádenıet • 04 Jeltoqsan, 2023
L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetinde Jýrnalıstıka jáne saıasattaný fakýltetinde « Qazaq fotoshejireshileri III: tarıh, derek, óner» atty fotoensıklopedııanyń tanystyrylymy ótti. Mazmundy is-sharany «Fotoóner» respýblıkalyq qoǵamdyq birlestigi men joǵaryda atalǵan ýnıversıtettiń Jýrnalıstıka jáne saıasattaný fakýlteti uıymdastyrdy.
Qoǵam • 30 Qarasha, 2023
Aýdarmashynyń ǵumyrnamalyq jınaǵy
Ulttyq akademııalyq kitaphanada «Qytaısha-qazaqsha úlken sózdikti» qurastyrýshy, ǵalym, til mamany, aýdarmashy Naımanǵazy Sapanulynyń «Aýyldan alys sol joldar» atty ǵumyrnamalyq esse kitabynyń tusaýkeseri ótti.
Qoǵam • 29 Qarasha, 2023
Keıde oqyrmandar tarapynan: «Jazýshylar búgingi ómirdegi kórinisterdi, qoǵamdaǵy qubylystardy, jazǵannan góri ótken tarıhı tulǵalar, oqıǵalar týraly kóbirek qalam terbeıdi», degen pikirdi estımiz. Bir jaǵynan, bul pikirdiń de jany bar. О́ıtkeni oqyrman shyǵarmadan óz dáýiriniń beınesin kórgisi keledi. Biraq ony jazý ońaı emes. Alaıda búgingi adamdardyń jan-dúnıesinde ne bolyp jatyr, olardyń qoǵamǵa, ómirge kózqarasy qandaı degen saýaldarǵa jaýap beretin kórkem týyndy jazyp júrgen jazýshylar da jeterlik. Sonyń biri – Qýandyq Túmenbaı. Qarymdy qalamgerdiń kitaptarymen erteden tanys bolǵandyqtan ba, onyń kez kelgen hıkaıatynda bolsyn, shaǵyn áńgimesinde bolsyn, somdalǵan keıipkerler – kádimgi ózimiz kúnde kórip júrgen qarapaıym adamdar beınesi. Solardyń basynan ótken muńy men qaıǵysy, qıyndyǵy men qýanyshy kórkem shyndyqpen órilip, aq paraqqa móldirep túse qalǵan.