Kitaphana • 31 Qazan, 2023
Bıyl Astananyń ortalyqtandyrylǵan kitaphanalar júıesine qarasty 4 qalalyq kitaphana jańǵyrtylyp, olardyń 2-ýi Respýblıka kúni men kitaphanashylardyń kásibı merekesinde esigin oqyrmandarǵa qaıta aıqara ashty.
Abaı • 30 Qazan, 2023
Hakimjan jáne Abaı eskertkishi
Almatyǵa joly túsken adamdy aldymen shyńy appaq qar jamylǵan Alataý men sonyń etegindegi kókjelekke kómilgen qaladaǵy hakim atamyzdyń esimin ıelengen dańǵylda ornatylǵan Abaı eskertkishi qarsy alady. Aqyn eskertkishi qoladan quıylyp, tuǵyry qyzyl granıtten qalanǵan, bıiktigi – 13, 7 m. Ony ulttyq músin óneriniń negizin salýshy, Qazaqstannyń halyq sýretshisi Hakimjan Naýryzbaev jasaǵan. Músinshi óz týyndysynda aqynnyń ómir belesinen ótip, el aǵasyna aınalǵan salıqaly kezin aıshyqty bederlegen. Eskertkishte basynda taqııa, ıyǵyna óńiri ashyq jelbegeı shapan jamylǵan Abaı atamyz sol qolyna kitabyn qysyp ustaǵan kúıi tereń oı ústinde ilgeri basyp keledi. Tas beıne demeseńiz, quddy aqynnyń ózin kórgendeı áser alasyz.
Suhbat • 22 Qazan, 2023
Serik Toqpanov: Medısınalyq oqý ornynda aqyly bólim bolmaý kerek
Halqymyz boıyna san túrli óner toǵysqan adamdy «segiz qyrly, bir syrly» dep aıtady. Dál osy sóz aıshyǵyn búgingi keıipkerimizge qaratyp aıtýǵa bolady. Ol – talaı jandy ajaldan arashalap qalǵan «qoly jeńil» hırýrg, otandyq medısına ǵylymynda óz orny bar aıtýly ǵalym, asqaq daýysymen ataǵy jer jarǵan kásibı ónerpazdardyń ózimen ıyqtasyp turatyn talantty ánshi. Eń bastysy, elge adal qyzmet etken ardaqty azamat. Biz osy joly joǵary sanatty dáriger-hırýrg, medısına ǵylymdarynyń doktory, professor Serik Toqpanov aǵamyzdyń jansaraıyna úńilip, áńgime órbittik.
Tulǵa • 19 Qazan, 2023
Kórnekti ǵalym Zeınolla Qabdolov: «Tahaýı Ahtanov kim?» degen suraqqa «Úlken úsheý – «Qaharly kúnder», «Boran», «Shyraǵyń sónbesin», dep jaýap beripti. Ekinshi dúnıejúzilik soǵystan keıin ádebıetke kelgen jazýshylardyń ishinen aldymen aýyzǵa Tahaýı Ahtanovtyń esimi ilinedi. Ol ádebıet esigin óziniń keıbir qatarlastary sekildi qaǵyp kirgen joq, erkin ashyp, áp degennen óz ornyn ıelendi.
Suhbat • 15 Qazan, 2023
Baqyt Sarbalauly: Qoǵam ádebı syndy qajetsinýi kerek
Keıingi jyldary ádebı synnyń damýy kenjelep qalǵan sekildi. О́ıtkeni jańa shyǵarmalar týyp jatqanymen, solardyń kórkemdigi, shynaıylyǵy, jańalyǵy týraly tereńnen tolǵap, ádil baǵasyn beretin ádebı syn az jazylady. Shyndyǵyn aıtqanda, kásibı synshylardyń ózi saýsaqpen sanarlyq qana. Solardyń biri, aıtýly synshy, birneshe kitaptyń avtory Baqyt Sarbalauly. Syn sardarymen kezdesip, osy taqyrypta áńgimelestik.
Poezııa • 12 Qazan, 2023
Qońyr kúz kelgen saıyn kóńildi móldir muń basady. Jaz boıy kók shalǵynǵa kómkerilgen dala ajarynan ár taıǵandaı qýań tarta túsken. Jap-jasyl japyraqtarynan aıyrylǵan aǵashtar dimkás jandaı júdeý. Kúzgi aspannyń qabaǵy da tamaq ishpegen adamdaı jıi qatýlanyp, ara-tura búrkip alady. Osyndaı súreńsiz kórinisterdi kórip, adamdy kóńilsizdik basady. О́mirde qyzy uzatylyp, qyzyǵy tarqaǵan aýyl sekildi tym jutań órinedi. Onyń ústine kún qysqaryp, tún uzara bastaıdy. Keıde sondaı uzaq túnniń bir ýaǵynda shyrt uıqyńnan oıanyp ketip, kóz ile almaı baqyraıyp jatasyń. Tań aǵaryp atyp bolmaıdy. Uıqyń qashyp ketkennen keıin neshe túrli oı ıektep alady.
Ádebıet • 08 Qazan, 2023
Babalarymyz jylqyny «tórt túliktiń tóresi» dep qana emes, el qorǵaǵan erdiń qanaty dep dáriptegen. Shynynda da, «minse – kólik, jese – azyq, ishse – sýsyn» bolǵan jylqynyń qasıeti bólek. Kórkem ádebıetimizde «keıipkerge» aınalǵan jylqylar týraly jazylǵan shyǵarmalardyń da qarasy mol. Sol qatarǵa belgili jazýshy Kádirbek Segizbaıulynyń «Sońǵy shabys» atty áńgimesin uıalmaı qosýǵa bolady. Bul týyndy 1969 jyly jazylsa da, qaıtalap oqyǵanda keshe ǵana ómirge kelgendeı áserge bóleıdi. Ásirese qalamgerdiń kórkemdik sheberligi, shyǵarmanyń shynaıylyǵy, keıipkerler bolmysy – oqyrmandy jipsiz baılap, jetelep áketedi. Munda bir kezde báıgeniń aldyn bermegen Mestorynyń muńly taǵdyry baıypty baıandalǵan.
Taǵzym • 02 Qazan, 2023
«Jigittiń sultany edi Ábdiǵapar»
Arqalyq qalasynyń janyndaǵy Jańaqala aýyly endi resmı túrde 1916 jylǵy Torǵaıdaǵy ult-azattyq kóterilisi qaharmandarynyń biri Ábdiǵapar Janbosynulynyń esimimen atalady. Osyǵan oraı tuǵyrly tulǵanyń esimin ulyqtaǵan mádenı is-shara ótti.
Ádebıet • 28 Qyrkúıek, 2023
Shyn máninde, qazaq ádebıetine qubylys bolyp kelgen talanttar óte sırek. Sol sırektiń biri – Oralhan Bókeı. Qabyrǵaly qalamgerdiń shyǵarmalary týraly sóz bolǵanda, bir oqyrmandar onyń qarapaıym eńbek adamdary, olardyń janqııarlyq eńbegi týraly jazǵan «О́z otyńdy óshirme» men Altaı taýyndaǵy omartashylardyń qym-qýyt tirshiligi arqyly, ondaǵy Taǵan atty jastyń maskúnemdik dertke dýshar bolǵan sebebin sezimtaldyqpen baıandaǵan «Ataý kere» romanyn joǵary baǵalasa, endi bireýleri adam janynyń qyryq qatparyna tereń boılaǵan psıhologııalyq ıirimderge baı povesteri men áńgimelerin súıip oqıdy. Kelesi bir oqyrmandar pafosqa toly ekpinmen kórkem jazylǵan pýblısıstıkasyn jaqsy kóredi. Qysqasy, jazýshynyń qaı-qaı shyǵarmasynyń da shoqtyǵy bıik, keıde ol oqyrmandy tuńǵıyq oıǵa batyrsa, keıde jyly shýaqqa bólep, aq jańbyrdaı tópelegen kesteli tilimen jeldirtip otyrady.
Suhbat • 14 Qyrkúıek, 2023
– Assalaýmaǵaleıkým, aǵa! – Ýaǵaleıkýmassalam!– Qaı balasyń?– Astanadaǵy «Egemen Qazaqstan» gazetinen habarlasyp turmyn, – dep edim, Pernebaı aǵanyń daýysy jadyrap: – Aınalaıyn, sonaý bas qaladan qońyraý shalyp tur ekensiń, myń alǵys. Men elimizdegi bas basylymnyń oqyrmany ǵana emespin, turaqty avtorymyn. Talaı tanymdyq maqalalarym, esselerim jaryq kórdi. Jasym ulǵaısa da túgin qaldyrmaı oqımyn, –dep aqtaryla jóneldi.Bala kezimnen jetkinshekterge arnap jazǵan shyǵarmalaryn súıip oqyǵan jazýshymen ekeýara áńgimemiz osylaı bastaldy. Aýylda turyp-aq ádebıetimizdiń qazynasyn baıytyp, qanshama balanyń sanasyna kórkemsóz sáýlesin túsirgen syrshyl sýretkermen kezdesip, áńgimelesse ǵoı dep oılaýshy edim. Sonyń sáti de oraıymen kelip, qabyrǵaly qalamgermen ómir joly men shyǵarmashylyǵy týraly áńgimelestik.
