Pikirler .
Jurt kóńili bılikke qaıtse tolady?
Uly oıshyl Abaı atamyzdyń elge barynsha tanymal «Birińdi qazaq, biriń dos, kórmeseń – istiń bári bos» degen ósıet sóziniń mánisine oı júgirtsek, odan ult bolyp uıysýda, halqymyzdyń múddesi úshin kúreste dostyq, tatýlyq, birlik aýadaı qajet ekendigi aıqyn kórinedi. Al elimizdiń birlik pen yntymaqty tý etip, alǵa basýy úshin birinshi kezekte atqarýshy bılik ózine júktelgen mindetti abyroımen atqarýy tıis.
18 Aqpan, 2020
Áýe apaty: halyqtyń kókeıinde suraq kóp
Bul kúnde ushaqpen ushýdy kim qalamaıdy deısiz. Barar jerińe tez jetkizetin ári jaıly da jyly, sándi ushaqtan artyq ne bar? Biraq ushaqtyń qaýipsizdigi sońǵy kezde senimge selkeý túsire bastady. Endi osy adam ómirin jalmaıtyn ushaq apattaryn boldyrmaý nemese onyń aldyn alý múmkin be degen suraq kimdi bolsa da mazalaıtyny anyq.
10 Qańtar, 2020
Qaıtkende jol qaýipsizdigi jaqsarady?
Kóshelerge «Sergek» beıne-tirkeý kameralary ilingeli beri júrgizýshiler men jaıaý júrginshilerdiń zańdy saqtaýǵa degen sergektikteri oıanǵany ras. О́ıtkeni árbir ereje buzý reti qaltadaǵy qarjyǵa tireledi emes pe. Biraq «Sergek» beıne-tirkeý kameralaryn jappaı qoldanysqa engizýdegi basty maqsat aqsha ǵana jınaý emes edi.
27 Qarasha, 2019
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev halyqqa arnaǵan alǵashqy Joldaýynda kóptegen jaıdyń betperdesin ashyp aıtyp, jurttyń kókeıinde júrgen kóp máseleniń túıini sheshilerine úmit otyn jaqty. Sonyń biri – qarasymen san molaıtyp, biraq isinde sapasy joq qaısybir memlekettik qyzmetkerlerdi qysqartý boldy.
28 Qazan, 2019
Jaıaý júrginshige de jaýapkershilik júkteledi
Jaıaý júrginshi jolaǵynda qandaı da bolsyn jol-kólik oqıǵasy oryn alsa, eń aldymen kólik júrgizýshisi kináli sanalady. Júrgizýshi shapshańdyqty asyra siltedi, jol erejesin saqtamady degendeı. Árıne, bulaı dep áńgime aıtýdyń da jany bar. О́ıtkeni aldymen kólik júrgizýshisine úlken jaýapkershilik júkteledi. Alaıda jol-kólik oqıǵasyna birjaqty ǵana qaraý men sebep pen saldardy jete tarazylamaý naqty bolǵan jaǵdaıdyń aqıqatyn qanshalyqty ashady?
15 Qazan, 2019
Saqshylar isine de saqtyq kerek
Ala taıaq jol-patrýldik polısııa qyzmetkeriniń qolyna qaıta tıdi. Al kezinde osy ala taıaqty qanshama aıtys-tartyspen alyp tastaǵan edik. Buǵan basty sebep jol-patrýldik polısııa qyzmetiniń sapasyna kóńil tolmaýshylyqtan bastalǵany belgili.
10 Qyrkúıek, 2019
Jaqsy bolsań – maqtaýly atyń saqtalar
Biz – ataq-dańqtyń qadirin joǵary baǵalaıtyn halyqpyz. Biraq búginde baıqap otyrsańyz, bir emes, birneshe ataǵy bar adamdardy da jıi keziktiresiz. Sondaıda Qudaıǵa shúkir, elimiz ataǵy jer jarǵan adamǵa kende emes eken-aý deısiz. Alaıda solardyń bári ataǵyna zaty saı jandar ma eken degen de oı keletini ras. Máselen, tolyp jatqan «Qazaqstannyń qurmetti azamaty» nemese oblystyń, aýdannyń qurmetti azamattary, qaptaǵan akademık, ǵylym doktorlary, sansyz orden, medal ıeleri degendeı, aıta berse, jetip artylady.
01 Tamyz, 2019
Jol júrisi zańymyz boıynsha múgedekterdiń kólik quralyn toqtatýǵa belgilengen jerlerde múgedek emes júrgizýshilerdiń kólikti toqtatýy nemese toqtap turýy ákimshilik quqyq buzýshylyqqa jatady. Soǵan baılanysty jol júrisi erejesine qatysty ózgeristerge saı mundaı jaǵdaıda 597-baptyń 4-taraýyna sáıkes 10 AEK, ıaǵnı 25 250 teńge aıyppul salynady.
26 Shilde, 2019
Árkim óz quqyǵyn qorǵaı bilýi tıis
Ár adamnyń emdelýge, kezekpen úı alýǵa, eńbek etýge, oqýǵa, áleýmettik jeńildikter alýǵa nemese kólik júrgizýge qatysty jáne t.b. jaǵdaılarda zańdy qoldanýy asa mańyzdy. Al turmysqa saı túrli talaptarmen qatar ómirde jıi kezdesetin qylmystyq, ákimshilik quqyq buzýshylyq boıynsha árkimniń óz quqyn jetik bilýi qorǵaný quqyn arttyra túsedi. Biraq sol zańdardy kópshilik óz quqyǵyn qorǵaý úshin qanshalyqty deńgeıde paıdalanyp júr?
11 Shilde, 2019
Bar ómirin adam quqyǵy úshin kúreske arnaǵan Nelson Mandela: «Eger siz bir adammen ol túsinetin tilde sóılesseńiz, onyń oıymen bólisesiz. Al eger siz onyń tilinde sóılesseńiz, onda júregine jol tabasyz» depti. Bul ómirlik tájirıbeden alynǵan aqıqat. Biraq bul jalǵyz tilge ǵana qatysty oı emes. Onyń máni áldeqaıda tereńde jatqany ómir qaıshylyǵyn kórsetedi. Jáne mundaı jaǵdaıda ár adam jalpyǵa tán tilmen emes, naqty nátıje shyǵar izgilikti ispen júrekke jol salsa eken deıdi.
24 Sáýir, 2019
Ulttyq qundylyq – ulttyń tiregi
Iá ulttyq qundylyq – ulttyń tiregi. Sol tirekti arqaý etetin ár urpaqtyń ómir súrgen ýaqytyna qaraı ózine júkteletin tarıhı enshisi bolady. Aǵa urpaq soǵan adal bolýy arqyly keleshek urpaqtyń ómir súrý júgin jeńildetip otyrady. Al qazaq halqynyń ulttyq qundylyqtarynyń ishindegi eń asyly – ata-anany ardaqtaý, úlkendi syılaý, kishige qurmet kórsetip, el dástúrin saqtaý. Tek bul urpaqtan- urpaqqa buzylmaı aýyssa ǵana, sol ulttyń ulttyq qundylyǵy saqtalǵany.
17 Sáýir, 2019
Tárbıemen berilgen bilim – ólsheýi joq qazyna
Ataqty oıshyl Ábý Nasyr ál-Farabı «Adamǵa eń birinshi bilim emes, tárbıe kerek. Tárbıesiz berilgen bilim – adamzattyń qas jaýy, ol keleshekte onyń ómirine qaýip ákeledi» degen eken. Bul sózdiń rastyǵyn ómir tájirıbesi talaı márte dáleldegeni belgili. Balaǵa úlgili tárbıe bere alý – qoǵamnyń ózin, eldiń tiregin qalyptastyrý. Bul oraıda bizdiń ata-babalarymyz tárbıeniń orny bólek ekenin jaqsy bilgen. Sonyń ishinde balaǵa ónegeli tártip pen quqyqtyq tárbıe berý – ólsheýi joq qazyna deıdi.
09 Sáýir, 2019
Sıngapýr memleketiniń negizin salýshy Lı Kýan Iý bir sózinde «Eger bılik basyndaǵy jemqorlyqty qurtpasa, onymen kúresý esh nátıje bermeıdi» degen eken. Alaıda bılik basyndaǵy jemqorlyqty qansha jerden joıýǵa tyrysqanmen, onyń qurymaıtyndyǵy kórinip-aq tur. Ásirese, bizdiń elde sybaılas jemqorlyqpen kúres isi barynsha qatań ári úzdiksiz júrgizilip kele jatqandaı. Biraq tyıylar emes. Sondaıda «nelikten?» degen suraq týyndaıdy.
04 Sáýir, 2019
Óz elimizde óz tilimizdiń kenje qalǵanyn jasyra almaımyz. Eń basty másele – onyń qoldaný aıasy tarylyp ketti. Bul kemshilikti eńserý úshin qazaq tilin jańǵyrtý qajet. Qalaı? Mine, bul kimdi bolsa da tyǵyryqqa tirep, oılandyratyn úlken suraq. Biraq onyń sheshimin búgingi tańda memlekettiń ózi usynyp otyr. Bar másele, osyny arqaý etip, zańdy qoldaýǵa qajettilik týǵyzý. Ol úshin ne istegen jón?
12 Naýryz, 2019
Ózgeniń namysyn jyrtyp qana qoımaı, jeme-jemge kelgende óz basyn aýyrtpalyqqa baılaıtyn, sonda da ádildikten bas tartpaıtyn adamnyń is-áreketin qalaı túsinýge bolady? Sóıtip bireýdiń ary men ómiri úshin, eldiń bolashaǵyn oılap, bar qıyndyqty ózi kóterýge bel býatyn adamdy kim deımiz? Qazirgi kúni kóp aıtylatyn zıaly degender bul topqa jata ma? Shyn máninde zıaly adam qandaı bolmaq?
07 Naýryz, 2019
«Eger siz ǵalym, kvanttyq fızık bolsańyz jáne nemen aınalysyp júrgenińizdi bes jasar balaǵa eki aýyz sózben túsindirip bere almasańyz, onda siz – dúmshesiz», degen eken amerıkalyq áıgili fızık Rıchard Feınman. Árıne, ǵalym adam ǵylymmen nege shuǵyldanyp júrgenin ózi biler, alaıda ol nemen aınalysyp júrgenin kisiligimen kórsete almasa, ne istep júrgenin uqtyra almasy anyq. Sanaýly bolsa da ondaı adamdar úlken ǵalymdyqqa da, zor baılyqqa da, joǵary laýazymǵa da qol jetkizgenimen boıynda kisiligi kem túsip jatsa, bul ómirdegi adam degen atqa laıyqty ne bitirip júrgenin ózi de túsine almaǵany deıdi.
27 Aqpan, 2019
Jol erejesinen buryn, saqtyq kerek
Jasyratyny joq, ózimizdiń bir áriptesimiz, Qaraǵandy tas jolynan Astanaǵa kirer tusta keshqurym, ıaǵnı alageýim shaqta kóligimen bir adamdy basyp ketti. Ol jaıaý júrginshi jolaǵymen júgire basqan jandy kórmeı qalǵan. Qansha jerden kinásin moıyndasa da, ol – jaýapker. Sebebi jaıaý júrginshige arnalǵan jolaqta ereje buzdy. Toqtamady. Al toqtar edi, biraq adamdy kórgen joq. Mine, endi mundaı jaǵdaıda kimge kiná artasyz? Jaıaý júrginshi de opat boldy, júrgizýshi de qamalady.
22 Aqpan, 2019
Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?
12 Aqpan, 2019
Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń halyqqa arnaǵan bıylǵy jylǵy Joldaýynyń erekshe mańyzdylyǵyn tek qazaqstandyqtar ǵana emes, sheteldik kóziqaraqty jurtshylyq ta joǵary baǵalap otyr. Óıtkeni bul Joldaýda eń basty nysana retinde adamnyń tabys pen turmys sapasynyń artýy alǵa qoıyldy. Al halyqtyń ómir súrý deńgeıiniń artýy – memleket damýynyń joǵary kórinisi. Endeshe soǵan oraı Joldaý da «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» dep atalyp otyr. Alaıda endi Joldaýda júktelgen mindetterdiń oryndalýy qaıtkende júzege asyrylmaq? Onyń qandaı joldary bar?
26 Qazan, 2018
Tórelik qyzmetke tór qashan beriledi?
Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. Óıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.
14 Qyrkúıek, 2018
