Prezıdent ınfraqurylymǵa bólingen qarajattyń kóbin sheneýnikter qaltasyna basyp alatynyn jasyrmaı aıtty. Sonyń saldarynan ne taza sý joq, ne jóndi jol joq, al ınfraqurylym bolsa baıaǵy jartas sol jartas kúıinde qalǵan. Endi «sýdyń da suraýy bar» degendeı, mundaı, ıaǵnı ózge de salalardaǵy kóptegen júgensizdikterge buǵaý salynatyndyǵyna senim paıda boldy. Memleket basshysy bılik halyqtyń únine endi jiti nazar aýdaratynyn basa aıtty. Budan basqa da kókeıge qonymdy ózekti mindetter júktegen Joldaýda adamdardyń turmysy, jumysy, quqy men áleýmettik jaǵdaıynyń basty túıtkilderi ashyla tústi.
Máselen, jumys demekshi, qazirgi kúni Qudaıǵa shúkir eńbek etemin degen janǵa, áıteýir, eki qolǵa bir kúrek tabylatyny ras. Biraq myna almaǵaıyp zamanda másele jumysqa ornalasý ǵana emes, másele qyzmet isteý barysynda bolyp tur. О́ıtkeni jasyratyny joq, qazirgi esep boıynsha jumys isteý máni kópshiliktiń tek kúnkórisi retinde sanalady. Al bul oraıda sheneýnikter qyzmetiniń máni men sapasy el turmysyn órge súırer kúsh retinde erekshelenýi tıis. Olaı deıtinimiz, Qazaqstanda sheneýnikter sany Japonııa elimen salystyrǵanda 80 ese kóp bolsa da, ol elden ozbaq túgil, qatarlasa da almaıdy ekenbiz. 128 mıllıon halqy bar Japonııada bar-joǵy 9 myń memlekettik qyzmetker bolsa, 18 mıllıon adamy bar bizdiń elde 100 myńǵa jýyq sheneýnik bar kórinedi!.. Sóıte tura Japonııa ekonomıkasynyń da, halqynyń ál-aýqatynyń da t.b. damýy orasan joǵary. Bul jaǵynan olarmen úzeńgi qaǵystyrar salamyz da joq. Sondyqtan bizdiń eldi básekelestikte Japonııamen teń qoıa almaısyz.
Kez kelgen eldiń qýatty bolýy óz bıýdjet qarajatyn tıimdi paıdalana bilýine asa baılanysty. Al bıýdjet qarajaty tıimsiz paıdalanylǵan jerde nemese sheneýnikterdiń qaltasyna ketken jaǵdaıda el ekonomıkasy da, halyq turmysy da jaqsarmaıdy. Biliksizdik, ıaǵnı sany bar, sapasy joqtyq tıimsizdikke ákelip soqtyrady. Máselen, Respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýyn baqylaý jónindegi esep komıtetiniń tóraǵasy N. Godýnovanyń aıtýynsha, byltyr sapasyz bıýdjettik sheshimderdiń kesirinen 138 mıllıard teńge tıimsiz jumsalǵan. Iаǵnı, ótken jyly bıýdjet shyǵystarynyń oryndalýy 99,8 paıyzdy quraǵan, biraq bıýdjettik baǵdarlamalardyń josparlanǵan kórsetkishteri tolyǵymen oryndalmaǵan. Kórsetkishter men jumsalǵan aqsha arasynda esh baılanys joq. Al munyń syry alysta jatpaǵany belgili.
Onyń syry joǵaryda atalǵan sapasyz atqarylatyn qyzmettiń tıimsizdigimen qatar, memleket aqshasyna záýlim úı, qymbat avtokólik, tipti eben aǵashynan jasalǵan qundy jıhaz satyp alatyn sheneýnikterdiń az bolmaı turǵandyǵynda. Qazynanyń qarjysyna qol salǵan sheneýnikter qaıtip eldiń kósegesin kógerte almaq? Jemqorlyqqa qarsy is-qımyl máseleleri jóninde jıynda Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev: «Jyl saıyn Qazaqstanda ortasha eseppen 2 myńnan astam jemqorlyqqa qatysty qylmystyq is tirkeledi. Myńnan asa adam jaýapqa tartylady. Bul – batpandap kirip, mysqyldap shyǵatyn kesel. Osy aýrýdy qazir shuǵyl túrde emdemesek, erteń kesh bolýy múmkin», dedi.
Endi bul máselege dál osy turǵydan qarap, tıisti sheshimder qabyldaǵan jón ekendigi Joldaýda jaqsy aıtyldy. «Sonymen birge 2020 jyldan bastap biz memlekettik qyzmetshilerdiń sanyn birtindep qysqartýǵa kirisip, únemdelgen qarajatty neǵurlym paıdaly qyzmetkerlerdi yntalandyrýǵa jumsaımyz», dedi Prezıdent. Endeshe Memleket basshysy qadap aıtqandaı, paıdaly qyzmetkerler sany artyp jatsa el jaǵdaıy jaqsaryp, memleket qýatynyń artaryna da senim zor.
