Taza.kz
Jánibek ÁLIMAN
Jánibek ÁLIMAN«Egemen Qazaqstan»
441 materıal tabyldy

Ádebıet • 29 Aqpan, 2024

О́rim taldaı Sáýlimder

«Erkin beıbit aýylym-aı,Jas órim taldaı sáýlim-aı.Qyrdyń erke sulýySaǵyndym seni, baýyrym-aı», deıdi Sáken Seıfýllın «Bizdiń jaqta» áninde. Iá, qatelesken joqsyz, sáýlem emes, sáýlim bolsa kerek. Bul ne sóz dep tańyr­qaıtyn shyǵarsyz, biraq anyǵy – osy. Sáýlim. Jalǵyz-aq aýyz sóz ánniń búkil reńin ashqany óz aldyna, qazaqtyń tildik qoldanysynda erteden bar ekenine kóz jetkizgen soń baryp aıtyp otyrmyz.

Mádenıet • 29 Aqpan, 2024

Ár halyqtyń ónerin áıgileıdi

Qurylǵanyna birer aıdyń júzi bolǵan «Birlik» an­sambli búgingi Alǵys aıtý kúnine oraı Astanadaǵy «Beı­bitshilik jáne kelisim» saraıynda tuńǵysh konser­tin berip jatyr. Má­denıet jáne aqparat mınıstrl­iginiń qoldaýymen Roza Baǵlanova atyndaǵy «Qazaq­konsert» memleket­tik akademııalyq kon­sert­tik uıymynyń janynan qurylǵan ansambldiń tu­saý­keser konser­tiniń búginge qoıylýy da tegin emes. Keshe shy­ǵar­mashylyq ujym­nyń daıyndyǵynan bilge­nimizdeı, uıymdastyrý­shylar­dyń aıtýynsha, bun­daı ansambl bizdiń elde buryn-sońdy bolmaǵan.

Ádebıet • 25 Aqpan, 2024

Ańyzdan ahýalǵa deıin...

Baıyrǵy ádebıetin, ańyz-áńgimelerin, ertegi-mıfterin jańǵyrtqan el ju­tamaıdy. Muqaǵalı «qýat alyp jyryna báz daladan» degendeı, burynǵy ilki bastaýyn qasterlegen ult sony jańǵyrtyp, zamanaýı jasandyrǵan saıyn ór­ken­deıtin sııaqty bolady da turady. Qazirgi nebir keremet jaýhar týyn­dy­lar, fılmder (máselen, «Avatar») ejelgi mıfter men ertegilerden ta­myr tar­tatyny baıqalady. Álemdik órkenıet te eń ejelgi ertegilerdiń so­ńy­nan qýa-qýa, aqyry búginde ǵylymı tehnıkalyq jetistikter sonyń bárin ba­syp oz­ǵan­daı. Ol basqa áńgime desek te, qandaı da bir qundylyqtar men jetis­tik­ter­diń­ bastaýy ejelgi ádebıet pen ertegi-ańyz áńgimelerge súıenetini nesi eken?

Poezııa • 22 Aqpan, 2024

Kıik saryn – bıik saryn

Aq kıik, jez kıik, qyzyl kıik týraly ańyz kóp el ishinde. Tek qazaq dalasyna tán janýar bolǵan soń ańyzymen qosa kúıi de, áni de mol. Poezııalyq, prozalyq shyǵarmalar qanshama. Osylardyń arasynda alǵashqylardyń biri bolyp qulaqqa shalynary kóneden kele jatqan kúıler, olardyń arasynda Yqylastyń «Jezkıigi» bolsa kerek. Qurmanǵazy shalǵan «Aqsaq kıiktiń» jóni basqa. Teris buraýda tartylatyn Yqylastyń «Jezkıigi» qandaı keń arnaly kúı bolsa, soǵurlym ańyz-áńgimesi de mol.

Ádebıet • 20 Aqpan, 2024

Ony umytqan ózi de umytylady

«Kúnikeıdiń jazyǵynda» Júsipbek Kúnikeıdiń «jazyǵyn» ǵana sýrettemeıdi ǵoı. Jalǵyz-aq áıel teńsizdigi emes. Adam quqyǵy, ar bostandyǵy týraly tolǵaı kele kúlli qazaq ómirin sýretteıdi. Jalpy, shyǵarmanyń aýqymy keń, aspany bıik, sondyqtan shyndyǵy da jalǵyz keıipkerge baılanyp qalmaǵan. Árkim ózinshe unatyp, boılaǵanynsha oı qoryta beredi. Tutas shyǵarma bylaı tursyn, ár bólimindegi bir úzindini kesip alyp sóıletse de kóptegen jaıtqa kýádar bolamyz.

Kıno • 14 Aqpan, 2024

Perishtege taqııa kıgizgen...

1969 jyly qazaq dalasy qarqyldap turyp bir kúldi. Kúlkisi mynaý­ Ala­taý­dan anaý Máskeýdi sharpydy. Bul 1936 jyly Máskeýdegi Qazaq óneri men áde­bıe­tiniń onkúndiginde qoıylǵan «Qyz Jibek» operasynda Bekejan bolyp kúl­gen Qurmanbek pen kóp aı­tyla bermeıtin aqyn Taıjan Qalmaǵambettiń «Saq-saq» kúl­ki­si­nen keıin estilgen Ámına О́mirzaqovanyń kúlkisi edi.

Ádebıet • 13 Aqpan, 2024

Ǵylym jaýap tappaǵan gáp

Burynyraqtaǵy qazaqtar bilgen shyǵar. Ǵaıyptan taıyp ­arystan ne jolbarys tap kelse, qandaı áreketke kóshý keregin. Sebebi dalamyzda bertinge deıin jolbarys bolǵany belgili. Keıinnen tuqymy quryp ketken soń, joq nársege kim bas aýyrt­syn? Muhtar Shahanov «Gımalaı jolbarystary» degen óleńinde osy týraly tolǵanady ǵoı. Aqyn onda jolbaryspen kezige qalǵan adam ne isteý keregin shetelde júrgende jolbarys aýlaýshydan estigenin keltiredi.

Baıqaý • 12 Aqpan, 2024

Úzdik oqyrmandar úkilendi

Oqýshylar men muǵa­limder arasynda kitap oqý mádenıetin kó­terý maq­satynda A.Baı­tur­synuly Bilim aka­de­mııasy respýblıkalyq «Úzdik oqyrman» mu­ǵa­­limder baıqaýyn uıym­dastyryp, qory­tyndysy saltanatty jaǵdaıda ótti. «Oqý­ǵa qushtar mektep» jo­basy aıasyndaǵy baı­qaý Astanadaǵy Y.Altynsarın atyn­daǵy BINOM SCHOOL mek­tep-lıseıinde qory­tyn­dylandy.

Jádiger • 08 Aqpan, 2024

Yqylastyń qobyzy

Dombyra men qobyzsyz qazaqtyń kúni bolmaǵan. Bul aspaptar eldiń esin kirgizedi dese artyq emes. Atam zamanǵyny ǵana emes, aldaǵyny da baıyptaýǵa úndeıdi. Rýhtandyrý arqyly. Budan bes myń jyl buryn tasqa qashalǵan tańbalardaǵy dombyra, qobyzdy aıtpaı-aq qoıaıyq, tipti Qazaq handyǵy zamanyndaǵy jyrlardy qozǵamaǵannyń ózinde Abaı aıtpaı ma? «Qobyz ben dombyra alyp topta sarnap...» dep. «Qobyzdyń shanaǵynda esil «Erden» (Ǵ.Jaılybaı) bolyp órbı beredi. О́lgen balasyn aza tutyp basyn kótermeı jatyp alǵan sol Sandybaıdyń Erdenin kúı táńiri Yqylas qobyzymen baryp jubatqanda bir-aq turǵany týraly derek jeterlik el aýzynda. Ádebıetke de az enbegen bul týraly.

Án • 08 Aqpan, 2024

Zulqııanyń áni

Iá, Zulqııanyń ánin oryndamaǵan ánshi kemde-kem shyǵar. Sonaý Sákender zamanynda da, búgingi bizdiń ýaqytta da. Áride Maıra Ýálıqyzy, beride Ramazan Stamǵazıev salǵanynan-aq erteden kele jatqan shoqtyqty týyndy deýge bolar. Qatelespesem, birer baǵdarlamaǵa da ózek bolǵan shyǵarma. Sóz basynda Sákendi de tegin atamadyq, án týraly tuńǵysh jazýshylardyń biri de osy babamyz ba eken degen oıǵa qaldyq.

Iаndeks.Metrıka