Sońǵy jańalyqtar
Jádiger • 16 Qańtar, 2026
B.Momyshuly 1928 jyldan 1982 jyl aralyǵynda óz basynan ótken árbir qıly sátti qaǵazǵa túsirip, qoljazbalaryn muqııat saqtaǵan. Sóıtip, ol jazǵandaryn (arab, latyn, kırıll árpindegi) maıdanǵa barǵan jazýshylarǵa berip, 1943 jyly elge demalysqa kelgende de shetinen arhıvke ótkizip otyrǵan. 1961 jyly Mekemtas Myrzahmetuly batyrdyń 3000-nan asa qujatyn júıeletip (biraz qujattaryn úı arhıvinde qaldyryp), Almatydaǵy Ortalyq arhıvke óz qolymen ótkizgen.
Aýa raıy • 16 Qańtar, 2026
Qazaqstannyń qaı óńirlerinde oqýshylar sabaqty qashyqtan oqıdy?
Aýa temperatýrasynyń kúrt tómendeýine baılanysty 16 qańtarda Qostanaı oblysynyń birqatar qalalary men aýdandarynda birinshi aýysymda oqıtyn oqýshylar qashyqtan oqytý formatyna aýystyryldy, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Aımaqtar • 16 Qańtar, 2026
Pavlodarda kalsıılengen soda zaýyty salynady degeli jergilikti jurttan maza qashqan. Tehnologııasy sonaý 1861 jylǵy «Solve ádisine» beıimdelgen joba júzege assa, Ertis taıazdanyp, qaýipti qaldyqtar arta túsedi, dep esepteıdi ekologter.
Tanym • 16 Qańtar, 2026
Ýfaǵa barǵan issaparymyzda tatar-bashqurt aýqattylary arasynan baılyǵymen aty shyqqan Ismaıylbek Ahmetkereıuly esimdi qazaq mesenatynyń esimin keziktirdik. Keńes ókimeti qurylǵanǵa deıin qazaqtyń nebir baılary ǵumyr keshkeni belgili. Olardyń biri mal, endi biri egin sharýashylyǵymen aınalysty. Saýda-sattyqty kásip etip, iri jer ıelenýshi retinde aty shyqqandary da kezdesti. Sondaı aýqatty qazaqtyń biri Elabuǵa ýeziniń (qazirgi Tatarstan) iri jer ıelenýshisi Ismaıylbek Ahmetkereıuly edi. Ol saýda-sattyqpen, júk tasymalymen de shuǵyldandy. Ismaıylbektiń Perm men Ýfa qalalary aralyǵynda júk tasıtyn «Dına» degen jeke parohody da bolǵan eken.
Aýa raıy • 16 Qańtar, 2026
Aıaz, boran jáne kóktaıǵaq: Qazaqstannyń 12 óńirinde daýyldy eskertý jarııalandy
16 qańtar kúni elimizdiń 12 oblysynda qolaısyz aýa raıyna baılanysty daýyldy eskertý jarııalandy, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Jasandy ıntellekt • 16 Qańtar, 2026
Bıyl Qasym-Jomart Toqaevtyń bastamasymen «Sıfrlandyrý jáne jasandy ıntellekt jyly» dep jarııalandy. «2026 jyly Qazaqstan jańǵyrýdyń jańa kezeńine qadam basady. Ozyq tehnologııalar elimizdiń saladaǵy áleýetin arttyrýǵa jol ashpaq», dedi Prezıdent. Osyǵan oraı, búginnen bastap gazetimizdiń «Sıfrlyq el» atty arnaıy beti oqyrmanǵa jol tartady. Munda sıfrlandyrý salasyndaǵy ózgerister men jasandy ıntellekt baǵytyndaǵy bastamalar týraly jazylyp, olardyń qoǵam men ekonomıkadaǵy mańyzy saralanady. Sondaı-aq el damýynyń negizgi baǵyttaryndaǵy sıfrlyq transformasııa tóńiregindegi jańalyqtar turaqty túrde jarııalanyp otyrady.
Tennıs • 16 Qańtar, 2026
Myqtylar Melbýrn kortynda kezdesedi
18 qańtarda Melbýrnde Aýstralııanyń ashyq birinshiligi bastalady. «Úlken dýlyǵa» sanatyna jatatyn jarysqa álemniń eń úzdik tennısshileriniń túgelge derligi qatysady. Solardyń qatarynda elimizdiń de birneshe oıynshysy bar.
Ádebıet • 16 Qańtar, 2026
Ulttyq bolmysty aıshyqtaǵan aqyn
Aqyn Janat Áskerbekqyzy esimimen onyń ózin kórmeı turyp, marqum Tabyldy Dosymovtyń «Qara gúl» ánin tyńdaǵan sátten tanyspyn.
Aýyr atletıka • 16 Qańtar, 2026
Osy aptanyń basynda Qyzylorda oblysy sport basqarmasynyń bastyǵy Baqtııar Artaevtyń buıryǵymen Almas О́teshovtiń aýyr atletıkadan atalǵan óńirdiń aǵa jattyqtyrýshysy bolyp taǵaıyndalǵanyn estigende, kádimgideı qýanyp qaldyq.
Bilim • 16 Qańtar, 2026
Muǵalimderdiń bilim sapasy qaı deńgeıde?
Ult ustazy Ahmet Baıtursynuly «El túzetý isin bala oqytý isin túzetýden bastaýymyz kerek» degen edi. Bala oqytý isindegi basty másele – maman máselesi. Kez kelgen salanyń damýy sondaǵy qyzmet etetinderdiń kásibı áleýetine tikeleı táýeldi. Endeshe, bilim salasyndaǵy mamandardyń biliktilik deńgeıi qandaı?
Án • 16 Qańtar, 2026
«Qus ediń ǵoı, keń dalaǵa baýyr basqan...»
Adam jany tynyshtyqtan jaı tabatyny bar. Tóńirekte múlgigen tynyshtyq ornaǵanda kisi sanasynda san túrli oı saltanat qurady. Tereń oıdyń túbin taba almaı tuńǵıyqqa batasyń. Aınalaǵa kóz tastap, áýdem jerde qanatyn sermep ushqan qustarǵa qaraılaısyń. Tirshilik qamytyn olar da moınyna ilip alǵandaı kórinedi. Janushyra ushqan qustardyń daýsy da, tizbegi de keremet kórinisti kóz aldyńa ákeledi. Kókjıek tósin sharlaı ushqan olardyń árbir qımyly san túrli sýretke toly ma dep topshylaısyń.
Rýhanııat • 16 Qańtar, 2026
Qyrǵyz halqynyń rýhanı álemi týraly sóz bolǵanda «Manas» jyrynan keıin mindetti túrde Shyńǵys Aıtmatovtyń esimi atalatyny belgili. Osy rette ómiri men shyǵarmashylyǵyn tutastaı «Manas» pen Shyńǵys Aıtmatov álemine arnap kele jatqan Abdyldajan Aqmatalıev týraly sóz bolǵanda da osy ulttyń rýhanı qazynasyna, jańarýyna toqtalmaı kete almaısyz.
Kúres • 16 Qańtar, 2026
Qazaqstan kúres federasııasynyń prezıdenti Erkin Oqasov Shveısarııada Birikken kúres álemi uıymynyń (UWW) basshysy Nenad Lalovıchpen kezdesti. Josparly kezdesýde kúresti damytý, halyqaralyq seriktestikti nyǵaıtý jaıy talqylandy.
Tanym • 16 Qańtar, 2026
Shanhaıdaǵy Pýshkın eskertkishi: Eki ret qıratylyp, qaıta turǵyzylǵan keshen týraly az-kem áńgime
Halqymyzda «Júrgenge jórgem iligedi» degen sóz bar. Bul ýaqytpen sanaspaı, jolsaparlarǵa jıi shyǵatyn jýrnalıst qaýymyna qaratyp aıtylǵan uǵym sekildi bolyp kórinedi bizge. Iá, rasynda da, ol solaı. Nege deseńiz, jyldyń qaı mezgilinde de sýyt júristen tanbaǵan tilshi, reporterlerdiń barmaıtyn jeri, baspaıtyn taýy joq. Sondaı kezde áriptesterimiz kóptegen jaıtty kóredi. Neshe túrli nárselerge kezigip, qyzyq oqıǵalarǵa kýáger bolady. Biraq ol taqyryptar sol ýaqyttaǵy issaparlar boıynsha redaksııa talap etken maqalalardyń maqsat-múddesine sáıkes kelmeı, qaǵaberiste qalyp qoıǵanyn da aıta ketpeske bolmaıdy. Desek te, keıin áıteýir bir qajetke jaraıdy-aý dep oılaǵanbyz. Sol ıntýısııa bizdi aldamapty. Olaı deıtinimiz, qurmetti oqyrman, ózderińizdiń aldaryńyzdaǵy myna shaǵyn shtrıh, fragment, mınıatıýralardan turatyn jazbalarymyz. Jýrnalıstiń qoıyn dápterindegi ár jyldarǵy derek-dáıekterden túzilip alynǵan bular sizderdiń talap-talǵamdaryńyzǵa saı kelip jatsa, bek qýanyshtymyz. Sonymen...
Aımaqtar • 16 Qańtar, 2026
Qonaev qalasynda Prezıdenttiń tapsyrmasyna sáıkes, jol-kólik ınfraqurylymy jyl saıyn damyp keledi. Oblys ortalyǵy bolǵaly barlyq eski avtobýs jańartylyp, qala men aýyldar arasynda qatynaıtyn baǵyttar ashylyp, jolaýshylarǵa tıimdi jaǵdaı jasalyp jatyr.
Qoǵam • 16 Qańtar, 2026
Báseke zamanda kásip meńgergenniń bási joǵary
Byltyr «Skills Enbek» kásiptik oqytý platformasynda 570 myń azamat, onyń ishinde 53,5 myń jumyssyz onlaın-kýrstardy sátti aıaqtap, sertıfıkat alǵan. Búginde platformada barlyǵy 1,5 mıllıonnan astam paıdalanýshy tirkelse, olardyń 925,7 myńy qatarǵa byltyr qosylypty.
Án • 16 Qańtar, 2026
«Jańbyr tókti» áni qalaı týdy?
О́nerde shekara joq deımiz. Ásirese aýyly aralas, qoıy qoralas jatqan qazaq pen qyrǵyz óneriniń keńistigi tipten jaqyn. Kórshi aýylda ǵajap bir án týsa, dabyrasy men dańǵazasy qazaq topyraǵyna jetpeı qalmaıdy. «Jamgyr tóktú ech basylbaı, Bız kelattyk kól-shal bolýp. Jol karoogo koz achyrbaıt, Bet aldydan shamal sogýp». Áýezi ańyzǵa aınalǵan áıgili «Jańbyr tókti» de bizge osylaı jetken. Áni birden elitip, jazda tókken aq jaýyndaı jyly áser etti. Tońdyrǵan joq. Qyrǵyz asyp kelgen jaýyndy jyr talaı jandy jubatty. О́z tilimizde shyrqalyp, óz ánimizdeı qulaqqa sińdi.
Qoǵam • 16 Qańtar, 2026
О́nerkásip óristep, turmys túzelgen
Kerege taýly Kegen aýdanynyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýynda aıtarlyqtaı oń ózgerister bar. Turǵyndardyń turmys-tirshiligi jaqsaryp, ál-aýqaty arta túsken. Negizinen mal men aýyl sharýashylyǵyn kásip etken óńirde keıingi jyldary óndiris órisi de keńeıip keledi. Tamyljyǵan tabıǵaty týrızmniń qarqyn alýyna taptyrmas negiz. Sonyń nátıjesinde ekonomıkalyq mańyzy bar biregeı jobalar josparlanyp, júzege asyryla bastaǵany óńir jurtshylyǵyn qýantyp otyr.
Qoǵam • 16 Qańtar, 2026
Balalar ádebıetiniń baǵbandary
Almatydaǵy Ulttyq kitaphanada Jazýshylar odaǵy janyndaǵy Balalar men jasóspirimder ádebıeti janrlyq keńesiniń paneldik sessııasy ótti.
О́ner • 16 Qańtar, 2026
Keıde adamnyń taǵdyryn bir ǵana sát sheshedi. Bir qımyl, bir ıshara, bir sáttik batyldyq. Qazaqstannyń eńbek sińirgen ártisi Mákil Qulanbaevtyń ómirinde sondaı sheshýshi mezet – «ushyp júrgen shybyndy ustaý» sáti edi. Sol bir kózge kórinbes qımyl qazaq teatr ónerine ólmeıtin ómir, óshpeıtin esim syılady.
Qoǵam • 16 Qańtar, 2026
«Deepfake» – dinbuzar tehnologııa
Qazir jasandy ıntellekt kómegimen jasalǵan feık aqparat keńinen taralady. Árıne, JI ony ózinen ózi jasap shyǵarmaıdy, neırojeliniń bul múmkindigin alaıaqtar utymdy paıdalanyp otyr. Saıasatkerler, qoǵam qaıratkerleri, jalpy tanymal tulǵalardyń «egizderin» jasap, daýysyn keltirip, atynan jalǵan aqparat taratyp, qoǵam sanasyna sińirip jatyr. Eń soraqysy, baqıǵa ozǵan adamdardyń da beınesin jasap, jelige taratqan soń, Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasy (QMDB) birden resmı málimdeme jasady.
Teatr • 16 Qańtar, 2026
«Eńlik–Kebek» spektakliniń mereıtoılyq qoıylymy
Muhtar Áýezov atyndaǵy Qazaq ulttyq drama teatrynyń 100 jyldyǵyna oraı Almaty qalasynda «Eńlik–Kebek» spektakliniń mereıtoılyq kórsetilimi ótti. Aıtýly shara – ult rýhanııatynyń qalyptasý jolyna, kásibı qazaq teatrynyń tarıhyna taǵzym etken mańyzdy mádenı oqıǵa boldy.
Zań men Tártip • 16 Qańtar, 2026
Esirtki qylmysyn eńseretin jospar
Ulttyq quryltaı bastamalary aıasynda birqatar mańyzdy tujyrymdamalyq qujat ázirlendi. Sonyń biri – ótken jyldyń aıaǵynda Úkimet qaýlysymen bekitilgen Nashaqorlyqqa jáne esirtki bıznesine qarsy kúres jónindegi 2026–2028 jyldarǵa arnalǵan keshendi jospar. Buǵan deıingi 2023–2025 jyldarǵa arnalǵan keshendi jospardyń jalǵasy retinde ómirge kelgen jańa qujatta esirtkige qarsy kúres salasyndaǵy keıingi paıda bolǵan syn-qaterlerdi eńserýdiń naqty qadamdary kórinis tapqan.
Energetıka • 16 Qańtar, 2026
Energetıka qaýipsizdigi ınfraqurylymdy jańartýdan bastalady
Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev «Turkistan» gazetine bergen suhbatynda energetıka salasyndaǵy reformany «Táýelsizdik alǵannan beri júrgiziletin eń aýqymdy ári keshendi ózgeris» dep baǵalap, ınfraqurylymnyń tozýy máselesin alǵash ret joǵary deńgeıde ashyq ári naqty aıtty.
Saıasat • 16 Qańtar, 2026
Innovasııa shaharynyń aıaq alysy
Premer-mınıstr Oljas Bektenov jumys saparymen Almaty oblysyna bardy. Sapar aıasynda Memleket basshysynyń halyqqa Joldaýynda qoıylǵan Alataý qalasy bazasynda ınvestısııalardy, tehnologııalar men iskerlik belsendilikti tartýdyń jańa ekonomıkalyq polıýsin qalyptastyrý jónindegi tapsyrmalardyń oryndalý barysy qaraldy.
Úkimet • 16 Qańtar, 2026
Elimizdiń joǵary oqý oryndary bergen dıplomdar aldaǵy ýaqytta Azııa-Tynyq muhıty aımaǵy elderinde tanylmaq. Senat spıkeri Máýlen Áshimbaevtyń tóraǵalyǵymen ótken palata otyrysynda IýNESKO sheńberinde ázirlengen joǵary bilim berý salasyndaǵy biliktilikti taný týraly Tokıo konvensııasy ratıfıkasııalandy.
Almaty • 16 Qańtar, 2026
Almatynyń ǵylymı-óndiristik qýaty zor
Premer-mınıstr Oljas Bektenov jumys sapary barysynda Almatyda Atom energııasy jónindegi agenttiginiń «Iаdrolyq fızıka ınstıtýtynda» (IаFI) bolyp, negizgi qondyrǵylar men óndiristik alańdardyń jumysymen tanysty.
Aımaqtar • 16 Qańtar, 2026
Logıstıkalyq ortalyq kókóniske tolady
Atyraýdaǵy mańyzdy ınvestısııalyq jobanyń biri – kókónis ónimderin saqtaıtyn iri logıstıkalyq ortalyq. Bul zamanaýı agrologıstıkalyq ınfraqurylymdy damytýǵa baǵyttalǵan mańyzdy joba retinde erekshelenip otyr.
О́ner • 16 Qańtar, 2026
«Eńbek adamy», «jumysshy maman» degende, hakim Abaıdyń «Eger de mal kerek bolsa, qolóner úırenbek kerek. Mal jutaıdy, óner jutamaıdy. Aldaý qospaı adal eńbegin satqan qolónerli – qazaqtyń áýlıesi sol» degen sózi oıyma oralady.
Keleshek mektepteri • 16 Qańtar, 2026
О́tken jyly 162 mektep salyndy
2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha elimizde 236 myńǵa jýyq oqýshy ornyna arnalǵan 162 mekteptiń qurylysy aıaqtaldy. Onyń ishinde 112 mektep «Keleshek mektepteri» ulttyq jobasy aıasynda iske qosyldy.
