Pikirler
Sońǵy kúnderi áleýmettik jelilerde Afrıkadan kelgen azamatqa turmysqa shyqqan otandasymyzdyń qadamyn talqyǵa salyp, san-saqqa júgirtip jatqandar kóbeıip ketti. Kóbi namystanatyn syńaı tanytyp jatyr. Boıjetkenniń tańdaýyn óziniń jeke isi desip jatqandar da jeterlik. Árkimniń óz degeni ózine jón bolyp turǵan jaıy bar.
29 Shilde, 2019
Jol júrisi zańymyz boıynsha múgedekterdiń kólik quralyn toqtatýǵa belgilengen jerlerde múgedek emes júrgizýshilerdiń kólikti toqtatýy nemese toqtap turýy ákimshilik quqyq buzýshylyqqa jatady. Soǵan baılanysty jol júrisi erejesine qatysty ózgeristerge saı mundaı jaǵdaıda 597-baptyń 4-taraýyna sáıkes 10 AEK, ıaǵnı 25 250 teńge aıyppul salynady.
26 Shilde, 2019
Uzynaǵashtaǵy aýdandyq Mádenıet úıiniń sol jaq búıirin ala, jasyl nýǵa malynǵan jalpaq saıdyń erneýinde naızasyn kókke qadap Er Qarasaı batyrdyń eskertkishi tur. Batyr babanyń janyńdy rýhtandyratyn tańǵajaıyp tas músinin bir sıpap, táý etken saıyn tarıh qoınaýyna tereńdep ketken bir oqıǵa ylǵı eske túse beredi...
25 Shilde, 2019
Abai175 chelendji: oqýdyń bári toqý ma?
О́mirdiń, kóńildiń, kúndelikti kúıbeń tirliktiń kez kelgen kórinisinde til ushyna Abaı oralady. Qýansań da, kóńiliń tússe de, bir máseleniń sheshimin izdeseń de Abaıdyń óleńi, qara sózderi, Abaı aıtypty delingen áńgimeler kókeıińdi túrtkileı beredi. «Abaıdan sóz qalǵan ba?..» dep úlkenderdiń nege tamsanyp otyratynyn túsingendeı bolasyń.
24 Shilde, 2019
Qazaq tanymynda asa qudiretti, óte qadirli «tektilik» deıtin uǵym bar. Mysaly, ataqty jyraý Aqtamberdi: «Elden eldi aralap, Tektiden tekti saralap Synǵa tolsa sııaǵy, Álbeti shamnyń shyraǵy, Muhıttan súzip shyǵarǵan, Qymbatty gaýhar baǵasy...» dep tektiliktiń qasıeti týraly tolǵasa, Sypyra jyraý: «Baı balasy baıǵa uqsar, Baılaýly turǵan taıǵa uqsar. Bı balasy bıge uqsar, Alty qanat úıge uqsar, Han balasy hanǵa uqsar, Bıik-bıik shyńǵa uqsar. Qul balasy qulǵa uqsar, Mal taptaǵan gúlge uqsar» dep tektiliktiń ne ekenin túıindepti.
23 Shilde, 2019
Qaýipsizdik sertıfıkatynan týǵan oı
Áńgime «qaýipsizdik» jaıly HHI ǵasyrdyń ózindik syn qateri bar ekenin buqara jaqsy biledi. Sonyń ishinde aqparattyq turǵyda da túrli qater tónýi múmkin ekenin moıyndaımyz. Memleket eldiń aqparattyq turǵydaǵy qaýipsizdigin qamtamasyz etý úshin baryn salyp jatatyny bar. Biraq sońǵy birneshe kúndegi oqıǵalar aqparattyq qaýipsizdigimizge qatysty sharalardyń azamattar men el múddesine qyzmet maqsatynda emes, qalyń buqaranyń ne oqyp, neni tyńdap júrgenin tutastaı baqylaýǵa baǵyttalǵandaı kóringeni bar. О́ıtkeni baılanys operatorlary aıaq astynan «qaýipsizdik sertıfıkatyn ornatyńdar» dep jar sala bastady. Al munysy «sasqan úırek artymen súńgıdiniń» keri tárizdi kóringen. Sebebi aqparattyq qaýipsizdik máselesinde salǵyrttyq tanytqan buqara emes, memlekettik qurylymdar edi.
22 Shilde, 2019
Iman tarazysy – ádildik ólshemi
Kúndelikti kerek-jaraqtar: tutyný taýarlary, kıim-keshek, azyq-túlik, jemis-jıdek, kókónis jáne basqa da ónimderdiń baǵasy aspandap, qymbatshylyqtyń qazany qaınańqyrap tur. Bul – biz úshin jańalyq emes, kózimiz úırenip ketken kórinis...
19 Shilde, 2019
Áleýmettik jeliler: sóz ben kóz
О́mirimizge túbegeıli ózgerister ákelgen áleýmettik jelilerden adam balasy jerip bolǵansha, onyń bizge beretin paıdasy men zııany qanshalyqty bolmaq? Onsyz da kúrmeýge kelmeıtin qysqa ómirde eshqashan qaıtaryp ala almaıtyn altyn ýaqytymyzdy urlap, saǵattar boıy ózine baılap-mataǵan vırtýaldy álemnen adam balasy qaı kezde bas tartady?
18 Shilde, 2019
«Otyramyn dep erinshek óler, jamanǵa jaqsylyq qylamyn dep kóńilshek óler». Qoǵamymyzda beleń alyp bara jatqan keı qubylystar osy sózdi oıǵa oraltady. Qarańyzshy, qaıda barsańyz da jumyssyzdyq máselesi aldymyzdan shyǵady, qaıda barsańyz da qol jaıǵan qaıyrshydaı bıýdjet qarajatynsyz qadam baspaıtyn qalyń jobalar qaýlap ketkenin kóresiz. Beınebir jalqaýlyq pen iskerliktiń arasy bir-aq tutam ispetti áser qaldyrady. Árıne, memlekettiń qoldaýy qajet. Biraq kez kelgen salany órkendetýi, ınvestısııalaýy tıis kásipkerliktiń ózi úkimettik qoldaýdyń ınesine otyrǵanyn ańdaý qıyn emes. Bul – qaýipti úrdis. Masyldyqty mańaılatpaý úshin ne isteýge bolady?
17 Shilde, 2019
Rasıomon qaqpasy nemese adamdyq shekarasy týraly
Akıra Kýrosavanyń jetpis jyl buryn jaryqqa shyqqan «Rasıomon» atty fılmi japon kınematografııasyn álemdik deńgeıge kótergen týyndy sanalady. Taǵy bir japondyq qalamger Rıýnoske Akýtagava shyǵarmasynyń jelisimen túsirilgen fılmdi tebirenbeı kórý sirá da múmkin emes shyǵar.
16 Shilde, 2019
«Bul dalany anam jaspen sýarǵan, Bul dalada atam qolǵa tý alǵan, Bul dalaǵa jylap kelip ýanǵam, Bul dalany kórip alǵash qýanǵam...» dep uly dalamyzdy jyr dúldili Qasym Amanjolov jyrlaǵan edi. Osy qasıetti jerdi janyn salyp qorǵaǵan babalaraǵa búgingi bar qazaq uqsasa deısiń!
15 Shilde, 2019
Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti - Elbasy Nursultan Nazarbaev 2011 jyly Astana qalasynda uıymdastyrylǵan Dúnıejúzi qazaqtarynyń IV Quryltaıynda: «Halqymyzdyń tarıhı sanasyn qalyptastyratyn dúnıe tarıhy men mádenıeti» degendi qadap aıtty. О́ıtkeni tarıhı sanasy jetilmegen, ıakı qalyptaspaǵan halyq óziniń ult retindegi tolyq bolmys-bitimin saqtaı almaıdy. Sol sebepti memleket retinde joıylyp ketpeýdiń, ult retinde assımılıasııaǵa ushyramaýdyń basty kepili – buqaranyń tarıhı sanasyn oıatý.
12 Shilde, 2019
Árkim óz quqyǵyn qorǵaı bilýi tıis
Ár adamnyń emdelýge, kezekpen úı alýǵa, eńbek etýge, oqýǵa, áleýmettik jeńildikter alýǵa nemese kólik júrgizýge qatysty jáne t.b. jaǵdaılarda zańdy qoldanýy asa mańyzdy. Al turmysqa saı túrli talaptarmen qatar ómirde jıi kezdesetin qylmystyq, ákimshilik quqyq buzýshylyq boıynsha árkimniń óz quqyn jetik bilýi qorǵaný quqyn arttyra túsedi. Biraq sol zańdardy kópshilik óz quqyǵyn qorǵaý úshin qanshalyqty deńgeıde paıdalanyp júr?
11 Shilde, 2019
Anaıy ázil men shynaıy qaljyńnyń shekarasy
Sózdiń parqyn tárk etip, beıádep ázilderdi sahna tórine shyǵarý qaı kezde, qandaı saıqymazaq ártisterden bastaldy? Kúldiremin dep, televızııany búldirgen úrdistiń bastaýynda kimder tur?
09 Shilde, 2019
Qazaq dalasy ańyz áńgime men qıssa-dastandarǵa toly. Sonaý qıly zamannan búginge zoryqpaı jetken sondaı halyqtyq asyl qazynamyzdyń biri de biregeıi – «Muńlyq-Zarlyq» dastany edi. Keshegi baýyr eti balasyn izdep ańyraǵan arystyq analardyń taǵdyry osy bir aıshýaq ańyzdaǵy qos perzentine jete almaı alasurǵan ananyń aq-adal mahabbaty men saǵynysh sarynyn baıandaıtyn baǵzydaǵy oqıǵany qaıta qaırap, eske salǵany bar.
05 Shilde, 2019
Til máselesi tolyq sheshimin tappaǵanymen áıteýir bir orynda turyp ta qalmaı, ógiz aıańmen bolsa da jyljyp keledi. 1989 jyly ana tilimiz memlekettik mártebege ıe bolǵanda qazaq tilinde oqıtyndar sany 50 paıyzǵa jetpeıtin. Qazir Qudaıǵa shúkir, barlyq oqýshylardyń 70 paıyzy ana tilimizde oqýda. Árıne sapasy týraly kóp syn aıtýǵa bolady. Tek ultyna janashyrlyq bildiretin keıbir mektep dırektorlary ǵana batyl ustanym jasap, oqýshylaryn ózge tilde beısaýat sóıletpeýge tyrysady.
03 Shilde, 2019
Bári de osy júıke degennen shyǵady. Almatyda qazir júıkesi eń juqarǵandar da, ádiletti jáne ádiletsiz aıyppuldardan sharshap júrgender de – júrgizýshiler. Jolaqty basyp ketseń de – aıyppul, kóshe shetine toqtasań da – aıyppul, qyl aıaǵy kamera aldynda «qulaǵyńdy qasysań» da aıyppul tóleısiń.
02 Shilde, 2019
Ekinshi dúnıejúzilik soǵystan keıin Koreı eliniń ekonomıkasy adam kórgisiz quldyrady. Tipti álemdegi eń kedeı memleketterdiń qataryna qosyldy. 1962 jylǵy damý kórsetkishi boıynsha Ońtústik Koreıa Azııa elderiniń ishinde sońynan sanaǵanda Úndistannan keıin ekinshi orynda turdy.
01 Shilde, 2019
Oı ústinde júretin bir qaýym bar...
Kásipqoı bokstyń «juldyzy» amerıkalyq Charlz Sonnı Lıstonnyń jýrnalıster týraly erterekte tujyrymdaǵan bir qyzyq sózi bar.
28 Maýsym, 2019
Birligimizdiń uıytqysy – ımandylyq
Nebir zulmattarǵa dýshar bolyp, joıylyp ketý qaýpimen talaı márte betpe-bet kelgen ultymyzdyń eldigin saqtap, týyn jyqpaı, aman-esen kele jatqanynyń basty syry halqymyzdyń Islam dininiń naǵyz ózegi – qaıyrymdylyq qaǵıdattary men adamgershilik qasıetterdi basty ustanym etýinde dep senimmen aıtýǵa bolady.
27 Maýsym, 2019