Pikirler
«Sheshingen sýdan taıynbas» degendeı Qazaqstan naryqtyq qatynasqa tolyq kóshken soń memleket menshigindegi mekeme-uıymdardyń bárin jekemenshikke berý maqsatyn alǵa qoıǵan. Bul – memlekettiń bızneske aralasýyn barynsha azaıtýdy kózdeıtin naryq zańynyń talaby. Halyqaralyq beıbitshilik syılyǵynyń laýreaty, Qytaıdyń belgili sýretshisi Sı Baıshı: «Jasym qyryqqa kelgende baryp sýretti túsine bastadym» degen eken. Álem moıyndaǵan qylqalam sheberiniń ózi osylaı degende, basqa qarapaıym halyqtyń bul óner týraly túsiniginiń taıazdyǵyn, saýatynyń kemdigin synap-minep jatý qısynsyz sekildi, árıne. Áıtse de sýretshi dese taý-tasty kezip, ásem tabıǵatqa alystan qııaldana kóz tikken jaı boıaýshy, tıyn-tebenge bola árkimniń tapsyryspen portretin salyp, kúnin ázer keship júrgen qarapaıym pende dep qaraıtyn dúbára kózqarastan túbegeıli arylmaı, órkenıetti elderdiń qataryna qosyla almaımyz.
07 Tamyz, 2019
Jekeshelendirýdiń ekinshi tolqyny jeldirip keledi
«Sheshingen sýdan taıynbas» degendeı Qazaqstan naryqtyq qatynasqa tolyq kóshken soń memleket menshigindegi mekeme-uıymdardyń bárin jekemenshikke berý maqsatyn alǵa qoıǵan. Bul – memlekettiń bızneske aralasýyn barynsha azaıtýdy kózdeıtin naryq zańynyń talaby.
06 Tamyz, 2019
Tirshilik pen tazalyq álippesi
Jalpy, bizdiń halyqtyń uqsaǵysy keletin elderi, halyqtary kóp. Eýropadaǵy damyǵan memleketterge de, alystaǵy AQSh-qa da uqsaǵymyz keledi. Keıde koreılyqtarǵa qyzyǵamyz, birese taǵy bireýine tánti bolamyz degendeı. Syrtymyz qazaq bolǵanymyzdy maqtan tutqanymen, ishteı báribir basqa ozyq elderge qyzyǵa da, qyzǵana qaraıtynymyzdy nesine jasyraıyq.
05 Tamyz, 2019
Jaqsy bolsań – maqtaýly atyń saqtalar
Biz – ataq-dańqtyń qadirin joǵary baǵalaıtyn halyqpyz. Biraq búginde baıqap otyrsańyz, bir emes, birneshe ataǵy bar adamdardy da jıi keziktiresiz. Sondaıda Qudaıǵa shúkir, elimiz ataǵy jer jarǵan adamǵa kende emes eken-aý deısiz. Alaıda solardyń bári ataǵyna zaty saı jandar ma eken degen de oı keletini ras. Máselen, tolyp jatqan «Qazaqstannyń qurmetti azamaty» nemese oblystyń, aýdannyń qurmetti azamattary, qaptaǵan akademık, ǵylym doktorlary, sansyz orden, medal ıeleri degendeı, aıta berse, jetip artylady.
01 Tamyz, 2019
Adamgershilikke zárý mamandyqtar
Álmısaqtan kúıbeńi kóp, endi kúızelisi kóbeıgen tirshiliktegi myltyqsyz maıdanda endigi jerde tek túsinistik pen ımandylyq qana bir mánge bóleı alatyn shyǵar?!
31 Shilde, 2019
Jazaıyn dep jazbaısyń, aıtaıyn dep aıtpaısyń, kóziń kórip, qulaǵyń estigen soń, amalyń taýsylyp, dińkeń quryǵan soń qolǵa qalam ustaısyń. Onyń ústine qıyn zamanda ımperııa ıyqtan basyp tursa da, tilge tıek, oıǵa buǵaý salsa da aıtaryn aıtyp ketken Alash arystary osyndaı halde oıǵa oralady. Tulǵasy taýdaı bolyp, ultym, jurtym degen úni qulaq túbinen shyńyldaıdy.
30 Shilde, 2019
Sońǵy kúnderi áleýmettik jelilerde Afrıkadan kelgen azamatqa turmysqa shyqqan otandasymyzdyń qadamyn talqyǵa salyp, san-saqqa júgirtip jatqandar kóbeıip ketti. Kóbi namystanatyn syńaı tanytyp jatyr. Boıjetkenniń tańdaýyn óziniń jeke isi desip jatqandar da jeterlik. Árkimniń óz degeni ózine jón bolyp turǵan jaıy bar.
29 Shilde, 2019
Jol júrisi zańymyz boıynsha múgedekterdiń kólik quralyn toqtatýǵa belgilengen jerlerde múgedek emes júrgizýshilerdiń kólikti toqtatýy nemese toqtap turýy ákimshilik quqyq buzýshylyqqa jatady. Soǵan baılanysty jol júrisi erejesine qatysty ózgeristerge saı mundaı jaǵdaıda 597-baptyń 4-taraýyna sáıkes 10 AEK, ıaǵnı 25 250 teńge aıyppul salynady.
26 Shilde, 2019
Uzynaǵashtaǵy aýdandyq Mádenıet úıiniń sol jaq búıirin ala, jasyl nýǵa malynǵan jalpaq saıdyń erneýinde naızasyn kókke qadap Er Qarasaı batyrdyń eskertkishi tur. Batyr babanyń janyńdy rýhtandyratyn tańǵajaıyp tas músinin bir sıpap, táý etken saıyn tarıh qoınaýyna tereńdep ketken bir oqıǵa ylǵı eske túse beredi...
25 Shilde, 2019
Abai175 chelendji: oqýdyń bári toqý ma?
О́mirdiń, kóńildiń, kúndelikti kúıbeń tirliktiń kez kelgen kórinisinde til ushyna Abaı oralady. Qýansań da, kóńiliń tússe de, bir máseleniń sheshimin izdeseń de Abaıdyń óleńi, qara sózderi, Abaı aıtypty delingen áńgimeler kókeıińdi túrtkileı beredi. «Abaıdan sóz qalǵan ba?..» dep úlkenderdiń nege tamsanyp otyratynyn túsingendeı bolasyń.
24 Shilde, 2019
Qazaq tanymynda asa qudiretti, óte qadirli «tektilik» deıtin uǵym bar. Mysaly, ataqty jyraý Aqtamberdi: «Elden eldi aralap, Tektiden tekti saralap Synǵa tolsa sııaǵy, Álbeti shamnyń shyraǵy, Muhıttan súzip shyǵarǵan, Qymbatty gaýhar baǵasy...» dep tektiliktiń qasıeti týraly tolǵasa, Sypyra jyraý: «Baı balasy baıǵa uqsar, Baılaýly turǵan taıǵa uqsar. Bı balasy bıge uqsar, Alty qanat úıge uqsar, Han balasy hanǵa uqsar, Bıik-bıik shyńǵa uqsar. Qul balasy qulǵa uqsar, Mal taptaǵan gúlge uqsar» dep tektiliktiń ne ekenin túıindepti.
23 Shilde, 2019
Qaýipsizdik sertıfıkatynan týǵan oı
Áńgime «qaýipsizdik» jaıly HHI ǵasyrdyń ózindik syn qateri bar ekenin buqara jaqsy biledi. Sonyń ishinde aqparattyq turǵyda da túrli qater tónýi múmkin ekenin moıyndaımyz. Memleket eldiń aqparattyq turǵydaǵy qaýipsizdigin qamtamasyz etý úshin baryn salyp jatatyny bar. Biraq sońǵy birneshe kúndegi oqıǵalar aqparattyq qaýipsizdigimizge qatysty sharalardyń azamattar men el múddesine qyzmet maqsatynda emes, qalyń buqaranyń ne oqyp, neni tyńdap júrgenin tutastaı baqylaýǵa baǵyttalǵandaı kóringeni bar. О́ıtkeni baılanys operatorlary aıaq astynan «qaýipsizdik sertıfıkatyn ornatyńdar» dep jar sala bastady. Al munysy «sasqan úırek artymen súńgıdiniń» keri tárizdi kóringen. Sebebi aqparattyq qaýipsizdik máselesinde salǵyrttyq tanytqan buqara emes, memlekettik qurylymdar edi.
22 Shilde, 2019
Iman tarazysy – ádildik ólshemi
Kúndelikti kerek-jaraqtar: tutyný taýarlary, kıim-keshek, azyq-túlik, jemis-jıdek, kókónis jáne basqa da ónimderdiń baǵasy aspandap, qymbatshylyqtyń qazany qaınańqyrap tur. Bul – biz úshin jańalyq emes, kózimiz úırenip ketken kórinis...
19 Shilde, 2019
Áleýmettik jeliler: sóz ben kóz
О́mirimizge túbegeıli ózgerister ákelgen áleýmettik jelilerden adam balasy jerip bolǵansha, onyń bizge beretin paıdasy men zııany qanshalyqty bolmaq? Onsyz da kúrmeýge kelmeıtin qysqa ómirde eshqashan qaıtaryp ala almaıtyn altyn ýaqytymyzdy urlap, saǵattar boıy ózine baılap-mataǵan vırtýaldy álemnen adam balasy qaı kezde bas tartady?
18 Shilde, 2019
«Otyramyn dep erinshek óler, jamanǵa jaqsylyq qylamyn dep kóńilshek óler». Qoǵamymyzda beleń alyp bara jatqan keı qubylystar osy sózdi oıǵa oraltady. Qarańyzshy, qaıda barsańyz da jumyssyzdyq máselesi aldymyzdan shyǵady, qaıda barsańyz da qol jaıǵan qaıyrshydaı bıýdjet qarajatynsyz qadam baspaıtyn qalyń jobalar qaýlap ketkenin kóresiz. Beınebir jalqaýlyq pen iskerliktiń arasy bir-aq tutam ispetti áser qaldyrady. Árıne, memlekettiń qoldaýy qajet. Biraq kez kelgen salany órkendetýi, ınvestısııalaýy tıis kásipkerliktiń ózi úkimettik qoldaýdyń ınesine otyrǵanyn ańdaý qıyn emes. Bul – qaýipti úrdis. Masyldyqty mańaılatpaý úshin ne isteýge bolady?
17 Shilde, 2019
Rasıomon qaqpasy nemese adamdyq shekarasy týraly
Akıra Kýrosavanyń jetpis jyl buryn jaryqqa shyqqan «Rasıomon» atty fılmi japon kınematografııasyn álemdik deńgeıge kótergen týyndy sanalady. Taǵy bir japondyq qalamger Rıýnoske Akýtagava shyǵarmasynyń jelisimen túsirilgen fılmdi tebirenbeı kórý sirá da múmkin emes shyǵar.
16 Shilde, 2019
«Bul dalany anam jaspen sýarǵan, Bul dalada atam qolǵa tý alǵan, Bul dalaǵa jylap kelip ýanǵam, Bul dalany kórip alǵash qýanǵam...» dep uly dalamyzdy jyr dúldili Qasym Amanjolov jyrlaǵan edi. Osy qasıetti jerdi janyn salyp qorǵaǵan babalaraǵa búgingi bar qazaq uqsasa deısiń!
15 Shilde, 2019
Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti - Elbasy Nursultan Nazarbaev 2011 jyly Astana qalasynda uıymdastyrylǵan Dúnıejúzi qazaqtarynyń IV Quryltaıynda: «Halqymyzdyń tarıhı sanasyn qalyptastyratyn dúnıe tarıhy men mádenıeti» degendi qadap aıtty. О́ıtkeni tarıhı sanasy jetilmegen, ıakı qalyptaspaǵan halyq óziniń ult retindegi tolyq bolmys-bitimin saqtaı almaıdy. Sol sebepti memleket retinde joıylyp ketpeýdiń, ult retinde assımılıasııaǵa ushyramaýdyń basty kepili – buqaranyń tarıhı sanasyn oıatý.
12 Shilde, 2019
Árkim óz quqyǵyn qorǵaı bilýi tıis
Ár adamnyń emdelýge, kezekpen úı alýǵa, eńbek etýge, oqýǵa, áleýmettik jeńildikter alýǵa nemese kólik júrgizýge qatysty jáne t.b. jaǵdaılarda zańdy qoldanýy asa mańyzdy. Al turmysqa saı túrli talaptarmen qatar ómirde jıi kezdesetin qylmystyq, ákimshilik quqyq buzýshylyq boıynsha árkimniń óz quqyn jetik bilýi qorǵaný quqyn arttyra túsedi. Biraq sol zańdardy kópshilik óz quqyǵyn qorǵaý úshin qanshalyqty deńgeıde paıdalanyp júr?
11 Shilde, 2019