Pikirler .
Aýyldy namysshyl aǵaıyn kóteredi
Aýyl sharýashylyǵyn damytý isinde áli kúnge deıin ashyp aıtpaı kele jatqan bir úlken kemshiligimiz – qazaq halqynyń ulttyq bolmysy men onyń jeriniń erekshelikterine durys nazar aýdarmaıtynymyz. Muny men uzaq jyldar boıy jýrnalıst retinde Úkimet otyrystaryna turaqty túrde qatysyp, maqala daıyndaǵan kezimde baıqadym.
30 Qańtar, 2023
Mal baǵýdy nege jeńildetpeske?
Qazir elimizde mal sharýashylyǵy salasyndaǵy kásipkerler mal baqtyrýǵa malshy taba almaı zar ıleıdi. Qoǵamnyń bir bóligi «malshyǵa jalaqyny durys tólemeıdi» dep olardyń ózin aıyptaıdy.
09 Tamyz, 2022
Igilikte árqaısysynyń úlesi bar
Osy ótken otyz jylda bizdiń basty ıdeologııamyz elimizdiń táýelsizdigi bolyp kelgeni belgili. Táýelsiz el boldyq, ata-babamyz ańsaǵan basty armanǵa qol jetkizdik dep maqtandyq, shattandyq, bórigimizdi aspanǵa attyq. Táýelsizdik bizge aıaqastynan aspannan túskendeı bolǵan soń, rasynda da, bul bir ǵajaıyp kezeńder boldy. Búkil el bolyp erkindikti sezindik. Endi osy erkindigimizdi eshkimge bermeıtinimiz anyq.
14 Maýsym, 2022
Telearnalarǵa túbegeıli ózgeris qajet
Internet jelisiniń damýy adamzatty aqparatqa qaryq qyldy dep aıtýǵa bolady. Qazir ejelden damyp kele jatqan gazet-jýrnaldar da, bertinirek damyǵan teledıdarlar da osy ınternet ishine enip otyr. Gazet pen teledıdar negizinen kóp jaǵdaıda saıasatqa qyzmet etse, ıaǵnı belgili bir maqsattarǵa sáıkes ázirlenetin aqparattardy usynsa, ınternet adamǵa aqparattardy tańdaý quqyn beredi. Sondyqtan onyń sıpatyn halyqtyq dep ataýǵa bolady.
31 Naýryz, 2022
Jýyqta Germanııadaǵy baqýatty ómirdi beınelegen bir beınejazba ýatsap álemin sharlap ketti. Atalǵan eldiń bir shaǵyn eldi mekenindegi, bizdińshe aıtsaq, aýylyndaǵy, ádemi kórinis. Qaz-qatar tizilgen eki-úsh qabatty sándi kottedjder. Jaıqalǵan tal-terek. Jasyl kilem sekildi qulpyrǵan shópter. Jarqyraǵan asfalt. Aýyl kórkine tamsanyp qaraı bergiń keledi.
10 Aqpan, 2022
Kóńil shirkin sheksiz muhıt sekildi. Biraq onyń da sarqylatyn, taýsylatyn kezi bola ma deımin. Bálkim bireýler: «mynaý ne dep sandyraqtap tur, kóńil taýsylýshy ma edi, kóńil qalýshy edi ǵoı. Kóńildiń taýsylǵany nesi» dep ýáj de aıtar. Bálkim solaı da shyǵar. Biraq maǵan qazirgi qazaq ómirinde júrip jatqan ózgerister kóńildiń taqa taýsylmasa da azaıa túskenin, sýala túskenin bildiretindeı seziledi. Muny, ásirese ótken men qazirgini salystyrǵan kezde aıqyn kórýge bolady. Máselen, kezindegi qazaq kóńilimen baı qazaq edi. Onyń kóńil keńdigi óziniń shetsiz-sheksiz saıyn dalasyndaı, al tazalyǵy kók aspanyndaı bolatyn. Sol kóńil qazir bar ma? Joq sekildi...
22 Qarasha, 2021
Syna qaqqandar sotta jeńilip qaldy
Jaqynda Nur-Sultan qalasynda Janat Malgeldınov esimdi advokat elordanyń eń kórikti jeri Botanıkalyq saıabaqty boılaı salynǵan Túrkistan kóshesinen turǵyn úı turǵyzbaq bolǵan kompanııany sottyń birinshi satysynda jeńip shyqty. Osy jańalyqty advokattyń óz aýzynan estiginde basynda tańdanyp qaldyq. Árıne, bul tańdanysymyzdyń da sebebi joq emes edi.
20 Qazan, 2021
Aýyl jáne aýyl sharýashylyǵyndaǵy halyqqa qaraǵanda qalada turatyn jáne aýyl sharýashylyǵymen shuǵyldanbaıtyn halyq sanynyń basym túsýi – qazirgi ýrbandalýdyń basty erekshelikteriniń biri.
20 Qyrkúıek, 2021
«Qosshy» ataýynan qutylý kerek
Elorda irgesindegi Qosshy aýylyna Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Jarlyǵymen «oblystyq deńgeıdegi qala mártebesiniń» berilýi jol, jaryq, jylý sekildi áleýmettik problemalardyń asqynýy saldarynan jıi shý shyǵaryp jatatyn qosshylyqtardyń kóńilin biraz kónshitip tastaǵandaı.
03 Tamyz, 2021
Osydan jıyrma jyl buryn elordaǵa kóship kelgenimizde bir sharýanyń retimen qala irgesindegi Qosshy aýylyna barǵanym esimde. Sol kezde ol bir keńshardyń ortalyǵyndaı ǵana shaǵyn aýyl eken. Aýyldyń ortalyq bóliginde Hrýshev, Brejnevter zamanyndaǵy bes qabatty tórt-bes úı turdy. Qalǵanynyń bári jataǵan úıler edi. Ýıkıpedııa derekterine qaraǵanda, 1999 jyly munda 1742 adam bolsa, 2009 jyly turǵyndar sany 4527 adamǵa jetken. Al qazir kent týrızmdi damytýǵa laıyq kóz tartarlyq shaǵyn qalaǵa aınalyp úlgergen.
14 Shilde, 2021
Osydan otyz jyldaı ýaqyt buryn, bizdiń jastyq shaǵymyzda, men týyp-ósken Shyǵys Qazaqstan oblysy, Zaısan aýdanynyń Qarabulaq aýylynda 23 soǵys ardageri bar edi. Jeńis merekesi kezinde keýdelerine orden-medalderin syldyratyp osy ardagerler kóshege shyqqan kezde aýylymyzdy erekshe saltanatty jaǵdaı kernep alatyn.
27 Mamyr, 2021
Kóńil degen qyzyq qubylys. Meniń oıymsha, osy kúnge deıin onyń ushyǵyna jetken eshkim joq. Biraq kóp adam onyń óte qasıetti dúnıe ekenin biledi. Sondyqtan adam kóńilin qaldyrmaýǵa tyrysady. О́z kóńilin de taza saqtaýǵa umtylady. Kóńilin qaldyratyn jerge, ortaǵa kóp jolamaıdy.
12 Mamyr, 2021
Jyldan-jylǵa qaryshtap damyp kele jatqan aqparattyq tehnologııalardyń adam balasyna beretin paıdasy kóp. Tek sony retimen saýatty túrde paıdalana bilý kerek. Al eger ony qara basyń ǵana emes, qoǵam múddesi úshin paıdalanatyn bolsań, paıdasy birneshe qaıtara eselenip, qanshama adamǵa jaǵymdy áser etetin bolady. Osynyń bir mysalyn ortaǵa salǵandy jón kórdim.
07 Sáýir, 2021
Adam ómiri aqqan ózen sekildi eken. Bilinbeı baıaý jylystaı otyryp, balalyqtyń kókteminen, jastyqtyń jaırańdaǵan jazynan ótip, aqyry máýeli qońyr kúzge de kelip jetedi. Onyń ar jaǵynda kóp nársege moıyn burǵyzbaıtyn, seıil-serýen qurǵyzbaıtyn, kóbinese úıde qamap ustaıtyn qytymyr qys tur. Árıne, qysty durystap qarsy alý úshin qońyr kúzdiń adam úshin jaıly, jaǵymdy bolǵanyna ne jetsin! Sol úshin de adamdar óz ómiriniń kúzi jetkende oǵan daıyndalyp, túrli qareketter jasaı bastaıtyn kórinedi.
04 Naýryz, 2021
Bala kezde ájemnen estigen ańyz, ertegilerdiń áseri me eken, keıde adamzat meken etip otyrǵan jumyr jerdi alyp qara ógiz beınesinde elestetemin. Kádimgi jany bar, sezimi men túısigi bar qara ógiz.
24 Jeltoqsan, 2020
Myna áńgimeni jaqynda belgili jýrnalıst Qýanysh Nursadyqovtan estidik. Sonaý el ishinde dúrbeleń týdyrǵan 1937-1938 jyldary aýyl belsendisi atanyp júrgen atasy Nursadyq «japon tyńshysy» degen jalamen jazyqsyz sottalyp, Irkýtsk oblysyndaǵy Kansk degen qalaǵa jer aýdarylady.
17 Qarasha, 2020
Kúnnen kúnge qanatyn keń jaıa túsken jańa tehnologııalar negizinde álemniń ózgerip bara jatqanyn kórip otyrmyz. Ol jańa tehnologııalardy negizinen kompanııalar men korporasııalar engizýde. Sebebi qazirgi kúni qarjynyń bári – solardyń qolynda. Olar bir-birimen jantalasqan básekelestikke túse otyryp, jańa ıdeıalar men solardy júzege asyratyndaı ádis-tásilderdi, ǵylym jańalyqtaryn izdestiredi. Sodan keıin ony kapıtaldyń kúshimen kóp qınalmastan birden júzege asyrady.
04 Qarasha, 2020
Biz ádette adamzattyń damý kezeńderin aıqyndaý úshin onyń tarıhyn qaýymdyq, qul ıelenýshilik, feodaldyq, kapıtalıstik qoǵamdarǵa bólemiz. Bul qoǵamdarda adamzattyń aldyna ártúrli maqsattar qoıǵany, sol maqsattar úshin kúreskeni baıqalady.
21 Qazan, 2020
«Sen netken baqytty ediń keler urpaq, Qaraımyn elesińe men tańyrqap, Jańǵyrtyp jer saraıyn sen kelgende, Kórpemdi men jatarmyn qyrda qymtap» dep jyrlaǵan edi qazaqtyń daýylpaz aqyny Qasym Amanjolov.
18 Qyrkúıek, 2020
«Adam degen bir jalańash nárse. Minez, aqyl, sóz onyń kıimi esepti. Osylar kórkem bolsa, jurt kózine kórikti, súıkimdi kórinedi» degen eken Máshhúr Júsip Kópeev. Danyshpan Lev Tolstoı «aqylyńa azyqty kóp berýge tyrys» dese, Fedor Dostoevskıı «adam boıyndaǵy baǵalaýǵa laıyq qasıet – aqyl emes. Qaıta sol aqyldy basqaratyn qasıetter: minez, júrek, meıirimdilik, taza oı» depti.
15 Qyrkúıek, 2020
