Qazirgideı qoldan jasalǵan materıaldyq ıgilikterdiń ár shańyraqqa dendeı enip, dúnıeni basyp qalýy da qazaqta buryn-sońdy bolmaǵan qubylys. Osy qubylys etek alǵan saıyn qazaq kóńiliniń taryla jáne kirleı túskendigin kórip otyrmyz. Bálkim, munyń ózi halqymyzdyń materıaldyq ıgilikterdi ıgerýdegi tájirıbesiniń azdyǵynan týyndaǵan keleńsizdik bolar. Ýaqyt óte kele, materıaldyq qundylyqtardy erterek ıgergen ózge halyqtardan úırene kele biz de eki jaǵyn teń ustaıtyndaı dárejege jetermiz.
Negizi kóńil adammen birge paıda bolǵan dúnıe. Adamdardyń birin-biri jaqyn tartýyna, qaýymdasyp ómir súrýine, ortada mahabbattyń paıda bolýyna sezim men kóńildiń áseri birdeı. Bul ekeýi adammen birge jaralǵan ınstınktik qabilet. Mine, osy turǵydan alǵanda kóńil men ómirdi egiz deýge de keledi.
Biraq ta qazir bizde ǵana emes, jalpy adamzat qoǵamynda tabıǵı dúnıelerge qaraǵanda, adam qolymen jasalǵan materıaldyq qundylyqtardyń alǵa shyǵyp ketýi beleń alýda. Onsyz qazirgi adamzat ómirin elestetýdiń ózi múmkin emes. О́mirdi órkenıettiń bılep turǵandyǵyn kóremiz. Ári-beriden soń adam ómiriniń ózi sol materıaldyq ıgilikterge ábden májbúr bolyp qalǵandyǵyn da baıqaımyz. Qazir qaıda barsań da jyltyraǵan materıaldyq ıgilikter aldyńnan shyǵady. Qalalardaǵy sándi ǵımarattar, neshe túrli sýpermarketter, jıhazdar, jarq-jurq etken mashınalar, kıim-keshekter kúıinde shyǵady.
О́kinishke qaraı, osyndaı jaǵdaılar yqpalymen elimizde – materıaldyq álem qorshaýyndaǵy ómirde kóńili taza saqtalǵan adamdy kezdestirý qıyndap barady. Adamǵa tán shynaıy kóńil, izgi nıet, adamgershilik sezim, bulardyń bári materıaldyq ómirdiń tasasynda qalǵandaı.
Al endi osy materıaldyq ıgilikterge ıe bolǵan adam balasy burynǵyǵa qaraǵanda baqytty bola tústi me? Ol shynaıy rahatty bastan keshý ústinde me? Muny aıtý qıyn. О́ıtkeni oǵan árkim ártúrli jaýap berýi múmkin. Qazirgi qoǵamda neshe túrli fılosofııalyq aǵym bar. Baqyttyń ózin olar ártúrli qyrynan qarastyrýy múmkin. Biraq meniń oıymsha, qazirgi materıaldyq ıgilikterdiń ózi eger tumsa tabıǵattyń ózindeı taza kóńil bolmasa nemese onyń ómirdegi orny azaısa, adamdy shynaıy baqytqa jetkize almaıtyndaı. Tipti baqytsyz ete túsetindeı. О́ıtkeni adam balasy, qashanda bolsyn, birinshi kezekte kóńilimen baqytty ǵoı.
Osy rette álemge tanymal saıasatker, AQSh dıplomaty Genrı Kıssındjer aıtypty degen myna sóz kimdi de bolsyn oılandyratyny anyq:
«Qazirgi zamannyń adamdarynda bári de bar dep te jáne eshteńe de joq dep te aıtýǵa bolady. Sebebi bizdi eshteńe qýandyrmaıdy, biz shynaıy baqytty emespiz. Al keńes adamy bolsa djınsy, týalet qaǵazy nemese ystalǵan shujyq sekildi qarapaıym zattardyń ózine shyn kóńilden máz bolatyn. Sondyqtan keýdesin kere tynystap, tolyqqandy ómir súre aldy. Biz olarǵa jaltyraǵan asta-tók zattardyń arǵy jaǵynda kapıtalızmniń jyrtqyshtyq zańdary jasyryp turǵan álemniń esigin asha otyryp, adamgershilik sıpattarynyń buzylýyna sebepshi boldyq... Olarda mahabbat bar edi, bizde tek seks. Olarda shynaıy adamı rızashylyq boldy, bizde tek aqsha. Mine, osylaı barlyq jaǵynan jalǵastyra berýge bolady. Meni sosıalızmge tabynýshy dep aıtý qıyn, men batystyq oılaý júıesindegi Batys adamymyn. Biraq men Keńes Odaǵynda homo soveticus dep ataýǵa laıyq jańa adam paıda bolyp edi dep esepteımin. Bul adam bizdegilerden bir saty joǵary turyp edi. Eń ókinishtisi sol, biz adamzattyń osy bir tumsa qoryǵyn talqandadyq. Bul, bálkim, bizdiń eń úlken qylmysymyz da shyǵar», depti Genrı Kıssındjer.
Iá, jer betinde tushy sýdyń azaıyp, aýanyń bylǵanýy sekildi adamnyń rýhanı jan-dúnıesinde de ózgerister júrip jatqandaı. Sý tapshylyǵy sekildi kóńil tapshylyǵy kele jatqandaı. Tipti bul ekeýi bir- birimen tyǵyz baılanysty da shyǵar?!
