Pikirler
Munaı-hımııa salasy jolǵa qoıyla ma?
Qazaqstan kómirsýtegi qorynyń moldyǵy boıynsha álemdegi 20 eldiń sanatyna kiredi. Táýelsizdik jyldarynda elimizde barlyǵy 1,5 mlrd tonna munaı men gaz kondensaty óndirilip, óndirý men eksporttaý kórsetkishi boıynsha dúnıe júzindegi kóshbasshylardyń qataryna qosyldyq.
24 Qyrkúıek, 2019
Halyqtyń atqarýshy bılikke degen senimine selkeý túsiretin, qoǵamdyq kóńil kúıdiń tómendeýine tikeleı áser etetin máselelerdiń biri – sýyq qoldy urylardyń qylmystyq is-áreketi jáne bul qylmystardyń kópshiliginiń tıisti oryndar tarapynan ashylmaýy. Munyń ishinde, ásirese «mal qaıǵysy – jan qaıǵysy» deıtin, «mal, jan aman ba?» dep hal surasatyn qazaq qoǵamynda mal urlyǵynyń beleń alyp turǵany qarapaıym turǵyndardy qynjyltyp otyr.
23 Qyrkúıek, 2019
Oqý – mádenıettiń tóresi. Osy ýaqytta oqyǵannyń beti jaryq, oqymaǵannyń beti kón sharyq. Oqysańyz bilgir bolasyz, oqymasańyz dilgir bolasyz. Búginde oqý mádenıetinen aıyrylyp qaldyq. Qoǵamda qarapaıym saýattylyqtyń qarabaıyr máselege aınalýy osy oıǵa qazyq baılaýymyzǵa májbúr qylyp, beımaza kúıde júretinbiz. Oıdan oı botalaıtyn osy bir keleńsiz ahýaldan jol tabýdyń názıra úlgisin Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev kórsetip otyr.
20 Qyrkúıek, 2019
Jýyrda jarııalanǵan Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń Memleket basshysy retindegi birinshi Joldaýy evolıýsııalyq qujat boldy. Joldaý Prezıdenttiń saılaýaldy baǵdarlamasyna sáıkes shyqty. Demek, Prezıdent óziniń halyqqa bergen ýádesin oryndaıtynyn dáıekteı tústi.
19 Qyrkúıek, 2019
Sońǵy kezderi bizdiń áriptester de, sheneýnikter de buqaranyń arasynda áleýmettik masyldyq keń taraı bastaǵanyn jıi aıtatyn bolyp júrmiz. Dúrmekke eremiz be, oılanbaı sóıleımiz be, áıteýir sheneýnikterdiń aýzynan shyqqan pikirdi Quran sózindeı jattap, keıde qaıtalap ketetinimiz bar. Atqaminerlerdiń halyq úshin jasaǵan hám qazir istep júrgen qyzmetindegi olqylyqty jýyp-shaıý úshin keıde «masyl bolmańdar» deı salatynyn bilsek kerek edi. Joq, «bıiktegiler» aıtty dep mass-medıa qyzmetkerleri de masyldyq jaıly «jyrlap» shyǵa kelemiz. Al Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev «Biz muqtajdyq pen masyldyqtyń arajigin ajyrata bilýimiz kerek. Tek Úkimet tarapynan bólinetin járdemaqyǵa qarap ómir súrýge bolmaıtynyn ár azamat túsingeni jón» dep edi. Ázirge muqtajdyq týraly sóz etýimizden, «masyldyqtan arylý kerek» deýimiz basym bolyp tur.
18 Qyrkúıek, 2019
Shaýjaıyna oralyp áke-sheshesinen aırylǵysy kelmeı turǵan sholjań nemeresin ájesi áýeli aldaýsyratyp shaqyryp alar edi. «Áı, mynany kórdiń be, deıdi qaltasynda júrgen ýmajdalǵan oramal, túıme, jip, taraq sekildi mıdaı aralasqan bir ýys zattyń ishinen qaǵazy myj-myj bolyp aqjemdelip, sýreti áreń kórinetin eski kámpıttiń shetin jyltyratyp shyǵaryp jatyp, júr, sen ekeýmiz Kúrish apańnyń úıine baryp ketpenin surap ákeleıik».
16 Qyrkúıek, 2019
Osydan 107 jyl buryn Saýtgemptonnan Nıý-Iorkke bara jatqan jolynda aısbergke soǵylyp Atlant muhıtynyń túbine ketken «Tıtanıktiń» sý astynda jatyp toza bastaǵany jónindegi habar jaqynda ǵana jarııalanyp, shartarapqa tarap ketti. Muny aty ańyzǵa aınalǵan keme týraly derekti fılm túsirmek bolyp, muhıt astyna 4 myń metr tereńdikke túsken zertteýshiler anyqtaǵan. Zertteýshilerdiń ózi segiz elden quralypty.
13 Qyrkúıek, 2019
Búgingi tańda «baıyrǵy adamı qundylyqtar joıylyp bara jatyr» degendi árkim aıtady. Bul óte oryndy pikir. Qandaı bir halyq zamanǵa saı ósip-órkendep, álem qaýymdastyǵy aldynda óziniń ulttyq bet-beınesin saqtap qalý úshin san ǵasyrdan beri úzilmeı kele jatqan baıyrǵy qundylyqtary: salty men dástúri, tili men dini, eshkimge uqsamaıtyn turmystyq hám rýhanı qarym-qatynas erekshelikteri úlken ról atqarady. Tótesin aıtqanda, rýhanı-mádenı qundylyqtaryn saqtaı almaǵan ulttyń bolashaǵy bulyńǵyr.
12 Qyrkúıek, 2019
Áleýmettanýshylar zertteýi halyqtyń basym bóliginiń erikti-eriksiz túrdegi ermegi mýzykamen baılanysty ekenin anyqtapty. Teledıdardy qosqannan tutqynyna alatyn konsertter men ánshilerdiń júrgizetin baǵdarlamasyn aıtpaǵanda, úıdegi stýdent pen bala bitken arnaıylap kóretin ártúrli sapadaǵy 5-6 mýzykalyq arnanyń nasıhaty tolassyz tógilip tur.
11 Qyrkúıek, 2019
Saqshylar isine de saqtyq kerek
Ala taıaq jol-patrýldik polısııa qyzmetkeriniń qolyna qaıta tıdi. Al kezinde osy ala taıaqty qanshama aıtys-tartyspen alyp tastaǵan edik. Buǵan basty sebep jol-patrýldik polısııa qyzmetiniń sapasyna kóńil tolmaýshylyqtan bastalǵany belgili.
10 Qyrkúıek, 2019
Bala kezim, anam birde úıdegi eski-qusqy kıimder salynǵan kishkene qorapty saraıǵa shyǵaryp tastaýymdy ótindi. Apara jatyp qoraptyń betindegi ózimniń eski jeıdeme kózim túsip ketti. Tań qalǵanym, álgi jeıdeniń jaǵasy joq. Ádemilep qıyp alynǵany kórinip tur. Úıge qaıtyp kelip anamnan nege olaı istegenin suraǵanymda, er adamnyń jaǵasy aıaq astynda qalmaýy kerektigin baıyppen túsindirdi. Men sol kezde bala bolsam da anamnyń er-azamatqa degen úlken qurmetinen zor taǵylym, baı tárbıe baıqaǵan edim.
09 Qyrkúıek, 2019
Qazaqtyń búkil salt-dástúri, nanym-senimi halqymyzdyń tabıǵatqa óte-móte táýeldi bolǵanyn bildiredi. Qazir de sol jaǵdaıdan kóp alys kete qoımaǵan sekildimiz.
06 Qyrkúıek, 2019
Oqý jylyn oqýshylarmen qatar ata-analar da, ustazdar qaýymy da qýana kútedi dep, jarqyn joldarmen bastaýymyzǵa bolar edi. О́kinishke qaraı, sońǵy jyldary oqý jylynyń qýanyshynan góri, ýaıymy basym bolyp bara jatqandaı. Kerisinshe, ustazdar men ata-analar sońǵy qońyraýdy asyǵa kútetinin nesine jasyraıyq.
05 Qyrkúıek, 2019
«...Jazasyz jan óldi dep oılaı ma eken?»
Alla taǵala qazaqtyń ıeligine asty men ústi baılyqqa toly keń-baıtaq jerdi násip etkeni kóńil marqaıtpaı qoımaıdy. Alaıda osynaý Uly dalamyzdyń, onyń qoınaýyndaǵy rızyq-nesibemizdiń qadirin bilip, ony qunyttap paıdalaný, janyn sala qorǵaý jaǵynan kelgende áttegen-aı deıtin tustarymyz kóp-aq...
04 Qyrkúıek, 2019
Árbir halyqtyń tabıǵı jaratylysynda ózin basqalardan erekshelep turatyn kemel qasıeti bolady. Aıtalyq, aǵartýshy Ybyraı Altynsarın 1879 jyly Orynborda jaryq kórgen «Qazaq hrestomatııasy» atty eńbeginde, qazaq jaratylysy óte taza halyq, onyń sana-sezimi men suńǵylalyǵy bireý salyp bergen tar sheńberge syımaıdy dese, HIH ǵasyrda ómir súrgen polıak zertteýshisi A.Iаnýshkeevıch kúndeliginde, «qazaqtardyń aqyl-oı qabileti men suńǵylalyǵyna eriksiz tańyrqaı, tańdanbasqa amal joq» dep halqymyzdyń basqalardan artyq kemel qasıeti jaıly tamsana jazady.
03 Qyrkúıek, 2019
Dúnıeniń keń ekeni belgili. Galaktıkalardy bylaı qoıyp, ózimizdiń Jer planetasyn alsaq, áli qanshama ıgerilmegen jerler bar. Tipti Qazaqstannyń ózinde áli de kóptegen jerler adam ıgiligine aspaǵan kúıinde bos jatyr. Eger poıyzben nemese kez kelgen avtokólik túrimen Nur-Sultannan Almatyny betke alyp shyqsańyz, ileýde bir kezdesetin qalalar men eldi mekender, kózge shalynatyn egistik alqaptar bolmasa, jalpy dalanyń bos jatqanyn baıqaısyz. Árıne bul jerler mal jaıylymdary sanalatyny jáne temirjoldyń boıyndaǵy árbir jer teliminiń ıesi bar ekeni belgili. Biraq sóıte tura aýqymdy bóliginde tirshilik belgisi baıqala bermeıdi. Jaıylyp júrgen maldyń ózi sırek kezdesedi.
02 Qyrkúıek, 2019
«On úshte – otaý ıesi» sanaǵa syımaıtyn uǵym ba?
Jaratýshy Iemiz qyz balany 9-10, ul balany 12-13 jasqa tolǵanda balıǵattyq kezeńge qadam basatyndaı etip jaratqan. Muny «On úshte – otaý ıesi» degen ata-babalarymyz da, qazirgi ǵylym da joqqa shyǵarmaıdy.
30 Tamyz, 2019
Eshqandaı eńbek sińirmeı tegin dúnıe ıelený adam tabıǵatyna áý bastan dendep kiretin qasıet bolsa kerek. Tegin dúnıege kenelgisi keletinderdi kóp oılanbaı, taban astynda toptap tastasaq, túrleri kóp: ártúrli laýazym ıeleriniń alatyn parasynan bastap, túrli mekemedegi aqsha jınaý, qarapaıym jandardyń qarjysyna qaqpan qurýdan sharshamaıtyn ártúrli alaıaq pıramıdalar, solarǵa senip sońǵy tıynyn sanap beretinder, qoǵamdyq kóliktegi «qoıandar», tipti túnep shyqqan qonaqúıiniń sabyny men súıretpesin ketip bara jatyp sómkesine sala ketetinderdiń isin ne týabitti minezge, ne júre jabysqan daǵdyǵa jatqyza almaısyń.
29 Tamyz, 2019
«Toǵyz qabat torqadan toqtyshaqtyń terisi artyq» degen eskilerden qalǵan sóz bar. Sol eskilerden qalǵan sóz eskireıin dedi me... Áıteýir qazir maldyń eti men sút-maıy qymbattasa da, terisi eshkimge kereksiz bolyp, ár jerde shirip jatady.
28 Tamyz, 2019
Sapany qadaǵalaý – resepsiz satýmen baılanysty emes
Bıyldan bastap qazaqstandyqtarǵa dári-dármekterdi resepsiz satýǵa shekteý qoıyldy. О́ıtkeni Densaýlyq saqtaý mınıstri E.Birtanov barlyq dárihanalarǵa dári-dármekti arnaıy ruqsatsyz satýǵa tyıym saldy.
27 Tamyz, 2019