Býyny endi bekip, buǵanasy áli tolyq qatpaǵan shaǵynda taǵdyr búkil otbasy aýyrtpalyǵyn moınyna ile saldy. Arasyna jyl salyp áke-sheshesi ıti joq aýylǵa qaraı saparlap kete bardy. Aldymen anasy Gúlnaz aýyr naýqastan kóz jumdy. Qudaı qosqan qosaǵyn qımady ma, bir jyldan soń ákesi Erǵalı da qara jerdi máńgilik mekenine aınaldyrdy. О́zinen keıin úsh inisi, bir qaryndasy bar. Aldy stýdent bolsa, qalǵany mektep partasynda bilim alyp jatyr. Ákesine nemere súıdirtip úlgereıin dep úılenip edi. Ol armany da oryndalmaı qaldy. Tutas bir áýlettiń aýyrtpalyǵy, júgi men jaýapkershiligi jıyrmadan jańa ǵana asqan О́rkenniń eki ıyǵyna artyldy. Ata-anasynyń amanatyndaı bolǵan baýyrlaryn jetildirip, árqaısysyn bólek otaý etý mindeti turdy aldynda. Onyń jasyndaǵy keı jigitter áli kúnge ata-anasynyń esebinen kún kórip júr. Al О́rkenniń olaı erkeleıtin ýaqyty joq. О́ıtkeni, ol endigi jerde baýyrlaryna áke ornyna áke, sheshe ornyna sheshe bolýy kerek.
Jastaıynan qurylysqa jaqyn edi. Jańaqorǵanda keıinnen salynǵan úılerdiń kóbisinde osy О́rkenniń qoltańbasy da bar. Qurylysqa jegilip, qara jumystyń qamytyn moıynǵa myqtap ilip júrgenmen, eńbeginiń aqtalmasyn sezdi. Bul kásippen jalǵyz basyn asyrar-aý, biraq baýyrlaryn jetildirýge jetpeıdi. Ne istemek kerek? Ári-beri oılanyp, bir toqtamǵa keldi. Sońǵy jyldary eldiń áleýmettik jaǵdaıy edáýir jaqsardy. Halyq burynǵydaı qorasyn jyńǵylmen qorshaı salmaıdy, úıiniń qasbetterin balshyqpen sylamaıdy. Esik-terezesin ásemdep, úıiniń syrtyn kórkemdep salady. Al oǵan qajetti zattardyń bárin syrttan aldyrady. Sony qoldan jasaýǵa da bolady ǵoı. Osy oıǵa taban tiregen О́rken Qurbanov astyndaǵy kóligin satyp jiberdi. Sodan túsken 400 myń teńgege gıps qalyptaryn, qajetti shıkizatyn ákelip kásibin bastap ketti.
Búginde shaǵyn jáne orta bıznesti damytýǵa memleket aıryqsha nazar aýdaryp keledi. Munyń ózi jergilikti jerlerde kásipkerliktiń keń qanat jaıyp, bızneske yntaly azamattardyń qatarynyń ósýine septigin tıgizýde. Al bul degenińiz óńir ekonomıkasynyń órkendeýine eleýli úles qosady. Jańaqorǵan aýdany boıynsha da jeke kásibin ashyp, isin dóńgeletip otyrǵan adamdar jeterlik. Basym bóligi memleket tarapynan qarjylaı qoldaý alsa, birqatary baryn salyp bıznesin bastaýda. Bul turǵyda eldegi qurylys salasynda otandyq ónim sapasy jyl ótken saıyn artyp keledi. Byltyr Qazaqstanda shyǵarylǵan qurylys materıaldarynyń kólemi men onyń quramyndaǵy otandyq ónim mólsheri 75 paıyzǵa jetken. Árıne, qurylys materıaldaryn 100 paıyz ózimizde óndirýge de múmkindik jetkilikti.
Osy oraıda, Jańaqorǵan kentinde gıps jáne beton qospasynan túrli qurylys materıalyn jasap júrgen О́rkenniń eńbegi birden eldi eleń etkizdi. Eńbekqor jastyń ónimine ázirge Jańaqorǵanda básekeles joq. Burynǵydaı úıdiń aınalasyn jyńǵylmen qorshap, urma balshyqpen órýdiń dáýreni ketti. Osyny eskergen jas kásipker túrli tústegi beton qorshaýlar, gıpsten tereze jaqtaýlaryn, irgetas qaptamasyn, tepkishek tuǵyrlaryn jasaýdy qolǵa alǵan. Kásibin bastaǵanyna az ǵana ýaqyt bolsa da ónimine suranys bar.
– О́zim qurylysqa jaqynmyn. Kenttegi birqatar turǵyn úıdiń qabyrǵasyn qalaýda qoltańbam bar. Negizi bul kásipti qolǵa alǵanyma biraz ýaqyt boldy. Alǵashqyda qarjy qolbaılaý bolyp, tolyqqandy jumys qýatyna kirise almaı júrdim. Byltyr aýdandyq «Jumyspen qamtý ortalyǵy» arqyly «Damý» qorynan 2 mıllıon teńge jeńildetilgen nesıe aldym. Ol qarjyǵa jańa qalyp, qajetti qospa untaqtaryn alyp, kásibimdi keńeıttim. Qazir baýyrlarymdy jumyspen qamtyp otyrmyn. Aldaǵy ýaqytta aqshanyń yńǵaıy kelip jatsa, ózge de bıznes-jobalar bar,– deıdi О́rken Qurbanov.
Búginde О́rkenniń baýyrlary janynda. Bir inisi Túrkistannan joǵary oqý ornyn bitirip kelse, ekinshisi Otan aldyndaǵy boryshyn ótep qaıtty. Úsh baýyry da qolqanat bolyp, áýlettik bıznestiń ósýine, órleýine ólsheýsiz úles qosyp keledi. Úıdegi jalǵyz qyzdy uzatyp, qutty ornyna qondyrǵan. Endigi kezekte inilerin aıaqtandyrýdy oılap júr О́rken. Aıtpaqshy, ózi basshylyq jasaıtyn ujymǵa «О́rkendeý» dep at qoıdy. Qurbanovtardyń ortaq bıznesi órkendeı bersin dep tileımiz biz de.
Erjan BAITILES,
«Egemen Qazaqstan»
Qyzylorda oblysy,
Jańaqorǵan aýdany