Qomaqty saıası tabys
Qazaqstan birinshi ret BUU Qaýipsizdik Keńesiniń turaqty emes músheligine saılanyp otyr. Atalǵan Uıymnyń Bas Assambleıasynda 138 memlekettiń Qazaqstandy qoldap daýys bergeniniń ózi elimizdiń halyqaralyq deńgeıdegi bedelin kórsetedi.
Elimizdiń mańyzdy osy uıymǵa múshe bolǵandyǵyn el turǵyndary úlken jańalyq retinde qabyl aldy. Bul táýelsizdigimizdiń 25 jyldyǵy qarsańynda bolyp otyrǵan aıtarlyqtaı oqıǵa ekeni anyq. Shırek ǵasyrdyń ishinde memleketti qalyptastyrýdyń barlyq kezeńinen óttik jáne eldiń irgetasyn nyǵaıta bildik. Endi damyǵan elderdiń qataryna qosylý maqsatyn alǵa qoıyp otyrmyz. Álemniń 150-den astam memleketimen dostyq-ekonomıkalyq qarym-qatynas ornattyq. Kórshi eldermen máńgilik dostyq týraly shart jasastyq. Álemdik qoǵamdastyqtyń tolyqqandy múshesi boldyq.
Endi mine, BUU Qaýipsizdik Keńesiniń músheligine saılanýymyz úlken mańyzǵa ıe ekenin ańǵarýymyz kerek. О́ıtkeni, BUU Qaýipsizdik Keńesiniń bes turaqty jáne on turaqty emes múshesi bar. Atalǵan keńeske múshe bolǵan 15 el álem taǵdyryn aıqyndaıdy desek, artyq bolmas.
Qazaqstan 25 jyl buryn óz aldyna qoıǵan maqsatyna kezeń-kezeńmen, tabysty jetip kele jatqanyn álem jurtshylyǵy kórip otyr. Qabyldaǵan baǵdarlamalardy oryndadyq. BUU Deklarasııalary, beıbitshilikti qoldaý jolyndaǵy álemdik mańyzy bar basqa da halyqaralyq qujattardy qabyldadyq. Qandaı máselege de úlken mańyz berip qaradyq. Munyń syrtynda, bizdiń Elbasymyz – Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev «Álem. XXI ǵasyr» atty manıfesin dúnıejúziniń nazaryna usyndy. Onda ıadrolyq qaýipsizdik máseleleri túgel qamtylǵan bolatyn. Elbasy halyqaralyq qarýsyzdaný úderisterin jańa tarıhı jaǵdaılarǵa beıimdeý, soǵystar men janjaldardyń aldyn alý, ornyqty álemniń geografııasyn qalyptastyrý qajet ekenin atap kórsetti. Jer sharyn ıadrolyq qarýdan azat qurlyqqa aınaldyrý maqsatyn alǵa qoıdy.
Memleket basshysynyń atap kórsetkenindeı, búgingi tańdaǵy eń mańyzdy másele – ıadrolyq jáne basqa da jappaı-qyryp joıatyn qarýdan tolyqtaı azat álemge qaraı dáıektilikpen ilgerileý. Bul baǵytta mańyzdy qadam qazirdiń ózinde jasalyp otyr. 2015 jyldyń 7 jeltoqsanynda BUU Bas Assambleıasy Qazaqstannyń bastamasy boıynsha Iаdrolyq qarýdan azat álem qurý týraly jalpyǵa ortaq deklarasııa qabyldady. Bul soǵys qarýlarynan azat álemge qaraı jasalǵan qadamnyń biri bolmaq. 1991 jyly álemde alǵash bolyp Qazaqstan Semeı ıadrolyq synaq polıgonyn japty. Bizdiń eldiń bul qadamyn beıbitshilikti qoldaıtyn álem jurtshylyǵy joǵary baǵalap otyr.
Osy oraıda, Elbasy usynǵan manıfeste qamtylǵan keshendi máseleler BUU Qaýipsizdik Keńesiniń maqsat-múddesimen tolyqtaı sáıkes kelip otyrǵanyn atap óter edim.
Eger biz bárimiz kún saıyn Prezıdenttiń ózi bastap, barlyq uıymdar, barlyq saıası partııalar, bizdiń qoǵamdyq ınstıtýttar bolyp, el turǵyndarynyń birligin saqtaý jolynda eńbek etpegen bolsaq, Qazaqstandaǵy turaqtylyq týraly aıtýdyń ózi múmkin bolmas edi.
Biz búgin qalyptasqan memleket boldyq dep senimdi túrde málimdep otyrmyz. Sonymen birge, birligi myqty halyq bolyp qalyptastyq dep te maqtanyshpen aıta alamyz. Biz qandaı maqsat jolynda alǵa basyp bara jatqanymyzdy aıqyn bilemiz. Máńgilik El qurý jolynda qandaı qadamdar jasaıtynymyzdy anyqtadyq jáne ony qandaı quqyqtyq keńistikte júzege asyratynymyzdy da naqtylap aldyq. О́ıtkeni, Parlament bizdiń barlyq reformalarymyzdyń zańnamalyq turǵyda qamtamasyz etilýi úshin qyzmet jasap keledi.
Táýelsizdiktiń 25 jyldyǵy ishinde biz ishki tutastyǵymyzdy saqtaı otyryp, jahandyq máselelerge aralasa alatynymyzǵa birinshi kezekte ózimizdiń kózimizdi jetkizdik, sondaı-aq halqymyzdyń jáne álem jurtshylyǵynyń kózin jetkize bildik. Elbasymyzdyń álem aldyndaǵy bedeli óte joǵary ekenin álemniń tanymal saıasatkerleri jahandyq máselelerdiń barlyq parametrleri boıynsha keńesip otyratynynan-aq anyq kórýge bolady. Álemniń qaıbir túkpirinde daý, janjaldar men qaqtyǵystar bolyp, saıası daǵdarystar týyndaı qalǵan jaǵdaıda, Nursultan Ábishulynyń kemeńgerlik keńesine júginedi. Ony ómirde kórip júrmiz, Aıtalyq, Ýkraına men Reseı, Reseı men Túrkııa jáne basqa da aımaqtar arasyndaǵy saıası daǵdarystar men túsinispeýshilikter bolǵanda, olardy toqtam jasaýǵa, barlyq máseleni beıbit jolmen sheshýge shaqyrǵan bizdiń eldiń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev bolatyn.
BUU Qaýipsizdik Keńesi qabyldaǵan kez kelgen sheshimdi, aıqyndaǵan mindetterdi endi biz de oryndaı alamyz. Ol úshin bizdiń tájirıbemiz de, barlyq múmkindigimiz de bar.
Qazaqstannyń BUU Qaýipsizdik Keńesiniń turaqty emes músheligine saılanýy birtutas halqymyzdyń tolymdy tabysy jáne jarqyn jetistigi der edim. Bul – qomaqty saıası tabys. Bul Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń álemdik saıasattaǵy róli men eńbegin joǵary baǵalaý dep bilemin. Bul – Qazaqstan halqynyń róli men ornyn tanyp-bilýi. Qazaqstandy álemdegi eń joǵary halyqaralyq deńgeıdegi teń quqyqty saıası róli zor el retinde tanýy ekenin basa aıtar edim.
Sondyqtan men elimizdiń barsha halqyn osy bir aıryqsha oqıǵamen quttyqtaımyn. Kim Qazaqstandy óz Otanym dep súıetin bolsa, sol úshin bul úlken mártebe dep esepteımin.
Ahmet MURADOV,
Parlament Májilisiniń
depýtaty, Qazaqstan halqy Assambleıasy keńesiniń múshesi
Belester bıikteı beredi
Qazaqstan Táýelsizdiginiń shırek ǵasyryna qadam basqan saıyn elimizdiń ulyqtyǵyn dáripteıtin oqıǵalar legi qalyńdaı túsýde. Biz maqtanatyndaı jaǵdaılar bar. Ony álem qaýymdastyǵy moıyndap otyr. Qazaqstan Respýblıkasy Azııa toby memleketteriniń atynan Birikken Ulttar Uıymy Qaýipsizdik Keńesiniń 2017-2018 jyldarǵa turaqty emes múshesi bolyp saılanýyn mereı tizbesiniń bıigine qosamyz. Tarıhymyzda buryn bolmaǵan oqıǵa keshegi 28 maýsymda, Nıý-Iorkte, BUU Bas Assambleıasynda ótken daýys berýdiń nátıjesinde málim boldy.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev osynaý oqıǵaǵa qatysty halqymyzǵa arnaǵan Úndeýinde: «Bul Keńes – Birikken Ulttar Uıymynyń Jarǵysymen «halyqaralyq beıbitshilik pen qaýipsizdiktiń basty jaýapkershiligi» júktelgen, turaqty jumys jasaıtyn organ. Elimizdiń oǵan saılanýy – Qazaqstannyń halyqaralyq arenadaǵy bedeli men eńbeginiń moıyndalýy degen sóz», dep aıryqsha atap kórsetti.
Munyń astarynda elimizdi aspandatatyn da, tuńǵıyq oılarǵa boılatatyn da máseleler jatqandyǵy belgili. О́ıtkeni, ulan-ǵaıyr mereıge álem tynysyndaǵy alasapyran sátter tizbeginde jetip otyrmyz. Bizdiń elimiz beıbitshilikti, qaýipsizdikti jáne ornyqty damýdy jaqtaıtynyn táýelsizdik jyldarynyń bárinde óziniń naqty isterimen dáleldep keledi. Bul ǵalamtor tórindegi jaýapkershiligimizdi eseleı túspek. Iаǵnı, Qazaqstan ǵajapstan dáýirindegi umtylystarymen kózge túsetin shaq týdy. Bizge álemdik qoǵamdastyqtyń mundaı senim kórsetýi memleketimizdiń qarqyndy damýyna jáne bereke-birligimizge tikeleı baılanysty bolmaq.
Qazir beıqam otyratyn jaǵdaı emes. Álemdik qaýymdastyq senim mandatyn jaıdan-jaı bere qoımaıdy. Qazaqstannyń BUU Qaýipsizdik Keńesiniń músheligine saılanýy halyq taǵdyryndaǵy qubylys túrindegi oqıǵa. Bul Elbasynyń sózimen aıtqanda, tek bizdiń elimizdiń ǵana emes, sondaı-aq, buǵan deıin eshqashan halyqaralyq beıbitshilik pen qaýipsizdikke jaýap beretin organda ókilettilik etpegen búkil Ortalyq Azııa sýbóńiriniń de tabysy.
Endigi jerde Qazaq eli jahandyq problemalardy sheshýdiń joldaryn izdestirýge súbeli úles qosatyn bolady. Turaqty jáne qaýipsiz álem – bul azamattarymyz ben balalarymyz úshin asa qajetti qundylyq. «Naq sondyqtan Qazaqstan bolashaq qazirgiden de senimdirek jáne ıgiliktirek bolýy úshin ózine berilgen múmkindikti paıdalanyp qalýǵa umtylatyn bolady. Biz jahandyq qoǵamdastyqtyń nazaryn buǵan deıingi kókeıkesti bastamalarymyzǵa aýdarý nıetindemiz. Olar ıadrolyq qarý men soǵys vırýstarynan jáne janjaldardan azat álem qurýǵa baǵyttalǵan». Nursultan Ábishulynyń osynaý sózderi Qazaqstan halqynyń júreginen shyqqan pátýáli pikir dep sanaımyn. Osynyń barlyǵy árkimge de qatysy bar tolǵaqty máseleler ekendigi anyq.
«Elimiz osynaý zor senimniń údesinen shyǵyp, Qazaqstannyń álemdik arenadaǵy abyroıy asqaqtaı túserine kámil senemin!», deıdi bizdiń Prezıdentimiz. Ataly sózdiń asqaqtatatyn aýanyndaǵy halqymyz belester bıiginen kórine beretini kúmánsiz.
Boranbaı BEGALIN, memlekettik qyzmetkerler kásipodaǵy
Aqmola oblystyq komıtetiniń tóraǵasy, qalalyq máslıhat depýtaty
KО́KShETAÝ