Qazaqstan mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrýdyń yntymaqtas modelin tańdady. Negizgi prınsıp – úsh jaqty, yntymaqty jaýapkershilik. Dálirek aıtqanda, densaýlyq saqtaý salasyna úsh jaqtan qarjy bólinedi. Memleket ekonomıkalyq belsendiligi tómen halyq úshin jarna tólese, jumys berýshiler – óziniń jumysshylary úshin, salyq organdarynda tirkelgen ózin-ózi qamtyǵan azamattar ózderi úshin tóleıtin bolady.
Endi halyq densaýlyǵyna úsh jaq jaýapty: memleket, jumys berýshi jáne árbir azamat. Memleket óziniń azamattary úshin jarna tólese, jumys berýshiler – óz jumysshylary úshin, al árbir azamat óz densaýlyǵyna kóńil bólip, durys tamaqtanyp, sportpen shuǵyldanyp, salamatty ómir saltyn ustanyp, ýaqtyly profılaktıkalyq tekserýlerden ótýge mindetti.
2017 jyldyń 1 qańtarynan bastap memleket, jumys berýshiler, ózin ózi jumyspen qamtyǵan azamattar Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qoryna bekitilgen normatıvterge sáıkes jarna tóleýdi bastaıdy.
Mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý árbir Qazaqstan azamatynyń qandaı jaǵdaı bolsa da mamandandyrylǵan medısınalyq kómek alýyna múmkindik beredi.
Mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý – densaýlyq saqtaý salasyn qarjylandyrýdyń jańa modeli. Turǵyndar úshin arnaıy qorǵa jınalǵan qarajat esebinen tegin medısınalyq kómek alýdy qamtamasyz etetin júıe. Mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qory densaýlyq saqtaý júıesiniń bıýdjetin kóbeıtedi.
Bul júıe arqyly azamattarǵa medısınalyq qyzmettiń eki túrli paketi usynylady, atap aıtqanda, respýblıkalyq bıýdjetten qarjylandyrylatyn medısınalyq kómektiń memleket kepildendirgen kólemin usynatyn bazalyq paketi jáne saqtandyrý paketi. Sonymen qatar, eger azamattar erikti saqtandyrýǵa qatysatyn bolsa, MÁMS júıesinde qarastyrylmaǵan medısınalyq kómek ala alady. Ol jeke saqtandyrý kompanııalarymen bekitilgen kelisimshart negizinde júzege asyrylady.
Árıne, medısınalyq saqtandyrý júıesinde biz buryn da jumys istep kórgenbiz. Biraq, ol kezde halyq daıyn emes bolǵandyqtan, kópke uzamady. Sol kezde men medısınalyq saqtandyrýdy eńgizý tobynyń múshesi retinde qyzmet atqarǵan bolatynmyn.
Mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý júıesinde medısınalyq mekemelerge qoıylatyn talaptar da joǵary. MÁMS aıasynda saqtandyrylǵan azamattarǵa joǵary tehnologııalyq medısınalyq qyzmetter, stasıonardy almastyratyn tehnologııalar, uzaq merzimdi kútim, ambýlatorlyq dárilermen qamsyzdandyrylǵan ambýlatorlyq-emhanalyq kómek kórsetiletin bolady.
Jańa tehnologııalardy engizýge yqpal etip, medısınalyq qyzmetterdi usynýshylar arasyndaǵy básekelestikti arttyrý esebinen medısınalyq qyzmettiń sapasyn kóterýge, medısınalyq qyzmetkerlerdiń kásibı deńgeıi men jalaqysyn arttyrýǵa kómektesedi dep kútilýde. Medısınalyq mekemeler joǵary sapaly medısınalyq qyzmet kórsetýge yntalanady. Sol sebepten naǵyz básekelestik osy kezden bastalady.
Mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý júıesinde medısınalyq kómek kórsetý jónindegi qyzmetterdi satyp alý kezinde «Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Kodeksine sáıkes densaýlyq saqtaý salasynda akkredıtteýden ótken mekemeler basym quqyqqa ıe bolady.
Mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý júıeli túrde jumys isteı bastaǵasyn azamattar saqtandyrý polısi arqyly tolyq jáne sapaly tegin medısınalyq kómektiń qoljetimdigine kózi jetip, óz qaltasynan jekemenshik medısınalyq qyzmetterge júginýdi azaıtady. Sol kezde jalpy ishki ónimniń densaýlyq saqtaýǵa jalpy shyǵyndary ósýi múmkin.
Azamattardyń mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý júıesinde alǵashqy medısınalyq-sanıtarııalyq kómek uıymyn tańdaýǵa quqyǵy berilgen jáne olardy alǵashqy medısınalyq-sanıtarııalyq kómek uıymyna bekitý tártibin ýákiletti organ aıqyndaıdy.
Sonymen qatar, azamattardyń josparly túrde medısınalyq kómek alý jaǵdaılarynda mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý júıesinde stasıonarlyq kómek kórsetetin medısınalyq uıymdy tańdaýǵa da quqyqtar berilgen.
Ánýarbek MAIMAQOV,
OQO balalar klınıkalyq aýrýhanasynyń bas dárigeri
Ońtústik Qazaqstan oblysy