Tótenshe Túrkııa

Júzege aspaı qalǵan tóńkeris áreketinen keıin Túrkııa bıligi Ulttyq Qaýipsizdik keńesiniń bes saǵatqa sozylǵan jıynyn ótkizip, úsh aıǵa tótenshe jaǵdaı jarııalaý jóninde toqtamǵa keldi. Túrkııa prezıdenti Taııp Erdoǵannyń aıtýynsha, eldiń kons­tıtýsııasyna sáıkes en­gizil­gen tótenshe jaǵ­daı úki­metke sheshimderdi baryn­sha shuǵyl qabyldap, tez áreket etýge, osylaısha eldegi jaǵdaı­dy beıbit arnasyna salýǵa múm­kindik beredi. Osy­ǵan oraı úkimettegiler eger eldegi ahýal oılaǵannan tezi­rek ty­nyshtalyp jatsa, tóten­she jaǵ­daı bir jarym-eki aıdan as­paı alynyp tastalýy da múm­kin ekenin túsindirip jatyr. So­ny­­men qatar, tóten­she jaǵdaı ke­zin­­de adam quqyq­tarynyń saq­ta­­la­­ty­­nyna kepil­­dikter berip otyr. Túrkııa Prezıdenti Taııp Erdoǵan «Ál-Jazıra» tele­­ar­nasyna bergen suh­batyn­d­a, ózi­ne búlik týraly aqparat jetken bette, birden halyq­ty eldegi demo­kra­tııa­lyq qun­dylyqtardy qold­aý­ǵa únde­genin aıtty. «Meniń ún­­deýi­me myń­daǵan túr­kııa­­lyq­­tar ún qo­syp, elimiz­degi erkin­dikti qor­­ǵap qaldy» dedi ol suhbat barysynda. Sonymen qatar, ol tóńkeris jasaý áreketine tergeý-tekserý jumystary aıaqtalmaǵanyn, ıaǵnı áli de qamaýǵa alý men túrli jazalar qoldaný bolýy múmkin ekenin eskertti. Álemdik aqparat kózderiniń habarlaýynsha, áskerı tóń­keris jasaý áreketine qatysy bar degen kúdikpen 60 myń­nan astam adam ártúrli deńgeı­degi jazalar­ǵa tartylǵan. Qaq­ty­ǵystar kezin­de qaıtys bolǵan­dar­dyń sany 230-dan asqan. Túrkııada tótenshe jaǵdaı jarııa­lanǵan soń birinshi bolyp BUU málimdeme jasady. BUU Bas hatshysynyń oryn­ba­sary Farhan Haq arna­ıy ótken baspasóz máslı­hatyn­da BUU Túr­kııaǵa qol­daý kór­setý­di jal­ǵastyra bere­tinin aıtty. Ol Túrkııadaǵy jaǵdaıdyń jiti baqylanyp otyrǵanyn, Premer-Mınıstr Bınalı Iyl­dyrymnyń «quqyqtyń ústem­digin saqtaý» týra­ly málim­de­mesinen habardar eke­nin jáne aıtyl­ǵan sózder men is jú­zin­degi shara­lardyń bir-birine sáıkes bolatynyna úmittenetinin bildirdi. BUU Bas hatshysynyń oryn­basary sondaı-aq, Túr­kııa­­­da demokratııa men kons­­tı­­tý­sııalyq prınsıp­ter­diń saqtalýynyń mańyzdy­ly­ǵy­na toqtaldy. Eldegi eń iri buqaralyq aq­pa­rat quraldarynyń biri sana­la­tyn TRT arnasy Túr­kııanyń Jo­ǵary bilim berý jónindegi keńe­si barlyq joǵary oqý oryn­dary­nyń oqytýshylaryna shetel­ge shy­ǵýyna ýaqytsha ty­ıym sal­ǵan­yn habarlady. Bul da búlik­ke qa­tysy barlardyń iz sýy­typ ke­týine jol bermeý maq­satynda qol­ǵa alynyp otyr­­­ǵan shara ekeni belgili. Bet qattalyp jatqanda: Bı-Bı-Sı agenttiginiń habarlaýynsha, áskerı tikushaqpen Grekııaǵa qa­shyp úlgergen segiz túrik áskeriniń shekaradan zań­syz ótkeni úshin úsh aıǵa qamaý­ǵa alynǵany belgili boldy. Túr­kııa bıligi olardy ekstradı­sııa­­laý­dy talap etip otyr. Besboǵda ALTAI