29 tamyzda Astanadaǵy Táýelsizdik saraıynda Semeı ıadrolyq synaq polıgonynyń jabylýyna 25 jyl tolýyna arnalǵan «Iаdrolyq qarýsyz álem qurý» halyqaralyq konferensııasy uıymdastyrylǵaly otyr. Forým BUU Bas Assambleıasynyń qararyna sáıkes jyl saıyn atalatyn Iаdrolyq synaqtarǵa qarsy is-qımyldyń halyqaralyq kúni aıasynda ótedi.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń konferensııada sóıleıtin sózi jıynǵa qatysýshylar nazaryn aýdaratyn basty oqıǵa bolmaq.
Forým barysynda jalpy otyrys, sondaı-aq, «BUU jáne qarýsyzdaný úderisteri: keleshegi qandaı? «Álem. HHI ǵasyr» manıfesi», «Iаdrolyq tejeýden bas tartý – halyqaralyq qaýipsizdiktiń jańa sıpaty», «Iаdrolyq qarýdan azat aımaqtar. Ornyqty álemniń geografııasy», «Iаdrolyq qarýsyzdaný salasyndaǵy azamattyq qoǵamnyń róli» taqyryptary boıynsha tórt paneldik sessııa ótedi. Konferensııanyń qosalqy uıymdastyrýshysy Parlamentshilerdiń ıadrolyq qarýdy taratpaý jáne joıý jolyndaǵy (PNND) halyqaralyq uıymy bolyp tabylady. Forýmǵa qatysýshylar ıadrolyq qarýdy qoldaný jáne synaý qurbandaryn eske alyp, qarýsyzdaný jáne taratpaýdyń ózekti máselelerin qaraıdy jáne halyqaralyq qaýipsizdikti nyǵaıtý jónindegi usynystaryn ortaǵa salady dep kútilýde.
Konferensııany uıymdastyrý komıtetiniń basshysy, Senat Tóraǵasy Qasym-Jomart Toqaevtyń pikirinshe, Semeı polıgonynyń jabylýyna 25 jyl tolýy jahandyq mańyzy bar data bolyp tabylady. «Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev – jahandyq ıadrolyq qarýǵa qarsy qozǵalystyń kóshbasshysy bolyp is júzinde moıyndalǵan tulǵa. Elbasynyń Semeı ıadrolyq polıgonyn tolyqtaı jabý týraly sheshimi – álemdik qarýsyzdaný tarıhynda alǵashqy jáne sońǵy mysal. Memleket basshysynyń «Álem. HHI ǵasyr» manıfesiniń negizinde qarýsyzdaný ıdeıasy jatyr. Semeı polıgonynyń jabylýyna 25 jyl tolýy – jer betinde ornyqty álem qurýdyń birinshi kezekte mańyzdylyǵy jáne qaýipsizdik problemalaryna jańa birlesken sheshimder usyný týraly búkil álemdik qoǵamdastyqqa oılanýdyń eń ońtaıly múmkindigi», – dep atap ótti Q.Toqaev.
Astana konferensııasyna BUU Bas hatshysynyń orynbasary, BUU Jeneva bóliminiń Bas dırektory, Qarýsyzdaný jónindegi konferensııanyń bas hatshysy Maıkl Mıoller, Iаdrolyq synaqqa jalpyǵa birdeı tyıym salý týraly shart uıymy Daıarlaý komıssııasynyń atqarýshy hatshysy Lassına Zerbo, Parlamentaralyq odaqtyń Prezıdenti jáne PNND teń tóraǵasy Saber Chaýdharı, Panafrıka Parlamentiniń Prezıdenti Rodjer Nkodo Dang, Bolgarııanyń Vıse-prezıdenti Margarıta Popova, Marshall araldary Nıtıdjeliniń (Parlament) tóraǵasy Kenef Kedı, Eýropa Komıssııasynyń burynǵy Prezıdenti jáne Italııa Premer-mınıstri bolǵan Romano Prodı, Izraıldiń burynǵy Premer-mınıstri Ehýd Barak, Avstrııanyń burynǵy federaldyq kansleri Alfred Gýzenbaýer, Polshanyń burynǵy Prezıdenti Aleksandr Kvasnevskı, «Nevada-Semeı» antııadrolyq qozǵalysynyń negizin salýshy Oljas Súleımenov, basqa da halyqaralyq uıymdardyń, úkimettik emes uıymdardyń kórnekti ókilderi, jalpy alǵanda, elýden astam eldiń belgili dinı qaıratkerleri qatysady.
Astana konferensııasynda qorytyndy qujat qabyldanatyn bolady.
Sáýlebek BIRJAN